Rundveehouderij

Achtergrond 239 x bekeken 22 reacties

Nederland hét agrolab van de wereld? – Discussieer mee

We moeten meer pronken met onze landbouwkennis, de Nederlandse landbouw nog wat extra oppoetsen en vooral de zuidwestelijke delta in de etalage zetten, prominent in beeld bij internationale partijen. Nederland, het Agrolab van de wereld. Onze kennis is uniek en zal hard nodig zijn om de mega cities van de wereld van voedsel te voorzien. Dán kun je onze wereld voorzien van voedsel op een zo verantwoord mogelijke manier. En het helpt om brood op de plank te krijgen. Althans, volgens een vrije interpretatie van een betoog van twee landbouwwetenschappers. Goed idee?

We wonen steeds meer op kluitjes bij elkaar. Er zijn in de wereld al tientallen megasteden met ieder meer dan 10 miljoen inwoners. Deze megasteden groeien in aantal én omvang. Hoe voorzie je deze dichtbevolkte metropolitane gebieden iedere dag opnieuw, zo duurzaam mogelijk, van voldoende en gezond voedsel? Dat is een van dé uitdagingen van de 21ste eeuw. Op ons Nederlandse grondgebiedje maken we gezond voedsel voor - ruw geschat - 60 miljoen Europeanen. Nederland is dus een interessant voorbeeld voor Tokyo, Seoul, Mexico en Delhi, de grootste steden van de wereld, met tussen de 34 en 23 miljoen inwoners.

Nederland, hét agrolab van de wereld

Nederland is eigenlijk al een soort agrolab, een delta waar van oudsher allerlei nutriëntenstromen en verkeersstromen samenkomen, die innovatief gemixt worden. Ook veel megasteden liggen in deltagebieden gelegen, maar vaak hebben ze de boel minder op orde dan wij. We hebben unieke kennis, die hard nodig zal zijn. We moeten dat beter laten zien, zeggen de wetenschappers Latesteijn en Poppe, en Nederland meer als innovatieve landbouwnatie profileren; ‘Nederland, het Agrolab van de wereld’.

Polderend tot grote hoogte

De kritiek vanuit de maatschappij, en de milieu- en dierenbeweging in Nederland, hebben een nuttige rol, zo lang spelers elkaar niet alleen klem zetten maar ook stimuleren tot verder en innovatiever denken. Kennis uit alle hoeken is waardevol. Wat kunnen we leren van permacultuur voor metropolitane landbouw? Wat is een verantwoorde mix van plantaardige en dierlijke eiwitproductie én -consumptie? Hoe kun je kringlopen sluiten, van microniveau tot continentaal niveau? Hoe bereik je een gedragsaanpassing bij grote groepen? Sámen weten we het, en ook in dat samenspel – polderen - hebben we als Nederland een goed track record. We zijn toegerust om verschil te maken.

Handen ineenslaan

Dan moeten we wel de handen ineenslaan. Landbouwwetenschappers Poppe (LEI) en Latesteijn (Transforum) zeggen dit erover, in een stuk dat enkele weken geleden in Financieel Dagblad verscheen:
1. Het agrokenniscluster moet zich veel scherper profileren als innovatielaboratorium van wereldklasse. Dat zorgt bovendien voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor hoofdkantoren van de industrie, want komende decennia zullen die steeds meer fuseren tot grotere wereldwijde spelers.
2. De Nederlandse politiek moet de unieke waarden van het agrocluster actief uitdragen. Niet in de eerste plaats door geld beschikbaar te stellen, maar vooral door het actief creëren van de noodzakelijke experimenteerruimte.
3. Maatschappelijke organisaties moeten meedoen. Zij vormen een motor voor voortgaande vernieuwingen. De industrie zou hen moeten beschouwen als misschien wel de belangrijkste partner in het ontwerpproces van nieuwe producten en diensten.
4. Het bedrijfsleven moet zelf de schouders zetten onder de ontwikkeling van aansprekende showcases, zoals de zuidwestelijke delta als groen-blauw hart tussen havensteden met een klimaatopgave, een exportgeoriënteerde precisielandbouw en Almere als geplande stad op nieuwe grond met diverse vormen van efficiënt geïntegreerde stadslandbouw.

Discussie

Wat koos u en waarom? Laat het weten in de discussie.

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Fozzy Bear

    Laten we van heel Nederland een proefboerderij maken. De grond is duur genoeg en we produceren nu produkten voor het buitenland tegen een telage prijs. Als we kennis en nieuwe ontwikkelingen produceren dan krijgen we misschien betaald voor wat we doen.

  • no-profile-image

    onno

    Een beetje zelfreflectie voor het Nederlandse kennis niveau is wel op zijn plaats. Het te verwachten voedseltekort in de wereld wordt niet opgelost door de agribusiness op miniatuur schaal te sturen waar Nederland heel goed in is. Grootschaligheid, met in het achterhoofd duurzaam en verantwoord ondernemen zal de toekomst, aangezien mijns inziens het merendeel van de investeringen in de landbouw zal worden gedaan door institutionele investeerders. Als de Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstituten nu eens de ogen daar weer eens voor open doen, dan zie ik wel een goede kans. Nu niet, het is hetzelfde manco als waar de Friese veefokkers 40 jaar geleden aan ten onder gingen.

  • no-profile-image

    Han

    @Onno Kiev. In je relaas zit een grote kern van waarheid en daar komt bij dat zogauw we over de grens gaan ons doorgaans >arrogant< gedragen. We zullen het die buitenlanders wel even laten zien hoe het moet, wij hebben de laatste kennis uit Wageningen en generaties ervaring in landbouw. Ik heb met deze mentaliteit al velen onderut zien gaan in o.a. Oost Europa. Stel we maken van Nederland één grote agrarische >denktank, aangestuurd door Wagening, dan doet zich de vraag voor >Worden de boeren hier beter van@ Josien. Waar je schrijft over Nederland als voorbeeld voor aglomeraten als Mexico, Seoul etc., gaat je voorbij aan de totaal verschillende omstandigheden (ligging, klimaat, grondsoort, neerslag, aanwezigheid water). Wageningen kan zich opwerpen als denktank voor deze gebieden, maar mijn ervaring is, dat er meer Universiteiten op de wereld zijn met zeker net zoveel of meer kennis op gebied van landbouw onder klimatologisch zwaardere omstandigheden dan in Nederland. Laat Nederland nu eindelijk eens de ogen open doen en de arrogantie van het knapste en beste jongetje van de klas achter zich laten. Mijn voorstel is om eerst ons eigen stoepje schoon te vegen en dan die van een ander vegen. De inbreng van de dierenbeweging en andere organisaties is elders op de wereld (USA) zeker niet geringer en landen waar het nog niet speelt is het (nog) niet van belang. Geloofs beleving kan een reden zijn voor hoe dieren worden benaderd en behandeld. Mijns inziens zijn we in het Westen nog steeds aan het >evangeliseren< zoals we al van af de jaartelling doen, met dien verstande dat God en Christus zijn vervangen door Milieu en Dierenwelzijn.

  • no-profile-image

    Monique Vos

    Niet alleen de Duitse boeren maar vooral ook de Duitse banken hebben een enorm hoge pet op van de Nederlandse manier van landbouwvoering. Het is zelfs zo dat de Duitse banken de Nederlanders meer financiële ruimte geven "omdat het zulke goede ondernemers zijn" Het DBV, Bauernverband, heeft dezelfde mening.
    Dat wil toch heel wat zeggen.
    Ik vind het een goed idee, echter, waarom niet samenwerken op een meer (West-)Europees niveau?

  • no-profile-image

    Han

    Josien. Voor mij is de 2de stelling de meest acceptabele. Ik teken hierbij aan dat; 1) Nederland als laboratorium een leuke optie is, onderzoek dus, 2) voor export productie is Nederland te duur, 3) willen we daadwerkelijk onderzoeks instituut zijn, dan zal er veel GELD nodig zijn en opdrachtgevers.------- het is dan ook de vraag of we als klein landje genoeg fondsen kunnen werven / vrijmaken om tegen de Multinationals te concureroedkoopte en op onderzoeks gebied. Let wel in mijn optiek moet iedere (uit)vinding uit eindelijk revenuen opbrengen, dus onderzoek om het onderzoeken wordt steeds moeilijker in een >duur< land als Nederland. we kunnen beter onze onderzoeken uitbesteden aan goedkoopte landen met voldoende kennis. Ik voorzie dan ook dat bv. India of / en China voortrekkers worden op dit gebied. Willen we dus mee doen, dan is >samenwerken< op dit niveau een must. Hiermee is Nederland >kennisland< samen met ------ alleen zal in de moderne wereld passé zijn. De grootste uitdaging van de toekomst zal niet zijn de voedsel voorziening voor de wereld bevolking, maar het aan banden leggen van de >groei< van de bevolking. Willen we flora en fauna de plaats geven die nodig is om de aarde leefbaar te houden, zullen we niet moeten willen groeien in aantal mensen.

  • no-profile-image

    Han

    @Monique. Is het alleen de Kennis van de Nederlandse boeren of hun Werklust, hun ijver? De kennis kunnen de Duitse boeren ook krijgen, questie van naar school gaan, de mentaliteit is iets anders. Vergeet tevens niet dat jij als melkveehouder bij de groep hoort, die over de hele wereld bestaat uit hoofdzakelik Nederlanders. Andere volkeren zijn meer veehouder.

  • no-profile-image

    djansenduitshof@hotmail.com

    Ik stem niet. Er had de mogelijkheid dubieus idee bij moeten staan. Waarom dubieus? In de opsomming van Poppe en Latesteijn word het antwoord gegeven: innovatielaboratorium voor grote wereldwijde spelers en het doneren van geld door de overheid. Met de opvatting dat kennis, gesloten kringlopen en verantwoord ondernemen noodzakelijk zijn kun je het alleen maar eens zijn. Dat uit de kluiten gewassen multinationals vervolgens overheden (lees burgers) voor de kosten laten opdraaien en vervolgens daar gaan produceren waar het hun het beste past is way out of line. Tweede punt waarom het dubieus is, is de rol die maatschappelijke organisaties toegedicht wordt. Daar zit een tweespalt in die ondernemers in Nederland hoge eisen oplegt en wereldspelers niets in de weg kan leggen om elders minder verantwoord te ondernemen. Ik herinner even aan dat ongeluk van landbouwminister v Aartsen die in China een nieuw stalsysteem ging openen dat hij in Nederland net verboden had. Zie verder de publieke opinie die goede boerenpraktijk onderwaardeert door gebrek aan kennis en de ogen sluit. Als het maar niet meer in de achtertuin gebeurt is het minder erg. =====Algemeen past de opvatting wel in het liberale straatje van de heren wetenschappers. De burgers betalen hun salaris en de profijten zijn voor de multinationals. Waar is, in hun optiek, de positie en het belang voor de Nederlandse agrarische ondernemer? Voorzetje geven? Heel hard voorop blijven rennen en achteromkijkend zien dat vermoeide collega's onderuit geschopt worden. Da's rood, mijne heren, donkerrood.

  • no-profile-image

    Wouter de Heij

    Onderstaande reactie heb ik op Foodlog geplaatst, in reactie op de reactie van Paul Jansen

    Mijn antwoord -met het mes op de keel- is NEEN. Ik heb teveel het idee dat we dan overheidsgeld blijven pompen in een kennisinfrastructuur. Kennis (en onderzoek) zijn in het gunstige geval namelijk middelen. Kennis kan nooit het doel zijn. Kennis is een ingrediënt -maar zeker niet het enige ingrediënt-, dus een middel om sneller te innoveren, sneller innoveren betekent “in business blijven”. Kennis als zakelijk businessmodel is echter heel erg vluchtig, mijn bedrijf TOP b.v. wordt wereldwijd gevraagd om advies te komen geven. Kortom in hoevere zijn Nederlandse bedrijven (en vooral Nederlandse werkgelegendheid) hierbij gebaat? Wat dat betreft ben ik geen tegenstander van ouderwetse industriepolitiek t.b.v. de NL-agribusiness sector.

    Overigens vind ik, ondanks mijn NEE, je statement wel buitengewoon sympathiek. Jouw beeld van NL als een agro-lab past helemaal bij mijn beeld van Nederland als een groot agri-businessparkt.

    http://www.foodlog.nl/geknipt/bericht/wageningen_gaat_niet_vrij_uit_zeggen_3_wur_hoogleraren/#comment57624

  • no-profile-image

    dick veerman - foodlog.nl

    Het voorstel van Poppe en Latensteijn zou je op zijn motieven moeten analyseren. Je kunt er twee dingen ‘achter’ lezen die verklaren waarom het werd geschreven:

    1. als de landbouw uit Nederland verdwijnt moeten we nog wel wat met de kennis die we erover hebben opgebouwd en waar die landbouw niet mee hebben kunnen redden (de visie van het LEI is immers een krimp in bedrijven van 75% - ik denk dat een reele is, hoezeer ik het ook juist anders zou willen en hoezeer ik alleen al banktechnisch de risico’s van zo’n landbouw betreur)

    2. als de landbouw in Nederland in handen van slechts enkele grote bedrijven komt, hebben we niets meer aan de kennisinfrastructuur, daar moeten we dus een oplossing voor vinden anders moeten we enorm veel kennisinvesteringen afschrijven en wetenschappers in de baanbemiddeling naar het buitenland doen)

    Ik denk dat De Heij rationeel gezien een correctere keuze voorstelt: geen lab maar een park. Kennis localiseer je daar waar je ook doet. Dat kun je leren van grote bedrijven. Ik hoop dat niemand nog denkt dat bedrijven als Google, Danone en Apple in kennis door universiteiten verslagen kunnen worden. Zo ja, droom rustig door. Zo nee, realiseer je dan dat agrifoodbedrijven ‘universiteiten’ gebruiken als outsourcing van hun eigen lab’s en praktijkonderzoekjes. De echte kennis van waaruit die gedesigned worden zit ergens anders. Het is daadwerkelijk slechts toegepast onderzoek.

    In die zin past deze discussie over het voorstel van het LEI en Transforum idd naadloos in de discussie die JD van der Ploeg en zijn 2 medestanders aanzwengelen. Zie de link die De Heij zojuist aanbracht.

    (en ook ik plaats mijn commentaar zowel hier als op foodlog.nl vanwege de fundamentele verwantschap van beide onderwerpen).

  • no-profile-image

    josien kapma

    Lab of park? De produktie moet natuurlijk niet in stand gehouden worden voor de show. Dus niet heel NL een proefboerderij, zoals Fozzy voorstelt. Dus dan kan je het beter park en geen lab noemen?

    Onno, behalve grootschaligheid lijkt er ook veel toekomst te zitten in intensieve systemen op relatief klein oppervlak, die sectoren kombineren en kringlopen maken: de agroparken waar tuinbouw, visteelt en veehouderij allemaal gecombineerd wordt. Juist voor metropolitane gebieden en met het oog op olievoorraden is het waarschijnlijk dat dit 'micro-gedoe' een van de oplossingsrichtingen zal zijn, naast grootschalige monoculturen.

    Han, NL is inderdaad allang niet meer het enige goede studentje in de landbouwklas, en natuurlijk weet men in Mexico veel meer van mexicaanse bodem en klimaat. Maar NL is wel goed in polderen en 'samen kennis maken': boer, beleidsmaker en adviseur lopen elkaar in NL voortdurend tegen het lijf. Als ze nu óók nog wat meer polderen met activist en bezorgde (onwetende) burger, kun je meters maken. De slimme produkten of ontwerpen die daarvan het resultaat zijn voor de landbouw in Nederland, kun je niet zomaar exporteren. Maar juist ook de expertise over 'hóe te bouwen aan de kennisinfrastructuur, het *proces* van samen kennis maken en polderen' zou een dienst kunnen zijn die over de landsgrenzen gevraagd wordt. Nederland als 'hoeder' van wereldwijde landbouwkennis processen.

    Han heeft volledig gelijk als hij zegt: wel eerst even het eigen stoepje vegen. Juist omdát we in NL ons hoofd stootten en oplopen tegen fysische grenzen (het land kan meer mest niet aan) en maatschappelijke druk, moeten we nu niet opgeven. Datzelfde is namelijk ook elders, in die metropolitane gebieden aan het gebeuren. De oplossing is niet drastische krimp, maar inbouwen van andere drivers, náást het te ver doorgedreven kostprijsminimaliseren. Dus niet: landbouw opgeven, niet 'not in my backyard', niet: wij voeden ons eigen landje puur biologisch en kijken naar de rest niet om. Wèl: bijsturen, uitvogelen hoe het wel kan, leren hoe je dat ook op procesnivo doet, en bouwen aan een kennisnetwerk. Waarschijnlijk is dan ook in andere gebieden die kennis en vaardigheden welkom. Want inderdaad, de wereldbevolking fgroeit nog even door. (Hoewel, Han, ook daarin is de piek al voorspeld. Ik zie het dan ook niet als hét probleem.)

    Over onderzoek en financiering / eigenaarschap ervan. Han suggereert outsourcing naar China en vreest concurrentei met multinationals. Ik heb geen oplossing, wel denk ik dat het 'beschermen en controleren' van kennis, verruild wordt voor een opener structuur van delen. Daarom juist heb ik hoop dat er stappen gemaakt kunnen worden. Maar misschien ben ik te optimistisch.

    Over de opmerking van djansenduitshof (paul): hmm. ga ik over peinzen, want de vraag,
    "Waar is het belang voor de nederlandse (familie)boer?" blijft hangen bij me. Goed punt. Misschien dat Krijn Poppe of Henk Latesteijn hierop willen reageren?

  • no-profile-image

    Han

    Josien. Mijn idee over kennis, betekent >open source< systeem. Alle patenten en licensies afschaffen. Ik zie hier de grote voordelen van bij Linux computer besturing. Ondanks het feit dat Linux gratis is, verdienen de bedrijven die het maken onnoemelijk veel geld met het maken van >Tailler made< programma's en probleem oplossing.
    Maak je kennis openbaar, dan krijg je de hele wereld als >denktank<. Zou dit gebeuren, dan is Kennis voor Nederland geen >kassa< meer, maar kan het implementeren wel een export artikel worden. Mijn ervaring is dat als we dit willen, we naast technische kennis vooral psychologie en sociologie in alle HBO en WO opleidingen moeten stoppen. Kennisland zijn betekent; "Kennis overdracht ook buiten Nederland. Dus in totaal andere culturen". We kunnen ons ook afvragen; "Willen we nog meer mensen op de aardbol? Willen we nog meer steden met tientallen miljoenen mensen?" Deze aglomeraten vragen om een epedimie uitbraak vroeg of laat, net als in de intensieve veehouderij.

  • no-profile-image

    Boer

    In nederland is veel landbouwkennis dat is waar maar het is niet voor iedereen even toepasbaar. Omdat het bijna allemaal high input-high output landbouw is pas ik er weinig van toe. Ik denk dat de toekomst ligt in low input, low kost boeren. Elke week staan er trotse boeren met mooie nieuwe stallen op deze site. Heel mooi en interesant maar ik zou eigenlijk veel liever een reportage zien over boeren die veel doen met weinig en met rendement en inkomen als doel. Daar wil ik wel wat van opsteken. Ga er niet van uit dat alles wat buiten de nederlandse landsgrenzen ligt onderontwikkeld gebied is en dat er voor nederlanders ook veel te leren is door te kijken en te analyseren wet er buiten hun landsgrenzen gebeurd.

  • no-profile-image

    natuurboer

    Nederland mag van mij best het agrolab van de wereld worden. En dan eerst maar eens onderzoeken hoe we de consument weer in de mineralen kringloop terug kunnen krijgen. Er gaan in etenswaren een hoop mineralen naar de mega-cities. Doch er komen bitter weinig mineralen uit diezelfde mega-cities weer terug voor hergebruik. Het huidige landbouwbeleid stoelt voornamelijk op een kunstmestcultuur van delvende grondstoffen. Echter we weten nu al dat het einde van het mineraal fosfaat over een aantal decennia in zicht komt. Eeuwenlang kwam de voedselproductie tot stand in mineralenkringlopen. Doch in deze moderne tijd is men daar van afgeweken met de vraag hoe lang dat nog vol te houden zal zijn. De consument zal toch op een of ander manier weer in de mineralen kringloop moeten terug keren voor voedselzekerheid in de toekomst. Met de huidige wereldhandel slepen we mineralen van hier naar daar met weinig oog voor mineralen kringlopen. En het valt te betwijfelen of daar een etiket met "duurzaam" opgeplakt kan worden. En dreigt ons schapenweitje wat woestijnachtig te worden. Met weing of zonder mineralen wordt het wat moeilijk om op landbouwgronden voedsel te produceren. We hebben het maar druk met de geldkringloop, doch de mineralenkringloop mag m.i. daardoor niet naar de achtergrond worden geschoven.

  • no-profile-image

    josien kapma

    Zéér goed punt. Toevallig ook net betoogd op Foodlog:"Zolang we poep en pies wegspoelen, hoeven we ook niet biologisch te eten", hier: http://www.bit.ly/bPFF0W

    Hoe gaan we dat doen?

  • no-profile-image

    natuurboer

    Met "hoe we dat gaan doen" kan begonnen worden om dierlijke mest voor plantengroei te stimuleren. Want zoals het nu is zijn de "kunstmest"boeren bezig de "stront"boeren eruit te concurreren. Gebruik van kunstmest voor planten groei is gemakkelijker en met minder risico`s voor ziekte insleep dan bij gebruik van dierlijke mest. Ook bij grootschaligheid is in het groot dierlijke mest moeilijk toe te passen. En kan grootschaligheid alleen op basis van kunstmestgebruik. Let wel, als we op de huidige voet doorgaan, blijven er alleen "kunstmest"boeren over en verdwijnen de "stront"boeren. Waardoor dierlijke mest maar beter in een mammoettanker kan worden geladen en het ergens midden op de oceaan te dumpen. Want dan zijn de "stront"boeren allemaal verdwenen en zijn er alleen "kunstmest"boeren overgebleven. Duurzaamheid in de landbouw zal toch op één of andere manier met een goed evenwicht tussen gebruik van dierlijke mest en kunstmest plaats moeten vinden.

  • no-profile-image

    Han

    Josien. Als je de WC ook terug wilt brengen naar het land, wordt het mineralen >overschot< nog groter. Willen we ECHT de kringloop sluitend maken, zullen we eerst de mineralen uit de rioolzuivering moeten aanwenden als bemesting en daarna het ontbrekende deel aanvullen met dierlijkemest. Het gevolg zal zijn een overschot aan mineralen, dit kan op twee manieren worden opgelost; 1) Mest export, 2) intensieve veehouderij inkrimpen. Willen we de >kool en de geit< sparen dan moeten we beginnen met de mineralen import (voeding) zover terug dringen dat het evenwicht is bereikt. Als laatste redmiddel is Mest en Rioolslib verwerking tot kunstmest over gebleven en dan moet deze kunstmest de grens over. Deze weg zal een aanzienlijke kostenpost met zich meebrengen. Wie gaat dat betalen? De veehouderij (mest) of de burger (rioolslib)? Jij mag het zeggen!

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Nederland is reeds lang het agrolab van de wereld!!!... Steeds iets nieuws uitproberen hoort ook bij onze volksaard. Maar elke vernieuwing is niet altijd een verbetering!!!... Daarom sluit ik mij aan bij de reactie van Boer Knap uit Ver Weg. Het gaat uiteindelijk om het netto resultaat!!!... Natuurlijk moeten wij op de hoogte blijven van de nieuwe ontwikkelingen en die zo mogelijk benutten als het financieel/economisch verantwoord is. Of wij onze kennis moeten moeten exporteren is voor mij nog een open vraag; of dat handelstechnisch zin heeft???...

  • no-profile-image

    Han

    Piet. Normaal gesproken zijn >laboratoria niet voor het vergroten van de omzet. Hun doel is onderzoek doen t.b.v. controle, nieuwe vindingen, opbrengst verbetering etc. Maar omzet vergroten door laboratorium werk is ver gezocht. Voor het onderzoekswerk is heel Nederland niet nodig, ik zie dan ook niet hoe de boeren en / of burgers er beter van worden. Doorgaans kost onderzoek veel geld; "Wie zal dat betalen?" Normaal is dat de overheid of particuliere opdrachtgever het onderzoek betaalt. Alles overziend is mijn conclusie; "Doe je onderzoek in en goedkoop land waar veel kennis (bv. India) is."

  • no-profile-image

    Sybren

    Nederland is reeds al een agrolab. Zo is dat, Piet. Je ziet op veel projecten en ontwikkelingen, etc in de wereld Nederlanders betrokken. En daarmee zou Nederland bij betrokken moeten blijven. Speciaal in delta gebieden (Bangladesh, New Orleans e.o. in USA om maar een paar te noemen) zou Nederland nauw betrokken kunnen zijn.
    Verder sluit mijn mening aan bij die van Boer Knap Ver Weg en Piet.

  • no-profile-image

    een primaire producten producent is in deze

    wij kunnen wel mee discussieren;maar meer ook niet.
    wij worden door prikkels(subsidies/belastingen en wet en regelgeving) een manier van produceren opgelegd.
    als wij daar niet aan voldoen; zijn deze overtredingen/boete,s/kortoingen op subsidie,s en perceels oppervlakte te groot per ondernemer.
    Er blijft dan maar een manier van produceren over en dat is zoals de spelregels zijn.
    Zodra deze in ogen van de geleerden in nederland een een agrolab zijn of moeten worden dan moeten hun deze knoppen gebruiken.het is niet aan een individuele boer of tuinder.Ik denk dat de discussie tussen de knoppendraaiers moet plaats vinden.

  • no-profile-image

    josien kapma

    primaire producent, het 'systeem', dat zijn wij. Ok,misschien niet als individuele boer of tuinder maar zeer zeker wel als groep. Via de koepels, organisaties en in toenemende mate platforms als deze, hebben producenten wel degelijk een paar knopjes waaraan ze kunnen draaien. Wat vervolgens de precieze uitkomst wordt, tja, met de steeds complexere procedures is dat een beetje afwachten... soms herken je jezelf er niet langer in. Maar juist ook dát, het met veel verschillende mensen nooit eens worden maar wel een landje runnen, kunnen we goed in NL.

  • no-profile-image

    Robert Bodde

Laad alle reacties (18)

Of registreer je om te kunnen reageren.