Rundveehouderij

Achtergrond 829 x bekeken 1 reactie

Met Bert de boer op

Ik doe een adviesklus in Kazachstan. Wie kun je dan beter meenemen dan weblogger Bert van Lier om bedrijven te bekijken?

Iemand gaf me ooit de definitie van een consultant: iemand die je omstandig kan uitleggen hoe je van A naar B moet rijden, maar als je hem de autosleutels geeft, moet hij bekennen dat hij geen rijbewijs heeft! Ik neem dus als het kan graag een echte chauffeur mee om me bij te staan om van A naar B te rijden en in te grijpen als ik van de weg raak. Mijn nieuwe klus is in Kazachstan, dus wie is beter dan Bert van Lier als ‘chauffeur’?

Kwaliteit is bedroevend slecht

In deze nieuwe klus werk ik in en met het Centrum voor Economische Studie van het ministerie van Landbouw om te kijken waar de EBRD (Europese Bank voor Reconstructie en Ontwikkeling) het beste haar geld kan investeren in de veeteeltsector in Kazachstan. Men denkt hier namelijk dat toetreding tot WTO betekent dat de deuren voor export naar de hele wereld open gaan. Maar men vergeet dat door diezelfde deuren ook de import kan binnenkomen.
De prijzen voor melk en levend vee liggen hier voor de boer al iets boven het Nederlandse niveau. En dat voor producten met een veel lagere kwaliteit. De melk heeft 3,6 procent vet en bevat een hoop zaken die er niet in horen te zitten. De varkens hebben speklagen waar een ijsbeer jaloers op kan zijn. En dan noem ik nog maar enkele voorbeelden. Ik weet dus nog niet zo goed wie straks eigenlijk naar wie gaat exporteren.

Schuurtje stieren in de achtertuin

We zouden gaan kijken naar een paar broers die vroeger in hun achtertuin in een schuurtje stieren mestten en nu een officiële stierenmesterij hebben. Maar de eerste stop was Berts eigen trots: de Belgisch blauwe tweeling die hij van een melkkoe trok. Ik weet niet wie er meer glom, Bert of de kalveren.
Het rare is dat de hele buurt die kalveren gezien heeft en weet dat hij sperma van dat ras in de tank heeft. Toch komen er maar weinig klanten. Misschien moeten ze het eerst aanzien tot de dieren voor de slacht weggaan en dan pas geloven? Het ging precies zo met de eerste Piemontese (Utente heette die herinner ik me) in Nederland: eerst Hendrickx en toen de boeren.

De broers hadden het goed voor elkaar. Ze lieten ons vol trots hun stallen vol stieren, schapen en slachtpaarden zien. En dan merk je meteen het grote verschil tussen Berts en mijn ‘meten is weten’ en hun ‘moet je eens kijken wat ik in mijn stallen heb staan!’-benadering.
Op geen enkele technische vraag over hoeveelheden voer, rantsoensamenstelling en groei per dag kwam er een antwoord. Het enige wat ze wisten te vertellen was dat ze de stiertjes voor ongeveer €250 kochten, zes maanden voerden voor nog eens €250 en voor €750 weer verkochten. Dat komt neer op €3,30-3,50 per kilo geslacht-gewicht. Met een dergelijk rendement op geïnvesteerd kapitaal hoef je ook niet op het scherp van de snede te werken, maar toch!
De dieren kregen bijna alleen maar pure gerst te vreten en de mest was structuurloze custard. De stieren zagen er niet slecht uit; ook hier glommen eigenaars en stieren. Maar waarschijnlijk zou Bert ze beter, goedkoper en misschien nog wel sneller slachtrijp hebben. Bijvoorbeeld met goed ruwvoer en gebalanceerd krachtvoer (met wat meer eiwit).

Kostprijs gaat tellen

De Kazakken zullen moeten beginnen met meer analyse van hun kostprijs als ze op de wereldmarkt met hun veeteeltproducten willen opereren. Zeggen dat het ‘ecologisch schone producten zijn’ (ja ja: met alle nucleaire testgebieden en raketlanceringen met grote hoeveelheden hydrazine die over een uitgestrekt gebied neerkomen!?) alleen is niet genoeg. Bewijzen en borgen is het nieuwe motto!
Er heerst nog steeds veel van de oude Sovjet-mentaliteit om alleen maar te praten over hoeveelheden en als het financieel niet uit kan, de overheid aan te kijken voor subsidie. De door de politiek gepromootte Model Dairy Farms zijn eigendom van ‘boeren’. Deze mensen in een grote Lexus met dure leren jas zijn weinig te zien op het bedrijf, maar kopen wel in één keer tussen de 500 en 1.000 importvaarzen.
Dit soort bedrijven heeft een door de overheid berekende kostprijs van €0,35 per liter melk. Met een melkprijs van €0,25 zit daar toch wat scheef. En die subsidie per liter van €0,10 die ze nu krijgen, mag natuurlijk niet meer als Kazachstan volwaardig lid van de illustere WTO-club wordt.

Hoera voor de WTO?

Je vraagt je soms toch af waarom men dat hier zo nodig wil, dat lid worden van de WTO. Is het om erbij te horen of omdat ze toch niet goed bekeken hebben wat dat zou kunnen betekenen voor hun landbouwsector? Maar ach, die is nog geen 10 procent van het BNP. Dat krijg je als je veel olie en gas en andere mineralen in de grond hebt.

Foto

Eén reactie

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Geachte Anton, geachte Bert.Wat een contrasten in de veehouderij van Kazachstan. Omdat ik nu 10 jaar in Polen ben,(voormalig lid van de Sovjet-unie) begrijp ik wat jullie zien en beleven. De gemiddelde west-europeaan zal met zijn hoofd schudden. Het valt ook niet mee als ge uit een wereld komt waar altijd van alles te kort was, te begrijpen dat de westelijke wereld van alles teveel heeft!!!... Nu de vraag wie glimt er meer; Bert of de Belgische blauwen?, compliment!, de Belsen zien er goed uit!!!, maar Bert glimt meer!!!... Groetje's, piet.

Of registreer je om te kunnen reageren.