Rundveehouderij

Achtergrond 416 x bekeken 2 reacties

Bokkensperma nog nooit onderzocht

Bokken zouden in theorie ook Q-koorts kunnen verspreiden. Niet onder de mensen, maar via dekking onder de geiten. Maar sperma is nog nooit op de bacterie onderzocht.

Bokken zouden in theorie ook Q-koorts kunnen verspreiden. Niet onder de mensen, maar via dekking onder de geiten. ‘Besmette bokken en rammen kunnen vrouwelijke dieren bij het dekken infecteren en mogelijk ook bij gevaccineerde dieren een infectie veroorzaken, omdat de bacterie dan direct in de baarmoeder terecht komt’, aldus minister Gerda Verburg in haar kamerbrief van 26 januari, waarin ze aankondigde om bokken en rammen op tankmelkpositieve bedrijven ook te ruimen.

De onderbouwing van die theorie komt van een paar gevallen waarin mannen hun vrouwen via sexueel contact hebben besmet met Q-koorts, al gaat het hier ook om epidemiologisch bewijs en geen absoluut bewijs. Ook is bij stieren weleens de Coxiella burnetii in sperma aangetoond. Daarnaast stelt Verburg dat bokken en rammen net als geiten en schapen met tussenpozen Coxiella's uitscheiden. Navraag leert echter dat bokkensperma in ons land nog nooit op Q-koorts is onderzocht.

CVI houdt slagen om de arm

De stelligheid waarmee Verburg een en ander in haar kamerbrief opschrijft komt in een nog ander daglicht als je leest dat het CVI letterlijk het volgende zegt: ‘ ‘Resteert de vraag of een infectie bij gevaccineerde of niet gevaccineerde geiten via deze route (een bok, die Coxiella uitscheidt in het sperma) aan zal slaan en of dit voor het bedrijf in verhouding tot andere routes een aanzienlijk risico oplevert. Op deze vraag moeten wij helaas het antwoord schuldig blijven, omdat wij daarover geen gegevens hebben kunnen achterhalen.’ Om er nog aan toe tevoegen dat de huidige PCR-test niet voor sperma is gevalideerd. Nee, dat is inderdaad lastig als er nog nooit bokkensperma op is onderzocht.

Spermavangen is een crime

Bokken onderzoeken is lastig. Als ze gevaccineerd zijn kun je niks meer met een bloedonderzoek, want we hebben geen markervaccin. Je kunt dus met een antistoffentest geen onderscheid maken tussen besmette en ingeënte dieren. En op een heel enkele uitzondering na geven bokken ook geen melk om te onderzoeken. En je kunt ook geen uitstrijkje maken. Dus zal er sperma onderzocht moeten worden op het voorkomen van de Coxiella.

Nou hebben wij toevallig de nodige ervaring met spermavangen van bokken en dat is een geduldwerkje bij bokken die gewend zijn om geiten uit de hand te dekken. Dan nog heb je sommige bokken die het vertikken om in een kunstschede te dekken. Bij bokken die hun hele leven los tussen de geiten hun werk hebben gedaan, zal het naar mijn inschattig bij negen van de tien niet lukken om ze zo ver te krijgen dat ze in een kunstschede dekken. En zeker niet buiten het dekseizoen.

Fransen houden kaken op elkaar

Ik vraag me af of ze in Frankrijk niet wat weten over Q-koorts in bokkensperma. Heeft het CVI daar ook geïnformeerd? Er is in Frankrijk een behoorlijke geiten-KI-coöperatie en geitenhouders in Nederland hebben in de loop van de jaren het nodige sperma uit Frankrijk geïmporteerd. Het is overigens de vraag of je van de Fransen antwoorden krijgt in dezen, want we weten uit eigen ervaring dat de Franse KI alleen de informatie verstrekt die ze kwijt wil en dat is vaak niet de informatie die we zouden willen.

Q-koorts geïmporteerd via sperma?

Hier en daar hoor je al de suggestie dat we de Q-koorts bij geiten op die manier mogelijk hebben geïmporteerd, zoals we in de zeventiger jaren van de vorige eeuw met Amerikaans stierensperma ook de IBR hebben geïmporteerd. Je kon destijds op een kaartje met IBR-besmettingen naadloos zien waar het meeste Amerikaanse sperma was gebruikt.

Dekverbod is als een slachtgebod

De bokkendiscussie is bizar. Bokken met een levenslang fokverbod moeten volgens een aantal kamerleden worden gespaard. Dat is een mooi streven, want we willen niet onnodig dieren afspuiten, toch? Maar wat moeten de boeren met die bokken als ze nooit meer mogen dekken? Misschien aan kinderboerderijen verkopen? Anders rest voor hen alleen het slachthuis waar ze een fractie opleveren van de waarde die ze als fokbok hebben.

Opkoopregeling voor bokken gewenst

Als Verburg de getroffen geitenboeren nou 'es een beetje tegemoet wil komen maakt ze een vrijwillige opkoopregeling voor bokken van besmet verklaarde bedrijven. De dieren kunnen gewoon geslacht worden, want 't zijn geen 'Q-koortsgranaten' en de boeren die hun bokken willen behouden nemen dan zelf het risico dat ze er mogelijk nooit meer mee mogen dekken of dat ze moeten aantonen dat de bokken onbesmet zijn een geen gevaar vormen voor verdere verspreiding.

Verburg moet zich er daarbij natuurlijk niet achter verschuilen dat dit van Brussel niet mag. De Q-koortsuitbraak is toch uniek in de wereld? En bovendien kunnen de bokken die in leven blijven ons wellicht nog helpen om er achter te komen hoe het nou werkelijk zit met de Coxiella in bokkensperma.

Foto: Klaas Sjoerd Meekma

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Geitenhouder midden Nederland

    Goed verhaal weer Klaas Sjoerd hopen dat de minister hier iets mee doet dit keer !

  • no-profile-image

    noordhollander

    nieuwe stelling die voor ook nieuwe gezichtspunten van het ministerie kan zorgen wanneer kunnen we de komplete meekma q koorts serie bestellen??

Of registreer je om te kunnen reageren.