Rundveehouderij

Achtergrond 1241 x bekeken 7 reacties

7 uur reizen voor boerenkool (1)

Wie slentert over de boerenmarkt van Trondheim, ziet dat die verrassend internationaal is. Er is Goudse kaas, en de boerenkool wordt verkocht door een stel uit België.

Wanneer mensen mij vroeger verteld hadden dat ik ooit nog eens zeven uur zou reizen voor een maaltje boerenkool, zou ik (afhankelijk van wie het had gezegd) mijn twijfels hebben geuit bij zijn of haar verstandelijke vermogens of in de lach zijn geschoten. Maar de waarheid is dat je die simpele Hollandse dingen, zoals een kroket ‘uit de muur’ of chocoladehagelslag op je brood, pas mist als ze er niet meer zijn. Iedere logee maakt mij blij met een portie boerenkool in de koffer. Boerenkool is in Noorwegen vrij onbekend. Dat is vreemd, gezien de populariteit van de winterwortel, de rode en witte kool en de koolraap. Overigens zijn spinazie en spruitjes hier ook niet op de versafdeling te vinden, maar wel in de diepvries.

Farmers cabbage? Wat is dat?

Van de boerenkool echter geen spoor. Vragen in het Noors leverden niets op, en bij de letterlijke vertaling in het Engels, dus farmers cabbage, begon men erg glazig te kijken. Nu, na 2,5 jaar, weet ik dat deze groente hier ‘grønnkål’ heet. Groene kool dus. Ik leg maar niet uit dat in Nederland groene kool (savooikool) iets heel anders is.

Genoeg boerenkoolzaad voor heel het dorp

Hoewel het Noorse klimaat geschikt is om boerenkool te verbouwen, en ik genoeg boerenkoolzaad heb om heel het dorp een aantal jaren te voorzien, komt het daar gewoon nooit van. Dus maakte ik vorig jaar oktober een busreis van 3,5 uur (inclusief de veerboot) om de boerenmarkt in Trondheim te bezoeken, want ik had gehoord dat daar boerenkool te koop zou zijn. Maar er was nog veel meer…

Mini-groentes met maxi-smaak!

Want wie zag ik ook op die markt? Marcus Renders en Frieda Daelemans, uit… België. Sinds 2008 wonen zij in Verrabotn en zij proberen te overleven met het telen van groentes, aldus Marcus. Hun leus: ‘mini-groentes met maxi-smaak van een kleine boer’ (zie foto 1). Ook houden ze schapen, kippen en muskuseenden. Hun plannen voor de toekomst zijn: scharrelvarkens, konijnen, een windmolen en een zonnepaneel. Hun kraam doet niet onder voor een gemiddelde Nederlandse groentekraam. En wat hebben de twee geëmigreerde Belgen ook in hun kraam? Bergen boerenkool. Voor één struikje betaalde ik 15 kronen (€1,85). Er verdwenen er vier in een tasje met de gedachte daar twee keer van te eten. Maar helaas! Boerenkool slinkt als sneeuw voor de zon! Dus de andere twee struikjes gingen ook in de pan, en met een Noorse rookworst en ‘klassikere skivede augurker’ (klassieke augurkenschijfjes, haha) werd het een echte Hollandse pot.

Gauda in Noorwegen

Ook te vinden op de boerenmarkt was Anneke Liesker, geboren in Nederland. Zij is getrouwd met de Noor Anders Vatn. Samen hebben ze een ecologische boerderij in Inderøy, met 240.000 liter quotum, vleesvee en een kleine kaasmakerij. De Noren kennen de lettercombinatie ‘ou’ niet, vandaar de naam ‘Gauda’ (zie foto 2). Andere kaassoorten die Anneke maakt zijn de kruidenkazen, met onder meer basilicum, tijm, rozemarijn, peper, honingklaver of brandnetel.

Abonnementen op… kaas

Anneke verkoopt de meeste kaas op boerenmarkten. Er is een lokaal abonnementsysteem, en voor de klanten die niet in de buurt wonen, gaan er postpakketten de deur uit. Op de foto staat ze met een familielid en een blije klant. Al meer dan een jaar staat een bezoek aan haar bedrijf op mijn planning, dus wordt vervolgd...
In het volgende deel lees je alles over andere typisch Noorse zaken: ambachtelijke chocolade, elandenworsten en blije scharrelvarkens.

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Patrick

    Vera,

    Misschien kort door de bocht maar ik denk van niet .
    Jullie landbouwproducten mogelijks wel een stuk kleinschalliger halen nog prijzen de handel een evenwicht en vermoedelijk de (winst)opbrengst ook.
    Zou ik mis zitten als ik zeg dat het mede dank zij het feit is dat het superclubje van supermarkten vooralsnog Noorwegen links hebben laten liggen?
    En zo een mooi voorbeeld is hoe het ook anders kan . Zoals hier in Hongarije waar ze wel zijn hebben we zo goed als alles gelijk in Belgie of Nederland en mooi maar misschien is dat uniforme tussen de superclub(...) landen vermoedelijk dat wat de zaak omzeep helpt een land dient zijn identiteit te bewaren om stabiliteit te houden Noorwegen kan dat blijkbaar .Hongarije oa wil daar ook terug naar toe maar daarvoor is het al veel te laat want zen identiteit is gestolen en opgeborgen door de superclub dit om voorrang te kunnen geven aan hun eigen belang.

  • no-profile-image

    Vera

    Hallo Patrick, kort door de bocht of niet; ook in No. zijn er supermarktclubs. REMA is een prijsvechter, en ook ICA, onderdeel van AHOLD is sterk vertegenwoordigd. Máár, ws. is er geen enkel land ter wereld waar de boeren zo goed georganiseerd zijn, vanuit politiek oogpunt gezien. Daar hangt een prijskaartje aan, en die wordt niet door de EU betaald, maar wel door gas en olie, en in zekere zin dus ook door de belastingbetaler. Groet van Vera

  • no-profile-image

    Landmand

    Hej Patrik De landbouw in Noorwegen krijgt gigantisch veel subsidie direkt en indirekt dit kan alleen vanwege de enorme olie verkopen.
    Vera Hier in het noorden van Denemarken wordt boerenkool (Grønlangkål) met kerst gegeten (julefrøkost) maar het wordt heel anders klaar gemaakt dan wij gewend zijn.
    De goudse kaas wordt gauda genoemd omdat je niet zomaar de naam goudse kaas mag gebruiken. hier wordt in duisland geproduceerde"goudse kaas" Onder de naam Dangouda verkocht .
    In sommige winkels is er ook goudse kaas uit nederland.

  • no-profile-image

    Monique

    Leuk Vera, dat je Marcus en Frieda in het zonnetje zet. Zou willen dat ze bij ons op de boerenmarkt stonden, naast de kaaskraam.
    Ik word alleen altijd een beetje moe van het subsidieverhaal. Tuurlijk krijgen boeren hier subsidie. Niet in de EU? Vond nog een artikel van De Boerderij, waarin stond dat in de EU de grootste ontvangers voor landbouwsubsidie koningshuizen en multinationals zijn. Maar 'de boer' is zo makkelijk, voor alles. In Noorwegen wordt overal subsidie voor aangevraagd en gegeven. Niemand die daar wat van zegt, maar die boeren, inhalig volkje hoor.
    Er is nu een onderzoek aangekondigd door de landbouwminister naar de kostenopbouw en winsten in de hele voedselketen, van boer tot winkelketen. Lijkt me goed. Er zijn 4 winkelketens, die bijna 100% van de markt in handen hebben! Daar kon zelfs Lidl niet tegenop.
    Het gaat te ver om hier het noorse systeem onder de loep te nemen. Het is een buitenbeentje binnen Europa.
    Maar wel een mooi land om in te wonen.

  • no-profile-image

    Monique Vos

    Hoi Vera wàt een leuk artikel! Onze buren verklaren ons voor gek dat we boerenkool (Grünkohl) eten want dat is toch alleen voor Varkens? We hebben het geluk om op 2km van België te wonen. Daar verkoopt men heel af en toe Boerenkool, bij de Belgische grensmarkt. Er word massaal "Echte" Goudse Kaasjes van ongeveer 1 1/2 kilo per kaasje, made in Belgium, door de Duitsers gekocht. En door ons natuurlijk, want Henk is een echte Kaaskop! Ik had het vandaag nog over Boerenkool, dat het zo lekker is en dat ik het vreemd vind dat men het hier in de omgeving niet eet. En dan zie ik jouw artikel....

  • no-profile-image

    Sybren

    Hier in Amerika wordt boerenkool "cale"
    genoemd en vindt je af en toe in de supermarkt. Mijn vrouw en kinderen eten het niet dus het komt bij ons niet vaak op tafel. Gouda kaas zie je hier ook wel
    (wel duur haha)
    Verder succes daar.

  • no-profile-image

    Jos

    Het is al een tijdje geleden sinds de laatste reactie, maar ik moet hier even reageren want het was de eerste hit op Google toen ik "boerenkool Noorwegen" intypte.

    Boerenkool is hier inderdaad lastig te vinden, maar niet zo lastig als Vera doet overkomen. Tenminste, hier in Bergen dan. Bergen is redelijk groot, dus misschien is dat de reden.

    Zo kun je het op de welbekende vismarkt kopen (Fisketorget) mits het seizoen is natuurlijk. Ook ben ik het wel eens tegengekomen in de Meny (een goede, dure supermarkt). Bovendien is het te vinden in speciale winkels, zoals een "helsebutikk". Maargoed, het neemt niet weg dat je er hard voor moet zoeken!

    Spruitjes en verse spinazie zijn hier trouwens in nagenoeg iedere supermarkt te krijgen? Verschilt dit per regio in Noorwegen misschien?

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.