Rundveehouderij

Achtergrond 260 x bekeken

Geen halfbakken dierenartsen

In overheidsdienst of zelfstandig dierenarts? Het is hier in Tadzjikistan onduidelijk ploeteren vanwege de vele dubbele petten.

In juni heb ik met een team het FAO-landenprogramma geëvalueerd. Ik heb me voornamelijk bezig gehouden met de veterinaire programma’s: bestrijding van kleine herkauwerspest PPR en brucellosis en de privatisering van de veterinaire dienst. Aan dat laatste heb ik de meeste tijd besteed. Ik heb met veel veeartsen gepraat en werd daar niet al te vrolijk van.

Het vaderland betaalde alles

Vóór het uiteenvallen van de Sovjet-Unie was de overheid volledig verantwoordelijk voor de dierziektenbestrijding. Alles was gratis. Dat was in het postcommunistische tijdperk niet meer mogelijk en de lijst van 42 ziekten waarvoor de overheid de bestrijding op zich nam, is nu gesmolten tot een lijst van acht. Dat zijn de meest erge ziekten met internationale gevolgen. Voor deze ziekten lukt het de overheid met het beschikbare budget ongeveer 22 procent van het benodigde vaccin te kopen. Het aantal dieren bij de vele kleine boeren (was hier maar een meitelling!) wordt schromelijk onderschat, waardoor de dekking nog minder dan die 22 procent is. Eigenlijk is het dus een druppel op een gloeiende plaat, dus niet erg effectief. Het meeste vaccin wordt ook nog eens verspoten in de overheidsveestapel die er nog steeds is, maar snel afneemt.

De man met de twee petten

De meeste zogenaamde privé-dierenartsen die ik aantrof, blijken helemaal niet zo privé te zijn. Ze krijgen allemaal nog steeds hun US $20 per maand van de overheid als ‘salaris’. Voor dat bedrag én voor het gedogen dat ze als overheidsfunctionarissen geld vragen voor veterinaire diensten die vroeger gratis werden verstrekt, worden ze nog steeds geacht alles te doen wat hun overheidsbaas ze opdraagt. Het leidt tot de moeilijke situatie dat een boer nooit weet met wie hij nu te doen heeft. Is het een overheidsveterinair die komt inspecteren of de privé-veearts die hem komt helpen zijn vee gezond te houden? Ook lijden de overheidsveterinaire taken onder het bijbeunen van de overheidsveterinairen als privé-veeartsen.

Privé of niet privé: dat is de grote vraag!

Het grootste probleem om echt 100 procent privé-veearts te worden, is de vraag of je je brood kunt verdienen als je uit de overheidsdienst stapt. De overheid controleert nog steeds de inkoop van de belangrijkste vaccins, waarmee je als privé-veearts geld zou kunnen verdienen. Dus die bron van inkomsten is nog afgesloten. Als een veearts echt privé gaat, staan direct de belastinginspecteur, de KGB-meneer en alle andere officials op de stoep. Zij willen ook een graantje meepikken van de dierenarts zijn bloed, zweet en tranen. De gemiddelde leeftijd van de overheidsveeartsen is ver in de vijftig en het is moeilijk voor deze heren op een andere manier te gaan werken. Jongere veeartsen denken er onder de huidige omstandigheden nog niet aan op deze manier hun brood te gaan verdienen. Het is dus niet gemakkelijk het veterinaire apparaat hier vlot te trekken en effectiever te maken.

Meer betalen

Belangrijkste punt voor de toekomst is om ervoor te zorgen dat privé-praktiserende veeartsen genoeg kunnen verdienen. Daarvoor zal ook de overheid een betalende klant moeten worden. Voor haar bijdrage aan de nationale dierziektenbestrijding zal de overheid dus meer moeten betalen dan die 20 dollar ‘salaris’ per maand.
Boeren zullen ook moeten wennen dat de tijd van gratis vaccins en vaccinatie achter hun ligt. Met de uitbraken van PPR hebben de boeren geleerd dat de kosten van vaccineren voor de baat uitgaat. Ze betalen de veeartsen nu zonder problemen voor de vaccinatie. Binnenkort zullen ze ook bijdragen aan de kosten van het vaccin.

Foto's: Anton van Engelen

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.