Rundveehouderij

Achtergrond 477 x bekeken

Canada, land van melk en honing?

Melkproductie voor de binnenlandse markt houdt in Canada de melkprijs hoog. De vraag is echter of dat ook gaat lukken in de EU. De harde standpunten en persoonlijke tegenstellingen doen hierbij geen goed.

De European Milk Board gaat voor handhaving van een melkquoteringssysteem dat sterk moet gaan lijken op het Canadese model. Het is een radicale breuk met het liberaliseringsbeleid van EU-commissaris Marian Fischer Boel. De productie moet worden afgestemd op de vraag, leidend is daarbij een kostendekkende melkprijs. De hoogte van die melkprijs moet door een onafhankelijk instituut worden vastgesteld.

Melkprijs op korte termijn naar 40 cent

Deze week presenteerde NMV-voorzitter Peter ten Hoeve het EMB-voorstel dat ook wordt gedragen door de DDB, zusterorganisatie van de NMV binnen de EMB. De volledige opsomming van de voorgestelde wijzigingen staat op de site van de NMV.
Naast de voorgestelde aanpassingen voor de langere termijn bevat het EMB-voorstel ook een stappenplan waarmee de melkprijs per 1 januari 2010 weer uit moet komen op 40 cent. Dat moet gebeuren met twee instrumenten:
1. een vrijwillige tijdelijke beperking van de melkproductie tegen een vergoeding die voor heel Europa geldt;
2. een beperking van de nationale vereveningsmogelijkheden

Ultimatum aan landbouwministers

De voorstellen van de EMB zijn verstuurd aan alle EU-landbouwministers. Ook Gerda Verburg van LNV wordt vriendelijk verzocht in te stemmen met het EMB-voorstel (link naar pdf nmvbrief). In feite niets meer dan een nieuw ultimatum, het zoveelste dit jaar. De organisaties binnen de EMB gaan namelijk opnieuw actie voeren als de EU-ministers niet instemmen met het EMB-voorstel. Daarbij wordt ook gedacht aan een nieuwe melkleverstop. Volgens NMV-bestuurder Hans Geurts is de actiebereidheid in met name Frankrijk en Wallonië, maar ook in Duitsland groot.
De NMV en DDB gaan vanaf eind augustus in 12 bijeenkomsten door heel Nederland melkveehouders informeren over het EMB-plan. Daarna gaan ze de meningen en actiebereidheid peilen via een landelijke enquête.

DDB en NMV uit Ketenoverleg Zuivel

Ten Hoeve maakte tegelijkertijd ook bekend uit het Ketenoverleg zuivel te stappen; eerder deed de DDB al hetzelfde. Voor de NMV en de DDB is het onverteerbaar dat de voorstellen van de EMB die gericht zijn op vermindering van de melkproductie niet op de agenda komen en door de andere partijen genegeerd worden. De maatregelen die wel besproken worden, zoals stimulering van de vraag, noemt Ten Hoeve slechts symptoombestrijding. Sieta van Keimpema noemde eerder het ketenoverleg een schertsvertoning.

Overleg blijft maar mislukken

LTO is in de ogen van NMV en DDB opnieuw de grote boosdoener en blijft te veel vasthouden aan liberalisering. Maar ook zuivelbestuurders, Kees Wantenaar en Sybren Attema in de eerste plaats, krijgen in de marge typeringen als niet-coöperatief en het verwijt dat ze niet opkomen voor het ledenbelang. Siem Jan Schenk van LTO Melkveehouderij veegt anderzijds het EMB-voorstel ook meteen van tafel.
Op deze manier wordt overleg steeds meer beïnvloed door harde standpunten en lijken ook persoonlijke tegenstellingen een rol te gaan spelen. In het belang van de Nederlandse melkveehouders is al dat gekrakeel niet en de melkprijs wordt er ook geen cent hoger door.

Meer kijken naar overeenstemming

En dat terwijl in het EMB-plan overleg en - belangrijker nog - overeenstemming over vraag en aanbod tussen alle partijen essentieel is. Dat is overigens ook een belangrijke peiler onder het Canadese melkprijssysteem. In dat licht is de uitkomst van een ultimatum met ruim drie weken bedenktijd voor de EU-landbouwministers ook al wel te voorspellen. Het EMB-plan is zo radicaal anders dan het huidige EU-beleid dat het niet minder dan een wonder zou zijn als een meerderheid zijn handtekening onder de EMB-brief gaat zetten.

Export blijft nodig voor Nederland

Voor de Nederlandse melkveehouder zit er een groot gevaar in het Canadese systeem. Feit is dat Canada al 10 jaar meer zuivel importeert dan exporteert, in 2008 een handelstekort van €271 miljoen. De EU is per saldo exporteur, omgerekend in melk meer dan de totale melkproductie in Canada (7,6 miljard kilo in 2008).

Die EU-export gaat met een Canadees systeem onherroepelijk omlaag. Voor FrieslandCampina bijvoorbeeld kan dat zelfs op twee manieren slecht uitpakken. Meer ledenmelk moet in de EU afgezet worden. In de tweede plaats is de kans groot dat de prijzen op de wereldmarkt gaan stijgen zodat aankoop van melkpoeder of melk voor activiteiten buiten de EU duurder wordt. Nieuw-Zeeland staat al klaar om te leveren. Het lijkt mij goed dat daar eerst nog eens goed naar gekeken wordt.
Binnen de EMB is de indruk dat melkveehouders in de EU in procenten allemaal evenveel willen inleveren. Gezien de ervaringen uit het verleden is dat op het moment dat het in daden omgezet moet worden nog maar de vraag, zelfs bij een hogere melkprijs. Het Canadese systeem heeft in Canada gewerkt, de vraag is of dat ook gaat lukken in de EU.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.