Rundveehouderij

Achtergrond 360 x bekeken

Hooimachines startklaar maken

Binnenkort barst de voederwinning weer los. Een goede technische controle vooraf voorkomt onnodige ellende in die drukke periode. Tips voor maaier, schudder en hark.

Hooibouwmachines krijgen in korte tijd veel hectares voor de kiezen. Alles moet dus letterlijk gesmeerd verlopen. Regulier onderhoud wordt algemeen bekend geacht, maar blijkt vaak niet zo te zijn.
Goed doorlezen van de gebruikershandleiding voorkomt dat verborgen vet- of oliepunten worden vergeten. Bij sommige werktuigfabrikanten zijn gebruikershandleidingen van internet te halen, handig bij gebruikte werktuigen. Ook de aftakas blijkt in drukke tijden een grote stoorzender, terwijl juist daar controle en onderhoud veel ellende kunnen voorkomen

Hydrauliek- en oliecontrole

Fabrikanten passen op grote maaiers, brede schudders en dubbele harken steeds meer hydrauliekcomponenten en onderhoudsarme tandwielkasten toe. Beide eisen extra aandacht bij de jaarlijkse inspectie. Volgens monteurs vloeit nog altijd de meeste olie het milieu in door lekkende olieleidingen en -koppelingen.
Hydrauliekslangen waarbij (roestend) staalomhulsel zichtbaar is, vormen een zwakke schakel: die kunnen elk moment gaan lekken. Bovendien is het staal scherp en kan een onzichtbare olielekkage onder hoge druk in de huid dringen. De beste remedie tegen olielekkages is werken met schroefkoppelingen tussen de trekker en het werktuig. Aansluiten kost dan wel meer tijd, maar olielekkage is daarmee verleden tijd.
Van de oliegevulde tandwielbakken en haakse overbrengingen is de maaibalk van een schijvenmaaier de meest kwetsbare. Daarin zit relatief weinig olie die snel ongemerkt door lekkage onder uit de maaibalk kan ontsnappen. Bij sommige oliegevulde tandwielkasten ontbreekt een plug, daar is alleen bijvullen nodig. Het beste is de olie minstens eenmaal in de 4 à 5 jaar te vervangen. De gebruikershandleiding geeft precies aan welke machinepositie en welke oliesoort aangehouden moeten worden.
Gebruik zo veel mogelijk de slijtonderdelen van het originele merk. Die zijn doorgaans iets duurder, maar van een betere kwaliteit en passen beter dan imitatie. Vooral in een zwaar nat gewas kan dat aanzienlijk in breuk schelen. Houd van slijtonderdelen, zoals hooitanden en maaimesjes, altijd een paar op voorraad.
Let ook op de veiligheidsvoorzieningen, zoals beschermbeugels en doeken. Die moeten in orde zijn. U voorkomt daarmee onveilige situaties voor uzelf, kinderen en medewerkers. In landbouwgerichte inspectieprojecten kan de arbeidsinspectie boetes opleggen tot €2.250 per onveilige situatie.

GOEDE AFTAKAS VOORKOMT STORING

De aftakas is een veelvoorkomende stoorzender in drukke tijden. Tips om stilstand te voorkomen.
De aftakas is een veelvoorkomende stoorzender in drukke tijden. Tips om stilstand te voorkomen.
- Controleer de bescherming op beschadigingen en vervang die indien nodig.
- Smeer de glijlagers van de beschermkappen door. Droge lagers slijten snel.
- Vet de machine-aftakasstomp goed in.
- Voorkom een meedraaiende beschermkap en zorg dat het kettinkje vast zit. Vooral bij schudders en suikerrijk gras wikkelt gras er omheen, met als gevolg een kromme aftakas.
- De scharnierende delen (de kruisstukken) mogen geen speling in de lengte- en breedterichting hebben. 1 mm speling is al te veel (zie kader).
- Smeer de aftakasbuizen goed in met vet. In- en uitschuiven (bij bedienen van trekkerhef) gaat dan makkelijk. Schuiven ze te stroef, dan belast dat trekker-, machine- en aftakaslagers zwaar. Maak eerst de beschermkap in orde, anders vermengt vet zich met zand, stof en vuil.
- Smeer kruisstukken niet te veel en controleer of er uit de vier draaipunten vet komt. Van tevoren reinigen maakt controle makkelijker.
- Spuit wat kruipolie op de drukstift zodat die gangbaar is en goed vergrendelt.
- Smeer een vrijloop- of sterslipkoppeling niet! Als daar te veel vet in zit, zal een belaste machine niet meer draaien.

Zo vervangt u het kruisstuk van de aftakas

1 Verwijder van één asje de borgveertjes. Geef eventueel een klein tikje erop om de borgveer te ontspannen. Aftakas zoals getoond op de bankschroef leggen en met lichte hamerslagen de twee naaldlagers een stukje eruit drijven.

2 Vervolgens één uitstekend naaldlager in de bankschroef klemmen en met de hamer eruit slaan. Het kruisstuk daarna uit het gaffeldeel draaien. Verwijder de andere naaldlagers van het andere asje op dezelfde wijze.

3 Smeer het nieuwe kruisstuk en de naaldlagerbussen van tevoren goed in met vet. Zorg ervoor dat de naaldlagers recht en goed zitten. Beide naaldlagerbussen met de bankschroef erin schuiven. Forceer dit niet.

4 Duw de lagerbus net voorbij de borgveersleuf. Monteer dan de borgveren. Let op de juiste vetnippelpositie bij montage van het tweede asje en smeer die door. Kijk op www.boerderij.nl/online voor de uitgebreide foto-instructie.

CONTROLE BIJ DE SCHUDDER

De hoge draaisnelheid en een nat gewas belasten draai-, knik- en bevestigingspunten.

Tandbreuk komt bij jonge schudders weinig voor. Wie vaak zware, natte gewassen schudt, doet er goed aan de bevestigingspunten van tandarm en tandbevestiging aan te draaien.

- De driepuntsbok mag vooral bij de scharnierpunten geen scheurtjes vertonen. Verzwaar waar nodig door extra strips op te lassen.
- Als tanden van twee rotors elkaar (bijna) kunnen raken, is meestal een lager of aandrijftandwiel van een schudrotor versleten of afgezakt. Let daarop.
- Kruis- of vingerkoppelingen in de knikpunten van het frame mogen geen speling hebben. Speling geeft extra slijtage.
- Lagerspeling op de aandrijfassen tussen de schudrotors. Dit is makkelijk controleerbaar door de kruis- of vingerkoppelingen met een bandijzer in het verticale vlak te bewegen.
- Draai zonodig alle bouten en moeren aan van tandarm en -bevestiging. Voorkom dat buisvormige tandarmen ingedrukt worden door ze niet te vast te draaien. Ook trillen bouten daar sneller los dan bij platte strips.
- Vervang hooitanden die niet meer in één lijn staan of deels afgebroken zijn. Houd 1 à 2 stuks op voorraad. Tandbreuk is dankzij de betere kwaliteit de laatste 4 à 5 jaar fors verminderd. De kosten van tanden vallen mee, maar de gevolgschade aan hakselaar (tijd), opraapwagen of voer(meng)wagen is veel hoger.
- Lagerspeling bij de banden. Lagers zijn doorgaans makkelijk zelf te vervangen.

CONTROLE BIJ DE ZWADHARK

De curvebaan is het hart van elke zwadhark en moet grondig geïnspecteerd worden.

Controleer het hart van de hark. Daar draaien lagers door een gedraaide baan: de curvebaan.

De curvebaan is het hart van elke zwadhark en moet grondig geïnspecteerd worden.
- De curvebaan (foto) moet voldoende vet zijn. Meestal volstaat het jaarlijks bijvullen van de curvebaan met vloeibaar smeervet.
- Lagerspeling van de loopwieltjes (lagers) in de curvebaan. Op het punt waar de harktanden het gras loslaten (waar de harktanden omhoog kantelen) komt de grootste kracht op curvebaan en lagers en treedt als eerste slijtage op. Controleer op dat punt de lagerspeling per harkarm door die op en neer te bewegen. Bij afwijkende speling kan een lager kapot zijn. Hebben ze allemaal veel speling, dan kan de curvebaan ingesleten zijn.
- Vervang verbogen of deels afgebroken tanden. Verbogen tanden kunnen snel breken.
- Let op scheurtjes of breuk in de driepuntsbok of in het zwaddoek-frame en repareer deze zonodig.
- Beschermbeugels om de harkarmen moeten recht zijn.
- Kijk naar speling in de draaipunten van de harkarmen en smeer deze draaipunten.
- Controleer op poreusheid en scheurtjes van de banden in loopvlak en wangen. Stal na gebruik de hark (of schudder) uit de zon op een droge plaats om te voorkomen dat ze poreuzer worden. Pomp de banden op tot maximaal 2,5 à 3 bar.

CONTROLE BIJ DE MAAIER

Veiligheid weegt extra zwaar bij de maaier. Voorkom rondvliegende messen en stenen.

. Begin het seizoen met nieuwe messen of een scherpe snijkant. Messenhouderslijtage verschilt per type maaier.

- Beschermkleed en afscherming houden wegvliegende steentjes en zand tegen. Let op scheuren en breuk.
- Oliepeil in de maaibalk bij schijvenmaaiers. Raadpleeg handleiding voor de juiste stand van de maaibalk en de oliesoort.
- Speling in vitale knik- en draaipunten van het frame. Controleer door in een rechte lijn over het frame te kijken of de geheven maaier aan het uiteinde op en neer te bewegen. Meestal zijn kunststof bussen versleten.
- Slijtage en speling bij de messenhouders. Let op: de hoeveelheid speling tussen mesoog en messenhouder verschilt fors per merk of type maaier. Omdat messen bij schijvenmaaiers korter bij elkaar staan, is speling daar geringer (1-3 mm) dan bij trommelmaaiers (7-10 mm). Een rafelig maaibeeld of beschadigde messen duiden op versleten of loszittende messenhouders.
- Let bij V-snaren op spanning, poreusheid en scheuren. Spanning is herkenbaar aan ijkpunten bij de veer. Te veel geslipte V-snaren liggen te diep in de poelies. Vervang deze alle tegelijk én koop ze uit eenzelfde set. Lengte en kwaliteit kunnen verschillen bij V-snaren van verschillende productiedata.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.