Rundveehouderij

Achtergrond 291 x bekeken

Vrouwenwerk wordt mannenwerk

Wol is belangrijk in Afghanistan. Het spinnen ervan is vrouwenwerk, maar mannen kunnen het ook best... met een Hollands spinnewiel!

Tijdens mijn laatste trip naar Petchga zag ik een meisje op de grond naast de dorsvloer zitten en iets rondslingeren. Ik dacht dat het een kinderspelletje was maar werd snel door mijn Afghaanse maten uit de droom geholpen: ze was wol aan het spinnen. De wol hield ze in haar linkerhand. Met haar rechterhand hield ze de draad vast. Door de bol wol met steen erin rond te slingeren, veranderde de ruwe wol tussen haar vingers in een draad. Je zag de bol een steeds grotere cirkel beschrijven, als een soort maan om een planeet in een planetarium. Als de bol ver genoeg was naar haar zin trok ze de bol naar zich toe, wond het stuk gesponnen wol om de bol en begon weer opnieuw. Ik ben nog steeds benieuwd hoe ze voorkwam dat de bol afrolt tijdens het rond slingeren.

Vrouwenwerk

Wol is belangrijk in Afghanistan: vroeger woonden veel mensen in vilten tenten met wollen tapijten op de vloer. Tegenwoordig liggen er nog steeds tapijten met de typische patronen van de verschillende stammen en provincies in alle huizen in Afghanistan. ’s Winters, als het landbouwseizoen voorbij is en dorpen vaak ingesneeuwd zijn, knopen hele families op contract tapijten. En de beste tapijten worden gemaakt met die handgesponnen wol. De rondslinger-spinmethode is natuurlijk niet binnen te gebruiken en de meeste wol wordt op een spinklos gesponnen. Dat is een typische vrouwenbezigheid. Veel vrouwen hebben op latere leeftijd artritis in hun polsen van de steeds terugkerende draai aan de spinklos: geen prettige herinnering aan deze dagelijkse arbeid. Ik vroeg me af of daar geen alternatief voor was.

Spinnewiel van fietsonderdelen

Kennissen van mijn ouders in Holten maakten vroeger mooie houten spinnewielen. Ik wilde eens kijken of je hier in Afghanistan spinnewielen zou kunnen introduceren, zodat de wolproductie voor tapijten omhoog kan zonder artritis en misschien wel met een betere draad. Hout is hier duur en dus maakten de kennissen een prototype met een fietswiel en betonijzer. De Afghaanse smid die dit model namaakte had al snel door dat behalve het fietswiel oude voorvorken, kettingspanners en gebogen spaken uitstekend te verwerken waren in het spinnewiel.

Trots als een pauw

Ik moest het eerst een van onze vrouwelijke medewerkers leren. Zij is naar een dorp getogen om het spinnenwiel te demonstreren en vrouwen het te laten proberen. Ze nam de foto van een oude vrouw, die het snel doorhad en trots als een pauw staande (want… zo doe je het met die klos toch ook?) aan het spinnen sloeg.

Spinnewiel emancipeert

Bij een workshop over schapenziekten en vaccinatie had ik voor de grap twee spinnewielen met wol neergezet. En tot mijn grote verbazing kropen de twee para-veterinairen erachter en begonnen verwoed te spinnen. De boeren vonden het geen probleem dat een man met zo’n ‘machine’ vrouwenwerk aan het doen was. Beiden wilden er graag een hebben. Zo zie je dat een spinnewiel uit Holten op grote afstand in Afghanistan nog kan bijdragen aan de emancipatie!

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.