Pluimveehouderij

Achtergrond 3177 x bekeken 1 reactie

Vaak leveringsafspraken, meestal prijsafspraken

In de pluimveesector wordt verschillend omgegaan met het afdekken van risico’s. Prijsafspraken zijn vaak gebaseerd op een marktnotering, soms met vaste prijzen.

De pluimveesector, hoe klein ook in aantal bedrijven, is op te delen in diverse deelsectoren. Allereerst de tweedeling in de eiersector en de pluimveevleessector. In de eiersector zijn er legvermeerderingsbedrijven (die broedeieren produceren waaruit de leghennen worden geboren), opfokbedrijven (die leghennen opfokken tot 17 weken leeftijd) en legbedrijven (die de consumptie-eieren produceren). De pluimveevleessector bestaan uit vermeerderingsbedrijven (met vleeskuikenouderdieren die broedeieren produceren waaruit de vleeskuikens worden geboren) en de vleeskuikenbedrijven. Daarnaast zijn er vleeseenden- en kalkoenenbedrijven.

Binnen die twee deelsectoren zijn verschillende productiewijzen te onderscheiden. Zoals de productie van scharreleieren, vrije-uitloopeieren of biologische eieren, wit dan wel bruin van schaalkleur. En in de pluimveevleessector de productie van gangbare, traag groeiende of biologische vleeskuikens. In de verschillende deelsectoren en/of productiewijzen gaan pluimveehouders verschillend met risico’s om.

Eiersector: welk soort ei

Bij de legvermeerderingsbedrijven zijn de dieren geen eigendom van de pluimveehouder maar van de broederij. De vermeerderaars produceren broedeieren op contract, de broederij betaalt hen een vergoeding per broedei en betaalt het voer direct aan de mengvoerleverancier.

Bij legopfokbedrijven zijn de dieren ook eigendom van de broederij, de opfokker krijgt een vergoeding voor arbeid en kapitaal per afgeleverde jonge hen of per vierkante meter per week. De broederij betaalt het voer.

De legpluimveehouders die produceren in de luxere segmenten (bio en vrije uitloop) maken meestal vaste prijsafspraken (stuksprijs per ei), meestal voor één legronde (1 tot 1,5 jaar), soms voor enkele ronden. Afspraken voor meerdere ronden worden vaak gemaakt bij grote investeringen (bouw nieuwe stal) of wanneer de eierhandelaar voor langere tijd verzekerd wil zijn van aanvoer van eieren van de betreffende producent. Bij scharrel- en kooi-eieren worden meestal prijsafspraken gemaakt tegen marktnotering (NOP-richtprijs) met op- of afslag. Ook komen prijsgaranties voor, per ei of per kilo, afhankelijk van of het om tafeleieren gaat of om productie voor de industrie (brekerijen). Dit kunnen vaste prijzen zijn, met een bodem en soms nog met een maximum erin. Er lijkt een verschuiving te zijn naar afspraken tegen een vaste prijs. Zowel de afnemer (eierhandelaar) als de legpluimveehouder hebben dan meer zekerheid over hun inkoop-/verkoopprijs.

In hoeverre pluimveehouders door middel van prijsafspraken risico’s afdekken hangt ook samen met de bedrijfsgrootte. Het zijn vooral de middelgrote bedrijven die hun eieren tegen een vaste prijs verkopen. Kleine bedrijven kiezen meestal voor een afspraak op basis van marktprijs met toeslag, omdat deze bedrijven vaak meerdere takken of een andere bron van inkomsten hebben, wat voor hen de risicospreiding is. De grote eierproducenten hebben vaak geen prijsafspraken; zij willen onafhankelijk zijn en direct het voordeel kunnen pakken als de markt positief verandert.

Bij vleeskuikens geldt veelal een marktnotering plus (variabele) toeslag. <em>Foto: Mark Pasveer</em>
Bij vleeskuikens geldt veelal een marktnotering plus (variabele) toeslag. Foto: Mark Pasveer

Pluimveevlees: marktprijs plus

In de pluimveevleessector zijn de vermeerderaars wel eigenaar van de vleeskuikenouderdieren. Voor de afzet van hun broedeieren hebben ze afspraken gemaakt met de broederij tegen een individuele broederijnotering of gekoppeld aan de NOP-broedeinotering, en soms op een vaste broedeiprijs voor een heel koppel.

Bij de vleeskuikens worden met afnemers (de pluimveeslachterij) vaak leveringsafspraken gemaakt tegen marktgerelateerde prijzen, dat wil zeggen tegen marktnotering plus een opslag. Om risico te beperken wordt wel regelmatig een minimumsaldo afgesproken met leveranciers van kuikens en voer en de afnemer van de slachtrijpe kuikens. Dit kan resulteren in een middeling van saldi over een aantal ronden.

Ook in de pluimveevleessector is een tendens zichtbaar: waar voor enkele jaren geleden vleeskuikenhouders een prijsafspraak maakten voor één tot twee jaar (7 tot 14 ronden) tegen marktnotering met opslag, maken ze die nu vaak maar voor pakweg een half jaar (3 à 4 ronden). Dit is omdat de toeslagen op de basisprijs de laatste tijd nogal fluctueren en vleeskuikenhouders ervan willen kunnen profiteren als de opslag omhooggaat.

Vleeskuikenhouders die ‘concept-kuikens’ produceren (traaggroeiende kuikens zoals de Kip van Morgen), doen dat óf tegen een vaste prijs óf ze krijgen een (flinke) opslag op de basismarktprijs.

Scharreleieren worden veelal verhandeld op basis van de NOP-richtprijs, bio- en vrije-uitloopeieren, vaak tegen vaste stuksprijs. <em>Foto: Ronald Hissink</em>
Scharreleieren worden veelal verhandeld op basis van de NOP-richtprijs, bio- en vrije-uitloopeieren, vaak tegen vaste stuksprijs. Foto: Ronald Hissink

Voercontracten

In de pluimveesector komt het nog zelden voor dat voerleverancier en eierhandelaar gezamenlijk een contract aanbieden. In de pluimveevleessector kwam het tot voor enkele jaren wel voor dat er een soort integratieverband was, waarbij de voerprijs gekoppeld was aan de opbrengstprijs. Maar vandaag de dag wordt het voer steeds meer losgekoppeld van de afzet van de kuikens en wordt veelvuldig het voer per ronde ingekocht (waardoor er ook meer wordt ‘geshopt’ tussen en gewisseld van voerleveranciers).

Legpluimveehouders zijn in het algemeen wat actiever in het sluiten van voercontracten, voor enkele maanden, soms langer.

Diverse legpluimveehouders mengen zelf hun voer, dat wil zeggen een kernvoer met enkele enkelvoudige grondstoffen. In de vleeskuikensector is het gemeengoed om zelf tarwe bij te mengen. Deze tarwe wordt dan wel met voorkoop van drie maanden, een half jaar of een jaar voor een vaste prijs ingekocht.

Eén reactie

Of registreer je om te kunnen reageren.