Pluimveehouderij

Achtergrond 441 x bekeken

Prijzen onder druk ondanks hoge grondstoffenprijzen

De markt voor stallen zat een jaar geleden in een diep dal, maar sindsdien stuwen hoge graan- en melkprijzen de vraag naar stallen en schuren weer. De kassenbouw staat nog altijd stil. De Rabobank verwacht dat die pas volgend jaar weer aantrekt.

Hogere inkoopprijzen en een moordende concurrentie die het volledig doorberekenen van hogere grondstofprijzen nauwelijks toestaan. Zo beschrijft het ING Economisch Bureau de situatie voor bouwend Nederland. Het leidt er volgens de Amsterdamse bank onherroepelijk toe dat bij sommige aannemers het laatste vlees van de botten gaat.

In de landbouw wordt de soep blijkens een rondgang langs agrarische bouwers niet zo heet gegeten. Voor het agrarische geldt: men blijft eten en nieuwe eisen voor dierenwelzijn en fijnstof opleggen. Vooral de intensieve veehouderij moet steeds de beurs trekken, ook al wordt er weinig verdiend. Van een terugloop aan orders was volgens de meeste stallenbouwers alleen sprake op het einde van 2009 en in de eerste drie maanden van 2010.

Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bevestigen dat de malaise in ieder geval ten opzichte van 2009 beperkt was. In de eerste drie kwartalen van 2010 werden 1.270 stallen gebouwd, een fractie minder dan een jaar eerder, en ook de hectares bleven gelijk. Het geïnvesteerd vermogen kwam uit op 438 miljoen euro, tegen 463 miljoen euro een jaar eerder.
De grootste financier van de landbouw, de Rabobank, zag het uitstaand krediet weliswaar stagneren, maar dit kwam vooral door een terugloop van de kredietvraag uit de groente- en fruitsector.

Hoewel boeren steeds meer geavanceerde stallen wensen, is het volgens Rabobank goed mogelijk dat de prijzen voor stallen en schuren onder druk komen staan. Aannemers kunnen de gestegen kosten voor staal en beton niet altijd doorberekenen.

De bedrijfseconomische situatie lijkt in 2011 te verbeteren. Zo tikten de prijzen voor spilgewas graan, maar ook die voor suiker en melk, soms historische hoogtepunten aan. De Rabobank houdt er een ”bullish view” op na: de bank verwacht blijvend hoge prijzen.

Boeren pikken dat volgens opiniepeilingen van accountancybureau Gibo en belangenbehartiger LTO Noord op. Bijna eenderde van de boeren wil investeren in huisvesting. Van de ondernemers denkt eenderde een bedrag van tussen de 100.000 en 500.000 euro nodig te hebben en nog eens 15 procent meer dan een half miljoen.

Stalbouw.nl ontwerpt stallen en adviseert boeren met nieuwbouwplannen. Volgens directeur Erik van den Hengel is sinds september vorig jaar een ommezwaai zichtbaar in de melkveehouderij en in mindere mate de akkerbouw. Akkerbouwers zijn al langer gewend aan beweeglijke prijzen en lijken altijd gelijkmatig te investeren. De relatief hoge melkprijs lijkt de melkveehouders, die pas recent door de markt zijn getucht, vertrouwen te geven in de toekomst. Groter blijft volgens Van den Hengel het devies.

”Het aantal aanvragen voor ontwerpen ligt echt duidelijk hoger dan een jaar geleden. We zien ook dat boeren vaker vragen naar nieuwe systemen om het koecomfort te verbeteren. Boeren vragen ook vaker naar mestverwerkingsinstallaties, dichte vloeren en emissie-arme ontwerpen. Men wil vooral groter, maar ook diervriendelijker.” Het betreft vaak stalprojecten voor tenminste 100 tot 150 plaatsen.

Swaans Beton uit Heeze ziet vooral aanvragen voor 150 tot 200 koeplaatsen. Ter vergelijk: het gemiddelde aantal koeien per boerenbedrijf ligt nu nog onder de 80.
De gezinsbedrijven die opklimmen naar 150 of 180 koeien, maken geld vrij voor melkrobots, aldus Van den Hengel. Bedrijven van 300 koeien of meer kiezen volgens hem voor conventionele systemen.

De vraag naar pluimveestallen neemt volgens Martin Duikers, van MJ Teunissen in Venray, toe door de nieuwe richtlijnen waaraan stallen moeten voldoen. De stallen moeten voor eind 2013 emissiearm zijn. Net als de meeste andere aannemers verwacht hij dat de prijzen voor stallen stijgen. De staalprijs is al flink gestegen van 45 euro een jaar geleden tot 70 euro per kilo nu. De staalprijs maakt circa 15 procent van de kostprijs uit.

De betonprijs is een nog belangrijkere component, met een aandeel van tientallen procenten. De betonprijs is in het oosten van Nederland minder gestegen dan in het westen. Daar is de prijs de laatste jaren circa 20 procent opgelopen.

De malaise in de stallenbouw bleef ondanks de crisis beperkt tot een klein aantal maanden. In de kassenbouw houdt de malaise veel langer aan. Illustratief is het ambitieuze project Bio Glas Terneuzen. Het is alweer meer dan een jaar geleden dat dat een kavel verkocht. De eerste fase van het drie-fasen-project is pas voor de helft ingevuld.

De Rabobank geldt als de grootste financier van de tuinbouw in Nederland. Directeur akkerbouw- en tuinbouw Dick Oosthoek verwacht dat telers ook in 2011 nog grotendeels pas op de plaats maken. Wel zijn de meeste bedrijven, zo’n 90 procent, uit het ”bijzonder beheer” van de bank. Maar zelfs als prijzen dit jaar goed zijn, zullen de meeste bedrijven eerst buffers opbouwen en pas in 2012 weer investeren.

Malaise in de kassenbouw

Bio Glas Terneuzen betreft een ambitieus project waarbij tuinbouw onder meer naast zware industrie is geplaatst. De industrie levert de tuinders restwarmte en zuivere CO2. De eerste fase van het driefasenproject is pas voor de helft ingevuld.

”Het is een pijnlijke vaststelling, maar ik houd het nog steeds op een dip”, aldus projectleider Frans de Bruijne. ”De belangstelling neemt in ieder geval de laatste maanden weer toe. Met enkele partijen zijn de onderhandelingen wat Bio Glas Terneuzen betreft nu in vergevorderd stadium. Ik verwacht dat nog dit jaar tenminste twee kavels worden verkocht.” Of de ooit beoogde 250 hectare netto ooit gerealiseerd wordt, is echter de vraag, zelfs is het al geen absoluut doel meer.

De Rabobank geldt als de grootste financier van de tuinbouw in Nederland. Directeur akkerbouw- en tuinbouw Dick Oosthoek verwacht dat telers ook in 2011 nog grotendeels pas op de plaats maken. Zelfs als prijzen dit jaar goed zullen zijn voor gewassen als paprika, tomaat en komkommer, zullen de meeste bedrijven eerst buffers opbouwen en pas in 2012 weer gaan investeren, denkt Oosthoek. De bank juicht conservatisme toe, omdat de afzetstructuur in de sector nog verre van op orde is.

”Een tweede 2008 (vreselijk jaar voor de glastuinbouw, red) komt vroeg of laat als dingen zo blijven als nu. Telers moeten enerzijds financieel gezond worden voordat ze groeien en ten tweede de afzetstructuur verbeteren.”

Maurice Kassenbouw geldt als één van de grootste kassenbouwers van Nederland, en ziet de situatie wat positiever in. Walter Buth, commercieel directeur Maurice Kassenbouw: “Normaal zetten we 90 tot 100 hectare neer. De laatste jaren is dat afgenomen tot 60 of 70 hectare. Vroeger deden we het grootste deel van de werkzaamheden in het binnenland.”

In 2010 heeft Maurice Kassenbouw echter maar 20 hectare in Nederland gedaan. De malaise is het grootst in de sierteelt. Als men bouwt blijven uitgaven per hectare volgens Buth oplopen: men koopt betere glassoorten, met coatings en diffuus glas.

Buth zag wel weer meer interesse op de beurs IPM Essen, de vakbeurs in Gorinchem en tijdens de relatiedagen in Venray. ”In België en Duitsland is nu meer ontwikkeling. Niet alleen wij, maar alle grote kassenbouwers oriënteren zich in toenemende mate op het buitenland.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.