Pluimveehouderij

Achtergrond 284 x bekeken 1 reactie

'Plezier boerenvak moet terugkomen'

Ze is nooit boerin geweest, maar de veehouderij is Akke van der Zijpp met de paplepel ingegoten. Deze week neemt de Wageningse officieel afscheid als hoogleraar dierlijke productiesystemen. ”De veehouderij moet ook aantrekkelijk zijn.”

Vanuit haar appartement heeft Akke van der Zijpp uitzicht over de uiterwaarden van de Rijn bij Wageningen. Schapen onderhouden de dijk en verderop loopt het vleesvee te grazen in de woeste graslanden. Ze houdt letterlijk zicht op de sectoren waarover ze de afgelopen decennia heeft gediscussieerd, gestudeerd, gedoceerd en gepubliceerd als hoogleraar dierlijke productiesystemen. Deze week gaat Van der Zijpp (66) als hoogleraar dierlijke productiesystemen met emeritaat.
Als dochter van een melkveehouder in het Friese Rottum (bij Heerenveen) was het volstrekt niet vanzelfsprekend dat ze een carrière zou opbouwen, die zou leiden tot het hoogleraarschap in Wageningen.

”De veehouderij daar ben ik mee opgevoed. Ik fietste naar Oudeschoot om de tbc-bewijzen op te halen voor de dieren die mijn ouders hadden verkocht. Ik ging mee met de vrachtwagen, als een stier naar een KI-vereniging moest worden gebracht. En we gingen met zijn allen naar de veekeuringen: in Rotterdam, Alkmaar, Ommen.”

Dat was bagage die ze meekreeg van huis uit. De onderwijzers van de lagere school in Rottum droegen een steentje bij door haar extra lessen te geven, zodat ze het toelatingsexamen van de Hogere Burgerschool in Heerenveen aankon. En twee leraressen Engels op de HBS stimuleerden haar een jaar kennis op te doen in de Verenigde Staten.

Begin jaren 60 ging de zeventien jaar jonge aankomende studente met een boot de Atlantische Oceaan over om een jaar lang de gastvrijheid te genieten van een boerenfamilie in de buurt van Chicago. ”Ja, dat was bijzonder. Voor ons dorp, maar ook voor de school in Heerenveen”, zegt ze.
De banden die ze opbouwde met de Amerikaanse familie zijn tot op de dag van vandaag in stand gebleven, evenals de nauwe verwevenheid met de veehouderij, door haar broers en zussen die wel in het boerenvak terecht kwamen. ”Ik zit nog redelijk dicht bij de praktische veehouderij – en dat is een voorrecht. Als ik om me heen kijk zie je dat bijna niet meer.”

In Wageningen studeerde ze af met fokkerij als hoofdvak, bij de gerenommeerde professor Rommert Politiek. Hij legde de basis voor een meer rationele beoordeling van de verervingsfactoren in met name de rundveehouderij. Later keerde ze terug naar Wageningen om daar in 1982 te promoveren op de erfelijkheid van ziekteresistentie bij kippen. ”Het opzetten van die kippenlijnen is een heel goede investering geweest voor verder onderzoek”, zegt de hoogleraar.
En het onderzoek dat ze deed was nieuw. De aandacht in de fokkerij was gericht op productieverbetering, op meer groei – maar niet op ziekteresistentie. Later werd dat onderzoek verfijnd dankzij verbeterde technieken in de moleculaire biologie, die het mogelijk maken tot diep in de genenkaart door te dringen en erfelijke eigenschappen vast te leggen.

Ze ziet nu dat sommige ontwikkelingen in de veehouderij te veel gericht zijn geweest op efficiency in de productie. Dat is ten koste gegaan van het dier, maar ook van de mens. ”Het plezier in het boerenvak moet terugkomen. Er is veel te weinig aandacht voor de arbeid in het sys­teem – ook in de rapporten van Van Doorn en Alders. De veehouderij moet aantrekkelijk zijn. En – wat ook belangrijk is – de veehouderij levert voeding op: vlees en melk, die kinderen helpen om beter te kunnen leren.” En voor wie daaraan twijfelt, voegt ze eraan toe: ”Dat is bewezen.”

De veehouderij biedt inkomen aan de veehouders, ook niet onbelangrijk. ”Ik hou van melk, ik eet vlees – met mate. En ik zou zoveel mensen in de wereld datzelfde gunnen. En natuurlijk moet het duurzamer – ik heb dat woord zelf in 1993 al op een wereldconferentie gebruikt. Boeren moeten beseffen dat ze echt zelf een bijdrage kunnen leveren aan duurzaamheid. Ze zijn een deel van de wereld. Als we hier een bijdrage leveren aan de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, merken ze dat ook in Indonesië.”

Foto

Eén reactie

  • no-profile-image

    Geweldig verhaal, zo iemand ga ja missen! Bedankt voor je positieve bijdragen en nog veel fijne jaren.
    Er lopen er veel rond die alleen maar proberen alles af te breken. Helaas lezen dat veel te veel in de media!

Of registreer je om te kunnen reageren.