Pluimveehouderij

Achtergrond 507 x bekeken 16 reacties

Bijna gratis tarwe maar geen kuikens

De vleespluimveesector in Kazachstan moet dringend moderniseren. Tarwe is er in overvloed, maar geen goede structuur. Voor een rapport voor een financiele instelling zoek ik nog input.

Een grote internationale financiële instelling wil investeren in de Kazachstaanse pluimveehouderij en ik mag ze van advies voorzien. Daarvoor bestudeer ik nu die sector, en daarbij valt me van alles op. Volgens de officiële gegevens worden een dikke 15 miljoen kippen in de commerciële sector gehouden, en er lopen er nog eens een kleine 15 miljoen rond bij de mensen in de achtertuinen. Over die eerste 15 miljoen in de commerciële sector worden hele boeken volgeschreven met grootse plannen.

Lastig uitvogelen

Die andere 15 miljoen kippen, in de achtertuintjes, worden laatdunkend afgedaan als geen bijdrage leverend aan de pluimveevleesbehoefte van het land. Dat is dan wel vreemd. Die kippen komen misschien wel niet in een supermarkt terecht, maar zullen toch echt allemaal opgegeten worden door die 7 miljoen Kazakken in de dorpen. En de eieren van die kippen worden toch echt allemaal opgegeten (voor zover ze niet in simpele broedmachines of onder de kip worden uitgebroed).
Maar ja: het is lastig om uit te vogelen (letterlijk!) wat er nou in die sector omgaat. Door de jaren heen namen de arbeiders van de kippenfabrieken van de Sovjet-tijd oude leghennen mee naar huis. Die vormen nu de basis van al die dorpskippen. Daardoor kunnen die best nog wel eens meer eieren leggen dan de beleidsmakers hier denken! En… alle haantjes worden benut voor vleesproductie.

Vette subsidies en nog geen winst?

Ik probeer te snappen waarom de 14 grote slachtkuikenbedrijven hier met een overheidssubsidie van rond €0.40 per kilo geproduceerd karkas plus een subsidie van €1,75 per ouderdier plus €0,20 per broedei nog steeds geen winst kunnen maken. We hebben het er hier met een clubje Nederlanders over gehad en met ons vingertje wapperend weten we het allemaal: het zijn eigenlijk geen echte boeren. De eigenaren zijn bankiers, directeuren van bouwbedrijven en beleggingsmaatschappijen. Allemaal zijn ze op zoek naar de kip met de gouden eieren en die zat er tot dusver nog niet tussen.

Goede aansturing ontbreekt

Veel van deze investeerders proberen de oude bedrijven uit de Sovjet-tijd weer op te krikken. Die zijn echter nooit gebouwd op efficiëntie, energiezuinigheid en zeker niet op een logische plek. Het gepraat over value chains als verschillende bedrijven die samen het proces van ei tot kip-nugget doen plaatsvinden, gaat hier niet op. Alles zit al op één locatie in één grote moloch: van voerfabriek, ouderdieren, broederij en stallen tot slachterij. Biosecurity is dus moeilijk te handhaven en het bestaat niet dat je een manager vindt die alles tot de puntjes in zijn vingers heeft. Voederconversies van meer dan 2, groei van minder dan 40 gram per dag, broederijresultaten van minder dan 70 procent, het zijn slechts een paar voorbeelden van de gevolgen van deze structuur.

Graan in overvloed, maar geen gouden business

En dan is er de rare situatie dat dit land vorig jaar 20 miljoen ton graan oogstte, voornamelijk tarwe, waar ze zelf voor humane en dierlijke voeding er maar een 13 miljoen ton van nodig hebben. Die 7 miljoen ton exporttarwe moet duizenden kilometers vervoerd worden naar havens in Estland, aan de Kaspische zee of naar Tadzjikistan en Afghanistan. Je zou zo zeggen dat in een land met zoveel ruimte en tarwe slachtkuikens houden gouden business zou moeten zijn.

Structuur veranderen

De oplossing lijkt me simpel. Introduceer een nieuwe structuur voor de slachtkuikensector: gewoon zoals in de rest van de wereld. Ga naar bedrijven met ouderdieren met goede biosecurity, een gespecialiseerde broederij en een voerfabriek die gegarandeerd goed voer maakt. Dit vormt de basis. De voerfabriek contracteert boeren om kuikens op te zetten op voergeld en slacht, verwerkt en zet ze af. Bouw simpele, nieuwe ergonomische en energiezuinige stallen, die ingestrooid worden met gehakseld tarwestro, en produceer kuikens die zo snel mogelijk zoveel mogelijk eigen tarwe van het bedrijf moeten verwaarden.

Stroverbranders

Kan verwarming met stroverbranders? Ik geloof dat de Denen daar goede apparaten voor hebben. Mest kan terug het land op, wat daar dankbaar voor zal zijn na jaren lang stro verbranden en teruggang in organische stof.
Het betekent dat meer mensen hun boterham kunnen verdienen in een sector die nu nog maar voor 32 procent zelfvoorzienend is en voor de rest ‘bediend’ wordt door (voor een groot deel niet 100% volgens de regels werkende) importeurs van Bush legs en goedkope diepvrieskarkassen. Geloof me, die willen de mensen hier ook steeds minder. Wie heeft een businessplan wat een vleeskuikenbedrijf dat ik hiervoor schetste in Nederland, zou kosten per slachtkuikenplaats? Graag een seintje via de reactiemogelijkheid hieronder.

Overheid schijt gouden eieren

Het technische deel is misschien nog wel het makkelijkst. Het moeilijkst wordt het om de heren ervan te overtuigen dat je geen sector kunt laten draaien op overheidssubsidies, je dan ook nog bij de WHO wilt én verwacht dat je dat kunt overleven. Ondertussen is het mij wel duidelijk dat de overheid met haar subsidies de kip met de gouden eieren is voor de 14 heren eigenaren van deze gesloten, verticale integraties. Het zal vanwege de close relations die zij hebben met de beleidsmakers nog niet meevallen om een knuppel in dat hoenderhok te gooien!

Foto's: Anton van Engelen

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Rene Heijnen

    Hi Anton. We willen zeker graag helpen om een businessplan op te zetten. Zowel binnen Nederland als in Rusland hebben we zeer veel ervaring in dit soort zaken! Mocht je interesse hebben, reageer dan maar even. Groeten, René Heijnen, De Heus / Koudijs Feed.

  • no-profile-image

    E.J.de Boed

    goede middag.
    Ik heb heel je verhaal gelezen,en snap dat het moeilijk is als er niet voldoende kennis is.Dan Maak je grote brokken.
    Daarom wilde ik je het adres geven van de Heus,tot mijn vreugde was er al gereageerd,dus niet meer nodig.
    Maar wil je toch mededelen.contact op te nemen met de KOUDIJS/de Heus.
    Zij hebben in Nederland en zelfs daar buiten de meest en juiste kennis in huis.
    profiteer daar van!!!!!!
    Succes vriendelijke groet van
    Pluimveedeskundig De Boed.

  • no-profile-image

    Bert

    Hoi Anton.Je hebt mij en anderen hier veel gevraagd over de kip.En het is voor mij onvoorstelbaar hoe jij met zo weinig schrijven het compleet uitlegt en duidelijk maakt.Denk je komt nu wel de juiste mensen tegen via je blog.
    Groeten

  • no-profile-image

    Jeroen

    Anton,

    Inderdaad in Denemarken hebben ze hele mooie stroverbranders. Vierkante/ronde balen. Werkt super. En simpel.

  • no-profile-image

    Anton

    Ja Jeroen en er is ook veel literatuur over bouwen met strobalen: goede isolatie waarde! www. strawbale.sustainablesources.com. Maar ja, je moet wel buiten de gebaande paden durven te treden. Met goede damp proofing op fundament zou ik in Kazakhstan niet bang zijn dat mijn stro muren gaan verrotten! Ik herinner me de kartonnen stal op de Waiboerhoeve nog: beter een overheid die geld beschikbaar stelt om dit soort innovaties uit te proberen en te demonstreren dan eentje die een hele sector verlamt met oeverloze product kostprijs gerichte subsidies

  • no-profile-image

    arie maas

    ha Anton, zie tot mijn grote "vreugde" dat het kippenverhaal nog steeds de gemoederen bezig houd. (haha)Tarwe genoeg maar je vergeet de eiwitten (soya) daar is nog steeds een groot tekort aan hier in KZ

  • no-profile-image

    anton

    Arie, als ze eens begonnen met de zonnebloemen te ontdoppen voor het persen dan is dat schroot een goede vervanger voor soja: helaas is de soja in kazakhstan ook geinfecteerd met politiek nepotisme, misschien is dat ook een probleem bij het graan? Groeten!

  • no-profile-image

    arie maas

    Anton, waarschijnlijk klopt jou opmerking over zonnebloem hulle maar waar vind je die in voldoende mate hier in KZ. Ben met je eens dat de soya teelt een politieke verbinding heeft, er is eigenlijk maar een verwerker, maar als de teler een goede afspraak met een afnemer zou kunnen maken moet dat probleem in theorie op te lossen zijn. Het probleem is echter dat de betalingmoraal slecht is. Daarnaast zou je je moeten afvragen wat meer kg eiwit per ha opleverd, soya of zonnebloemhulle.? Vergeet niet dat beide gewassen hier niet willen groeien zonder bevloeing. dus hoeveel eiwit voor een qubic meter water??

  • no-profile-image

    Anton

    in gebieden met gravity irrigation zijn de irrigatie kosten te overzien (oosten). het gaat om totaal rendement, dus ook de olie erbij betrekken. Ik denk dat jij beter in staat bent een crop budget te maken dan ik! Als de hullen eraf gaan voor het persen dan wordt zonnenbloemenschroot opeens een stuk meer geld waard. De hullen kunnen als brandstof gebruikt worden bij het persen. Iemand moet ermee beginnen. En ja: de betalingsmoraal is ook een killer assumption bij het opzetten van "normale" slachtkuikenhouderij op voergeld. Maar misschien dat daar een grote geldverstrekker toch maar eens een keer zijn nek moet uitsteken om een "model ketentje" te financieren, inclusief slachterij die RTC (ready to cook) producten maakt. Dus lokale chicken nuggets in plaats van import: die laatste stap voegt gigantische waarde toe aan het product, dat op de een of andere manier ook naar beneden in de keten een positief prijs effect zou kunnen hebben? Blijven geloven!

  • no-profile-image

    arie maas

    beste anton. het is maar hoe je het bekijkt irrigatie door gravity kan dan op het eerste gezicht goedkoop zijn, maar, en dat moet toch zeker in jou straatje passen. Bij gravity irrigatie komt maar een 30 % van het water tegoede aan de plant de rest (70%) van het water verdwijnt aan het uiteinde van het perceel met de nodige humus en klei PLUS en vlak dit niet uit, de nodige chemicalien oa kunstmest en bestrijdingsmiddelen
    Daarnaast heeft dit systeem een grote personeels behoefte, uit eigen ervaring per persoon kun je 20 ha doen.

  • no-profile-image

    Han

    Anton ik moet Arie gelijk geven, bij irrigatie via gravity zal het surply afstromen met mede neming van voedingsstoffen en daar komt bij dat het structuur bederf in de hand werkt net als beregening via een kanon.Door verdamping wordt er veel water >verspilt< van de toch al beperkte hoeveelheid water. Ik zou pleiten voor een duurder irrigatie systeem waarbij het water gebruik tot ca. 50 % wordt terug gebracht. M.a.w. we kunnen met dezelfde hoeveelheid water 2X zoveel produceren. Het druppelsysteem is volgens mij het onderzoeken waard in samenhang met >GPS besturing< van de machines. Irrigatie water zal in de toekomst steeds duurder worden. Anton nu je van plan bent om met en nieuw productie systeem te beginnen, zul je alles uit kast moeten halen, om het voor de toekomst uit te rusten. Als eiwit voer zijn misschien nog wel andere producten te bedenken bv >luzerne meel<, mais gluten, diermeel uit de destructie en slachtafval sector.

  • no-profile-image

    Ed Bakker

    Anton ik zit zo even op de kaart te kijken ,en zoals je zegt is graan exporteren blijkbaar een minder makkelijke zaak, Over Kirgistan en Tadzikistan naar Pakistan gaat door nogal wat gebergte dus per rail zal wel erg kostbaar zijn ,of naar De Kaspische zee ,maar dan ? Kun je mischien via de Wolga en de Don op de Zwarte zee komen ? Zoniet dan wordt het toch een hele kostbare geschiedenis met veel politieke risico's om te exporteren of zit ik er dan naast Arie zal je kippen zaak wel met grote aandacht volgen.
    Groeten Ed

  • no-profile-image

    Bert

    Zo als Anton altijd zegt we moeten moed houden.Eiwit is er nog veel van zeer hoge kwaliteit te halen bij de spiritus en bier fabrieken in Kazakhstan.En een gist droog installatie zou in het gehele pluimvee project kunnen worden in gebouwd.Teven zou de natuur en vele dorpjes er enorm mee geholpen zijn.alleen dat zal zou pure winst zijn.Zie blog hier over.
    http://www.boerderij.nl/1053824/Landbouw/Weblogs-van-boeren-algemeen/Vergiftigde-tarwe.htm
    Groeten

  • no-profile-image

    anton

    Dag Ed: de oude droom van de tsaren om een verbinding naar een ijsvrije haven te krijgen via Afghanistan is nu overgenomen door SCO (Shanghai Cooperation Organisation), met China en Rusland als de grote trekkers en de Centraal Aziatische landen. Er is nu nog geen spoorverbinding, maar van grens Uzbekistan via Bamyan en Kabul door Nangarhar naar Peshawar is de droom. Dan kan Kazakh's graan ook naar het zuiden. Het gaat nu deels door China, er is een grain terminal aan de Caspische Zee in samenwerking met Iran en de route naar het westen per trein. Zonder transport subsidies kan dat niet uit en dat mag van WTO weer niet. Voor vruchtwisseling zou een verruiming met meer olie (zonnebloem, saffloer, soja, canola) en eiwit gewassen (voererwten, lupines, soja, kikkererwten) zowel voor de grond en de voedsel- en voerzekerheid niet verkeerd zijn. Met subsidies wordt nu zero- en reduced till gepropageerd en dat zou natuurlijk ook voor de promotie van deze gewassen kunnen. Als er subsidie zou zijn om afvalstromen te verwerken tot iets nuttigs en milieuschade te voorkomen dan mag dat ook van WTO, dus daar zouden ze beter subsidies heen kunnen brengen dan de kostprijs van slachtkuikens ondersteunen: dat laatste heeft alleen maar geleid tot een monopolisering van de sector door de verkeerde mensen en heeft een rem gezet op vernieuwing en herbezinning.

  • no-profile-image

    Roland Bronneberg

    Beste Anton, met belangstelling heb ik jouw artikel gelezen, inclusief de conclusies en aanbevelingen. Als pluimveedierenarts ben ik de afgelopen 5 jaar regelmatig in Kazachstan geweest om pluimveebedrijven en integraties technisch-veterinair onder de loep te nemen en te adviseren. Ik denk dat we op meerdere terreinen tot vergelijkbare aanbevelingen en conclusies zijn gekomen. Mocht je interesse hebben om ervaringen willen uitwisselen, dan sta ik hiervoor open ... kom maar eens op de koffie in Zeist. Verder zou ik het voorstel van Rene Heijnen (de Heus) met beide armen aangrijpen.

  • no-profile-image

    john

    zoals de rest van de wereld werkt is een proces van jaren geweest.. de bedrijven zijn allemaal kleinschalig opgestart en na verloop van tijd uitgebouwd naar de bedrijven zoals ze nu zijn. De moderne technieken zoals we die nu kennen 1 op 1 kopieren en meteen de bedrijven opschalen na 10 keer gemiddeld van het westen lijkt me een groot risico. Maar de technieken 1 op 1 kopieren met een schaalgrote van 1/10 van het westen lijkt me op de lange termijn meer succesvol. De lokale bevolking kan de wennen aan de nieuwe technieken, problemen met een goede voeding kunnen goed opgelost worden en uiteindelijk zijn dan de technische resultaten ook goed. economisch kan er misschien meer uitgehaald worden door groot in te kopen en verkopen maar wat als er de verkeerde keuzes zijn gemaakt? Als technisch alles klopt kan er elke twee jaar verdubbeld worden en komt er vanzelf een goed financieel rendement. Een cooperatie met 20.000 moederdieren lijkt me een mooie start. 2 moederdieren bedrijven van 10.000, een opfokbedrijf met 10 000 plaatsen, een broederij met een capaciteit van 180 000 eieren in de week, en 50 boerderijen met elk een stal voor 25 000 kuikens. de slachterij zal ook ongever 140 000 tot 180 000 kuikens in de week te slachten hebben. Centraal tussen de bedrijven staat een mengvoerfabriek waar de premixen gemengd worden met eiwitrijke producten uit de omgeving. Tarwe wordt opgeslagen bij de boerderijen. Door de bedrijven zo te bouwen dat ze elke twee jaar verdubbeld kunnen worden zijn er goede groei mogelijkheden. In het westen is de afgelopen jaren ook een partij zo gestart en gezien de ontwikkelingen de afgelopen jaren hebben ze dat erg goed gedaan. ik bedoel dan emsland. In iedergeval veel succes met je rapport! uiteindelijk is er een ding belangrijk en dat is dat je voldoende kundige mensen met veel betrokkenheid op de juiste plaatsen hebt zitten dan komt het allemaal wel goed!

Laad alle reacties (12)

Of registreer je om te kunnen reageren.