Home

Nieuws 600 x bekeken

'Nederlandse coöperaties te weinig ideologisch'

Bussum – In Nederland worden coöperaties toenemend alleen gezien als ondernemingsvorm en winstmachine; de ideologie erachter is vergeten. Hierdoor neemt het risico toe dat leden zich te veel op afstand laten zetten door het door groeigedachten gedreven management.

Dat zegt universitair docent Jos Bijman van Wageningen Universiteit op de coöperatiedag van de Nationale Coöperatieve Raad voor land- en tuinbouw (NCR).
Bijman verwacht verdere internationalisering van coöperaties, al blijven coöperaties zelden kiezen voor het toestaan van buitenlands lidmaatschap. "Hierdoor ontstaat een gevaar dat leveranciers in andere landen een tweederangspositie ervaren. Als coöperaties vanwege ingewikkelde structuren geen buitenlandse leden kan toestaan, moet het leveranciers op een andere manier coöperatieve solidariteit tonen."
Bijman is ook geen fan van de opkomst van hybride bedrijfsvormen, zoals bij Südzucker. "Hoe je het ook wendt of keert, de invloed van de Duitse suikerbietenteler op het bedrijf is door de gedeeltelijke beursgang klein of in elk geval onduidelijk. Je ziet hetzelfde bij de varkensvleescoöperatie Hakanskan, waar de macht van de Finse varkenshouders wordt gedeeld met een Zweedse coöperatie en aandeelhouders. Voor wie werkt het management?"
Coöperaties als FrieslandCampina zijn groot, internationaal en dus complex geworden, aldus Bijman. "Een goede coöperatie, zeker een die felle concurrentie ervaart, kiest voor een sterke algemeen directeur die het bedrijf verder wil en kan brengen. Ze dreigen vaak iets te ver te gaan en daarom moet daar ook een sterke, goed opgeleide voorzitter tegenover staan. Nu is dat het geval nog maar het blijft een punt van zorg."
Bijman verwacht dat in navolging van voerconcern Forfarmers meer aankooporganisaties de coöperatie loskoppelen van het bedrijf en vervolgens zelfs particulier worden of naar de beurs gaan. "Het is een tak van sport waar volumes tellen en dus permanent groei wordt nagestreefd. Hiervoor is kapitaal nodig. De band van leden met 'hun' aankooporganisatie is niet erg sterk en de bedrijven willen door. Het is een logische, vaak terechte ontwikkeling."
Bijman deed samen met wetenschappers uit andere landen in opdracht van de Europese Commissie de afgelopen twee jaar uitgebreid onderzoek naar coöperaties in EU-lidstaten, hun bestaansrecht en mogelijkheden voor de staat de positie van coöperaties te verbeteren. Uit het onderzoek blijkt dat Nederland na Finland de hoogste coöperatiegraad heeft. Coöperaties zijn weinig populair in het Verenigd Koninkrijk en Oost-Europa.

Of registreer je om te kunnen reageren.