Home

Foto & video 3656 x bekeken 1 reactie

Pakistan zucht onder grilliger weer

Pakistan, nog altijd een agrarische grootmacht, is een van de landen die het zwaarst wordt getroffen door klimaatverandering. Met een weersverzekering belooft de regering al jaren dat ze de boeren zal steunen.

Met zijn rotsachtige hoge bergpieken en diepe groene dalen waarin azuurblauwe meren liggen verstopt, is de Soon Vallei, op drie uur rijden van Islamabad, een idyllische plek. Vanaf een bergtop vormen de goudgele tarweakkers beneden een uitgestrekte lappendeken. Maar achter het fraaie landschap gaat een tragiek schuil. Ooit behoorde de vallei tot een van de vruchtbaarste landbouwstreken van Pakistan. Sinds de meren door te hoge temperaturen zomers grotendeels droog komen te liggen, zijn de boeren in Soon net zoals het merendeel van hun collega’s in de rest van het land afhankelijk van regenval. En zien ze door de onvoorspelbaarheid van de regens hun oogsten verpieteren of verrotten. De klimaatverandering heeft grote gevolgen. In heel Pakistan nam vorig jaar de totale produktie van tarwe af van 25 miljoen ton naar 24 miljoen ton. Samen consumeren de Pakistanen rond de 23 miljoen ton per jaar. Boerenorganisaties voorspellen een verdere daling en vrezen dat het land moet gaan importeren om de voorraden op peil te houden.


  • Boeren in het dorp Bheen, waar met succes een weerverzekering is ingevoerd. Ze zijn hier nu voor het spreekuur van de kredietadviseur.

    Boeren in het dorp Bheen, waar met succes een weerverzekering is ingevoerd. Ze zijn hier nu voor het spreekuur van de kredietadviseur.

  • Kamelen vervoeren vers gras vanuit het dal naar een verpieterde weide hoog in de bergen, waar koeien en schapen grazen.

    Kamelen vervoeren vers gras vanuit het dal naar een verpieterde weide hoog in de bergen, waar koeien en schapen grazen.

  • Boer Grazanfar Ali Khan in Chakwal.

    Boer Grazanfar Ali Khan in Chakwal.

Zon nodig

De kleine en middelgrote boeren voelen de grootste pijn. Op een van de akkers gooit de agrariër Ahmed Khan (53) zijn armen hopeloos in de lucht en wijst naar de donkere wolken die zich boven zijn hoofd samentrekken. ‘Het is april. Waar komen die regens vandaan? Je hebt de moesson in zomer (juli en augustus), daarna de winterse buien (november en december). Pas als de oogst in mei van het land is gehaald, komt er weer wat neerslag.’ Ondertussen vallen de eerste druppels. Boer Khan wordt nu echt kwaad. ‘Ik verloor vorige maand al mijn spinaziezaadjes door stortbuien, een inkomstenderving van 400 dollar.’ Hij wijst naar de kale grond. Tegen de donkere lucht kleurt de tarwe op zijn akker goudgeel. ‘We hebben nog twintig zonnige en droge dagen nodig, dan is het gewas klaar. Maar als het nu de komende dagen weer gaat regen, kan ik deze oogst vergeten’, zucht Khan.

‘Vroeger kon je klok gelijkzetten op de komst van de regens. Maar dat is al lang niet meer het geval’, concludeert ook agrariër Ali Khan. Hij vreest productiedaling. In 2014 haalde hij 6 ton van een hectare, in 2015 5,5. Met boven de 25 hectare behoort hij tot een van de grootgrondbezitters in deze streek. Hij kan tegen een stootje. Naast diverse groentesoorten en tarwe verbouwt hij minder weergevoelige gewassen zoals olijven en druiven. Daarnaast houdt hij 50.000 kippen.


  • Khan houdt 50.000 legkippen in een soort scharrelsysteem, al wordt het daar niet zo genoemd.

    Khan houdt 50.000 legkippen in een soort scharrelsysteem, al wordt het daar niet zo genoemd.

  • Khan is met olijven begonnen die minder gevoelig zijn voor de grillen van het weer. De meeste boeren kunnen deze investering niet maken. Het duurt 5 jaar voor de eerste struiken vruchten geven.

    Khan is met olijven begonnen die minder gevoelig zijn voor de grillen van het weer. De meeste boeren kunnen deze investering niet maken. Het duurt 5 jaar voor de eerste struiken vruchten geven.

  • Trekker aan het werk op een al geoogst graanveld.

    Trekker aan het werk op een al geoogst graanveld.

  • Het water in het meertje is verzilt geraakt. Mensen kunnen er niet meer uit drinken. Door klimaatverandering zakt het grondwater steeds verder.

    Het water in het meertje is verzilt geraakt. Mensen kunnen er niet meer uit drinken. Door klimaatverandering zakt het grondwater steeds verder.

Grilliger weer

De meeste agrariërs doen aan monocultuur op gemiddeld vier hectare. Bijna iedereen in het dal klaagt over het grillige weer en de alsmaar dalende omzet. ‘Mijn kino’s (Pakistaanse mandarijnen) zijn door de stijgende temperaturen minder sappig. Vroeger werd het hier niet warmer dan 35 graden. Nu zien we het kwik soms boven de 45 graden stijgen. Ik heb geen toegang tot water om mijn akkers te bevloeien. Voor een kilo droge mandarijnen krijg ik 25% minder betaald’, klinkt een wanhopige fruitteler Aftab Ahmed.

Een nationale weersverzekering voor gewassen zou de boeren uit de brand helpen. Hun omzet is dan gegarandeerd. De overheid heeft er ook baat bij. De landbouw draagt met 21% het meeste bij aan de Pakistaanse economie. 45% van de beroepsbevolking is werkzaam in de landbouwsector. En de export bestaat voor bijna 70% uit agrarische producten. Maar steeds meer gefrusteerde boeren geven er de brui aan en vertrekken naar de stad om daar hun geluk te beproeven.

Al in 2004 beloofde de toenmalige premier de boeren een nationale gewasverzekering. Drie jaar geleden introduceerde de nationale overheid onder druk van het Internationaal Monterair Fonds en de Wereldbank een weersverzekering. ‘Maar het grote probleem is dat bijna niemand op de hoogte is van het bestaan van deze regelingen. Met 2% van de waarde van de oogst als premie tonen commerciële verzekeraars nauwelijks interesse, omdat ze vrezen te weinig aan boeren te verdienen’, vertelt Mohammad Kamran Anwan, financieel specialist van de agrarische en microfinanciële organisatie PPAF die vooral keuterboeren in de Soon Vallei ondersteunt.

Anwan verwijt de overheid de sterk verouderde landbouwsector te negeren. ‘De regering van premier Nawaz Sharif, afkomstig uit een industriële familie, legt door het hele land snelwegen aan, maar heeft geen belangstelling voor boeren. De minister van landbouw komt met toezeggingen voor subsidies, irrigatiekanalen en kredieten, maar geen enkel beleidsplan wordt uitgevoerd.’


  • Lunch in Bheen bij een boerenfamilie.

    Lunch in Bheen bij een boerenfamilie.

  • De toegenomen onvoorspelbaarheid van het weer maakt dat soms het graan verrot vanwege te vroege regen.

    De toegenomen onvoorspelbaarheid van het weer maakt dat soms het graan verrot vanwege te vroege regen.

  • Een Turks schaap, zo wordt deze schapensoort hier genoemd. De dieren brengen voor het offerfeest wel 800 euro op. Het vlees is erg vet, en daarom zeer geliefd bij de Pathanen in Noord-Pakistan.

    Een Turks schaap, zo wordt deze schapensoort hier genoemd. De dieren brengen voor het offerfeest wel 800 euro op. Het vlees is erg vet, en daarom zeer geliefd bij de Pathanen in Noord-Pakistan.

Eerste individuele weerverzekering

De boerenorganisatie van Anwan introduceerde samen met de Wereldbank twee jaar geleden de eerste individuele weersverzekering voor gewassen in Pakistan. Het ging om een proefproject. De internationale donoren betaalden het eerste jaar de premies, die eveneens 2% van de waarde van de oogst bedroegen. Maar toen commerciële assurantiebedrijven werden geacht voor het volgende jaar met nieuwe verzekeringspakketten te komen, haakten die af. ‘We waren bijna rond. Voordat ze tekenden, wilden ze inzage hebben in de meteologische rapporten van de afgelopen vijf jaar. Zodat ze konden inschatten of ze voldoende aan de premies konden verdienen. We vroegen de overheid de data te verstrekken. Op het ministerie beweerden ambtenaren niet over de gegevens te beschikken. Toen trokken de verzekeringsbedrijven zich terug.’

Na lang onderhandelen wist Mohammad Kamran Anwan in ieder geval één Pakistaans verzekeringsbedrijf ervan te overtuigen met de boeren uit de Soon Vallei in zee te gaan. Weliswaar niet voor hun gewassen, maar voor hun vee. De koeien, schapen en geiten die hoog boven in de bergen grazen. Want ook de dieren voelen wel degelijk de gevolgen van klimaatverandering. Deze verzekering wordt door steeds meer veehouders in Pakistan afgesloten vanwege het grote succes in de Soon Vallei.

De tevreden boeren in deze streek zijn slechts per jeep over smalle kronkelige, stoffige bergpaden te bereiken. Vrouwen met kruiken op hun hoofd lopen de hele weg naar boven. ‘Er is geen stromend water. Er is een klein meertje waar de bewoners vroeger hun water haalden, maar dat is verzilt’, legt Kamran uit.

'Als mijn koe nu hoest, draai ik me nog een keer om in bed'

De jeep stopt in een klein dorpje waar een groepje boeren wacht. Allemaal kleine veehouders in het bezit van gemiddeld twintig dieren. Ze praten luid door elkaar heen als ze wordt gevraagd naar hun ervaringen met de veeverzekering. ‘Ik heb geen stress meer. Als mijn koe nu hoest, draai ik me nog een keer om in bed. Als zij sterft, loop ik nauwelijks risico’, vertelt een enthousiaste Taslam Nazeer. De premies voor een koe liggen hoger dan voor een gewas. ‘Veehouders betalen 5% van het aankoopbedrag van het dier. We hebben uitgerekend dat de waarde van een beest per dag met een dollar toeneemt. Mocht het sterven, dan wegen we eerst het karkas. Aan de hand van het gewicht keert de verzekering het bedrag uit’, aldus Kamran van de boerenorganisatie.

Dure geiten

De boeren in de Soon Vallei verdienen vooral een goede boterham aan de geiten die ze speciaal voor de belangrijkste Islamitische feestdagen, het suiker- en het offerfeest, vetmesten. ‘De vraag is dan zo enorm dat de prijzen van de dieren de lucht inschieten.’ De aanschafkosten van een geit liggen rond de €200. ‘Vlak voor de feestdagen kan de veehouder het driedubbele bedrag beuren’, vertelt de lokale veearts Mohammad Achmed. Vaccinaties verplicht, al wordt niet helemaal duidelijk tegen welke ziektes precies. De boerenorganisatie van Kamran stelt de vaccins tegen gereduceerd tarief beschikbaar.

Sinds de boeren een veeverzekering hebben, zien ze hun levensstandaard stijgen. ‘We begonnen met een schaap van 35 dollar en nu is onze veestapel al meer dan 7.000 dollar waard’, zegt een schapenhoeder. Als er nu een dier doodgaat, weet de boer dat hij er snel een nieuwe voor terugkrijgt. Door de verandering van het weer neemt ook de sterfte onder dieren toe, weet de schapenhoeder te vertellen. Hij trekt een handje gras uit de droge grond waar zijn dieren staan te grazen. Het is pas april en het kwik is nu al ver over de dertig graden. ‘Veel te heet voor de tijd van het jaar’, zegt dierenarts Mohammad die is meegereisd om zijn klanten te bezoeken.


  • De weide hogerop, verdroogd door uitblijvende regens.

    De weide hogerop, verdroogd door uitblijvende regens.

  • Ahmed Khan zag zijn spinaziezaadjes dit voorjaar wegspoelen. In juli/augustus is er normaliter de moesson, in november/december zijn er de winterbuien. Maar het weer houdt zich niet altijd aan de kalender.

    Ahmed Khan zag zijn spinaziezaadjes dit voorjaar wegspoelen. In juli/augustus is er normaliter de moesson, in november/december zijn er de winterbuien. Maar het weer houdt zich niet altijd aan de kalender.

Spreekuur kredietadviseur

De schapenboer trekt met zijn dieren verder over de weidse grasvelden. Vanaf de top van de berg heb je een spectaculair uitzicht over ruige roodbruine rotsen die aan de andere kant van de Soon Vallei liggen. ‘Dat is de landbouwstreek Chakwal’, legt Kamran van de boerenorganisatie uit.

Daar houdt in het dorpszaaltje van Bheen vanochtend Zahid Hussain, de mobiele kredietadviseur van de nationale boerenleenbank, ZTBL, spreekuur. Verschillende agrariërs schuiven bij hem aan om te informeren over een lening. Met de donkere wolken boven zich vrezen zij ook dit jaar het ergste voor hun oogst. Dertien boeren vertellen een weersverzekering te hebben. Die moeten ze afsluiten als ze een lening van de bank krijgen. ‘Ik betaal wel in totaal 14% rente’, vertelt Imran Ashrab, die rietsuiker verbouwt. ‘Woekerbedragen’, voegt hij toe. Hij kijkt nog eens bezorgd naar de donkere lucht. ‘Ik heb weliswaar een verzekering voor mijn gewassen, maar ik krijg pas uitbetaald als de overheid verklaart dat er sprake is van een nationale calamiteit. De verzekering zou moeten gelden voor mijn persoonlijke situatie. Dus wat heb ik dan aan een verzekering?’

Zahid Hussain valt als kredietadviseur enigszins uit zijn rol als hij de boeren gelijk geeft. ‘Een weersverzekering zou 80% van de boeren en uiteindelijk ook de Pakistaanse economie vooruit helpen. De regering lijkt zich niet zo druk te maken om de klimaatverandering. Wat gaan ze eten als we over bijna 30 jaar nog maar de helft van ons voedsel kunnen verbouwen?‘ Hij leest de boeren het laatste bericht voor dat hij zojuist op zijn telefoon heeft ontvangen. ‘Bhai (broeders), er is al sprake van een hittegolf in India. Na de regen komt de verzengende zon. Bereid jezelf maar vast voor op een hele hete zomer met nauwelijks water.’ Zuchtend en brommend verlaten de boeren het dorpshuis. Van de regering verwachten ze niets. Ze zijn overgeleverd aan de grillige stemmingen van de weergoden.

Klimaatverandering treft Zuid-Oost Azië

Volgens een rapport van het Wereld Voedsel Programma wordt Zuid-Azië het hardst getroffen door de gevolgen van klimaatverandering. Landen als Pakistan en Bangladesh kampen vooral met extreme weersituaties zoals cyclonen, landverschuivingen, aardbevingen en overstromingen. Het voormalige Oost-Pakistan ziet ieder jaar tijdens het regenseizoen hoe torenhoge golven vanuit de Golf van Bengalen een groot deel van het land onder zeewater zetten. In Bangladesh geldt rijst als het basisvoedsel. Pakistan werd in 2010 door de ergste overstromingen uit de geschiedenis werd getroffen en is nog steeds niet over het economische verlies heen. De agrarische sector liep toen een verlies van vijf miljard euro op.
Pakistan staat in de Global Climate Risk Index van het Duitse German Watch op nummer 8 van de meest getroffen landen ter wereld in de afgelopen tien jaar. Bovenaan staat Honduras, gevolgd door Myanmar en Haiti. Bangladesh staat op 6, Thailand op 9.

Wilma van der Maten

Eén reactie

  • a.loonen1

    Het verbaast me altijd dat tegenwoordig gesuggereerd wordt dat alle weer "problemen" het gevolg zouden zijn van de klimaat verandering agv de stijging van de CO2 gehaltes. Hier zijn de nodige kanttekeningen bij te maken. Het grootste probleem is de enorme bevolkingsgroei (de bevolking van Pakistan is in 35 jaar verdubbeld, komende 35 jaar wordt een netto groei van 110 miljoen mensen verwacht) in deze landen en daardoor veel intensiever landgebruik. Ook worden steeds meer gebieden gebruikt die in feite minder geschikt zijn voor landbouw. Juist deze gebieden zijn gevoelig voor erosie met de bekende gevolgen. De meeste milieu problemen in deze laden hebben in feite niets met klimaat te maken, maar zijn het gevolg van menselijk handelen. Waarschijnlijk gaan we nu veel geld "weggooien" om klimaat "problemen" op te lossen die uiteindelijk geen effect zullen hebben. Het is beter te investeren in ontwikkelingen (zoals betere landbouw methodes, hogere opbrengsten, erosie beperkende maatregelen etc) die een direct positief effect hebben op de bevolking. En natuurlijk geboorte beperking!!

Of registreer je om te kunnen reageren.