Home

Foto & video 1631 x bekeken laatste update:30 apr 2012

Wijnbouw is vooral trekker rijden

Met 37 hectare wijnbouw zit je al gauw zo'n 2.000 uur op de trekker. Bekijk het voorsnoeien, frezen, bemesten, bestrijding van ondergroei en onkruid, trimmen, cultiveren en de oogst.

Foto

  • Het is jaarrond hard werken voordat de druiven geoogst worden, en voordat de wijn in de man gaat. Op wijndomaine Favori, in Bras in de Franse Provence wordt 37 hectare bewerkt, en is er opslagcapaciteit voor 300.000 liter wijn. De eigenaren zijn H&H van Ruller. Deze Nederlanders hebben het bedrijf in 1994 gekocht. Foto's en tekst: Vera Wijnveen.

  • Het is begin november en heerlijk herfstweer. Zodra het blad van de wijnstokken af is, begint het snoeien. Dat duurt tot half april. Een oude wijngaard die niet meer rendabel is wordt gerooid. Te weinig druiven en te weinig sap in de druiven. De wijngaard is 50 jaar geworden, dat is een gemiddelde leeftijd.

  • Per rij lopen over de hele lengte twee middendraden en één bovendraad die ’s zomers steun bieden aan de meterslange wijnranken. Deze draden zijn van de palen losgehaald, en worden op een wiel gedraaid. In bestaande wijngaarden, waar regelmatig een draad knapt, worden ze opnieuw gebruikt.

  • Een zwaar klusje is het doorknippen van de dikke onderdraad die vergroeid is met de stam. Per wijnstok moet er dus twee keer geknipt worden. Er staan op deze anderhalve hectare ongeveer 6.000 wijnstokken. Deze losse eindjes komen op de oud ijzerberg.

  • Voordat de snoeiers in november en december de takjes op twee of drie ogen snoeien, worden de wijngaarden mechanisch voorgesnoeid. Als dit niet gebeurt, dan zitten de snoeiers met ranken van soms wel meer dan 10 meter lang, die het snoeien bemoeilijken. Na het voorsnoeien zijn de ranken ongeveer 30 centimeter.

  • Het voorsnoeien vereist veel precisie. Bij iedere paal moet Van Ruller een hendel bedienen, zodat de messen even naar buiten gaan. Ook hoopt hij dat de draden nog strak gespannen zijn. Deze worden na het snoeien, dus in de tweede helft van april en mei, stuk voor stuk losgedraaid en aangespannen. Dat garandeert niet dat ze in november nog strak staan. Het gevolg laat zich raden: slappe draden komen tussen de messen en gaan kapot. Tijdens het aanspannen worden ook de kapotte draden vervangen.

  • Half december staan de wijnen klaar om geproefd te worden. In het midden zit de oenoloog, die een adviserende rol heeft. Dronken word je er niet van; de wijn wordt alleen geproefd en vervolgens in een emmer uitgespuugd. In de flessen zit wijn van druivensoorten als Syrah, Merlot en Cabernet Sauvignon die wereldwijd geteeld worden. Typisch Zuid-Franse soorten zijn Rolle, Grenache, Carignan, Cinsault en Mourvèdre. Meestal worden twee tot drie soorten gemengd, om er één wijn van te maken. Naast de oenoloog zitten Hendrik en Hanneke van Ruller. Buiten staat de voorsnoeier (prétailleuse) op Hendrik te wachten.

  • Ondertussen wordt buiten hard gewerkt.

  • Met een kleine aardappelrooier trekt een ingehuurde Fransman, die zelf ook wijngaarden bezit, de wijnstokken in de te rooien wijngaard eruit.

  • Af en toe loopt de boel flink vast.

  • Ook in de wijnkelder is genoeg te doen. De oenoloog heeft na de proeverij zijn samenstellingen (assemblages) doorgegeven. Duizenden liters worden nu van het ene wijnvat naar het andere gepompt. Dit zijn roestvrij stalen vaten. In de vaten rechts past 154 hectoliter (15.400 liter) wijn.

  • Dit zijn betonnen tanks. Die zijn geschikt voor kleinere hoeveelheden. De namen op de cuves zijn de kleinkinderen van de eigenaren. In Frederique past 48 hectoliter (4.800 liter).

  • Vanaf half november tot half april wordt er gesnoeid. Ingehuurde professionele Franse snoeiers hebben 10 hectare gesnoeid, vrijwilligers uit Nederland 23 hectare. Zij snoeien vier uur per dag, vijf dagen per week, in ruil voor een woning op het domaine. Deze vorm van werken en vakantie vieren is erg in trek. De meesten komen ieder jaar terug, meestal voor een periode tussen twee en zes weken.

  • Van Ruller heeft een vriendelijk verzoek aan de snoeiers: gooi de takken om en om. Zo ligt er niet in elk pad snoeihout. Hij vindt het frezen, dat in Frankrijk ‘broyeren’ (broyer is versnipperen) wordt genoemd, het minst leuke klusje in de wijnbouw. Op deze manier scheelt het de helft aan werk.

  • Het vele stof is de reden waarom dit het minst leuke karwei is.

  • De versnipperde takken zijn weer voeding voor de bodem. Vroeger trok men handmatig het snoeihout de paden uit en verbrandde alles. Bewerkelijk, maar met het voordeel dat er minder kans is op ziektes in de bodem.

  • In de wijngaarden die al gesnoeid zijn, strooit Van Ruller gedroogde koemest. Hij strooit 600 kilo per hectare. In dit zuidelijke gedeelte van de Provence zijn geen veehouders, dus de koemest moet van ver (360 kilometer) komen. De kosten van de koemest komen op €150 per hectare.

  • Op het bedrijf is een complete bottelinstallatie aanwezig. Wijn bottelen kost veel tijd en voor de oogst van 2010 is gekozen om deze in bulk te verkopen. Een tankwagen komt 26.000 liter wijn halen. Dit is het maximale dat over de weg vervoerd mag worden. Op de achtergrond vier nieuwe vaten, elk met een capaciteit van 25.000 liter.

  • Eind april planten de Van Rullers een nieuwe wijngaard aan. Dit doet een ingehuurd gespecialiseerd bedrijf. Het dunne touw op de grond bepaalt de rechte lijn, waarop één van de mensen om de meter een jonge wijnplant legt.

  • Een ander draait met een grondboor een gat, zet de plant erin en drukt de grond aan. Deze mensen hebben de 4 hectare jonge aanplant (17.000 planten) in drie dagen tijd geplant. In oktober komt dezelfde ploeg terug om palen in de grond te zetten. Na elke zeven wijnplanten komt een paal. Ook plaatsen zij de onderdraad en de schoren (korte hoekpalen). Het wijndomaine zorgt zelf voor de twee middendraden en de bovendraad.

  • Het cultiveren van de wijngaarden gebeurt drie tot vier keer per jaar. Hierin zitten de meeste trekkeruren. In de zomer zet Van Ruller ‘de zwaluwen’ op de ondiepe stand, zodat het vochtverlies zo laag mogelijk blijft. Doel is het lostrekken van het onkruid. In het najaar wordt er diep gewoeld om de grond zo veel mogelijk open te trekken.

  • De spuit is onmisbaar bij het bestrijden van onkruid in de paden. Ook gebruiken de wijnbouwers hem voor het bestrijden van de ondergroei op de wijnstok. Hierbij gebruiken ze een verbrandingsmiddel dat niet hoger wordt gespoten dan circa 15 centimeter boven de grond.

  • Bij het werk wordt wel eens een schoor (korte hoekpaal) geraakt, vooral als er weinig ruimte om te keren is. Een lekke trekkerband is dan het gevolg.

  • Wijnranken groeien als onkruid zo hard. Wanneer je er niets aan doet, groeien de paden dicht! Wortelgroei en alles wat onder op de stam groeit, wordt weggespoten met een verbrandingsmiddel. Ook wordt het handmatig weggehaald. Op de foto zie je van Ruller op de ecimeuse die de ranken inkort. Dit is vergelijkbaar met het trimmen van een heg.

  • Wanneer de boel vastloopt, en dat gebeurt regelmatig, trekt Van Ruller de snijbalken naar binnen en rijdt de wijngaard uit.

  • Dan peutert hij net zolang tot alle messen weer vrij zijn.

  • Wanneer je in de verte kijkt, kun je zien dat de rijen rechts van het pad waar de bordercollie staat, zijn getrimd. Links moet nog gebeuren.

  • De adviseur waarschuwt wanneer de ondernemers moeten spuiten tegen ziektes als meeldauw.

  • Andere ziektes waartegen Van Ruller spuit, zijn odium en ‘ver de grappe’ (wormen).

  • Wilde zwijnen zijn gek op druiven. Daarom worden de wijngaarden met veel bos er omheen begin september afgezet met schrikdraad. Het is één keer gebeurd dat Van Ruller met de oogstmachine een wijngaard inreed, die compleet kaalgevreten was. Daarom neemt hij geen enkel risico. Wie denkt dat een paar lage draden een kudde zwijnen niet tegenhoudt heeft het mis; er staat 6.000 volt op de omheining.

  • Frappant is dat de zwijnen precies weten welke druiven al rijp zijn en welke niet. Links een wijngaard Merlot die eerder rijp is dan de wijngaard rechts (Cabernet). Maar als het suikergehalte in de Cabernet hoog genoeg is, zie je er geen wilde zwijnen. Over smaak valt niet te twisten.

  • Dan is het eindelijk zover. Het is woensdag 7 september en de oogst gaat beginnen. Van Ruller bepaalt van dag tot dag het suikergehalte per druifsoort. Het is altijd de Merlot die als eerste ‘klaar’ is. Met de oogstmachine wordt over de rij met wijnstokken gereden en niet, wat de meesten denken, tussen de rijen door.

  • Ongeveer 20 hectare ligt rondom het domaine. Maar her en der heeft Van Ruller wijngaarden bijgekocht, vaak gelegen aan de meest smalle weggetjes. Daarom heeft de wijnbouwer voor deze oogstmachine van Pellenc gekozen. De Activ’ 4360 is de kleinste in zijn soort en kostte bij de aanschaf in 2006 €150.000.

  • De witte buizen in het midden schudden de druiventrossen eraf. Via de transportbanden gaan ze naar boven, waar een bunker is.

  • Als er ongeveer 2.000 kilo druiven in de bunker zit, wordt deze gelost in de gereedstaande kipper. Op deze dag is 25.000 kilo druiven geoogst en verwerkt, goed voor 17.000 liter wijn. Ter vergelijking: een geroutineerde druivenplukker kan per dag handmatig 800 kilo plukken. De oogstmachine werkt dus voor ruim 30 man.

  • Bij aankomst worden de druiven in een bak gestort die de receptie wordt genoemd. Onderin zit een wartel die de druiven naar de ontsteler duwt. Het poeder dat erbij wordt gestrooid, is om oxidatie tegen te gaan.

  • Na de receptie (rechts onderin en niet te zien) leggen de druiven de volgende weg af: ze vallen in de ontsteler, die tussen twee ladingen door even schoongemaakt wordt. De steeltjes en bladeren vallen via de lopende band in de gele kar. De druiven vallen in een pomp die onder de ontsteler staat. De dikke paarse slang vervoert de druiven naar de grote pers. Er is ook een kleine pers (niet op de foto). In de grote pers gaat 14.000 kilo druiven, in de kleine 6.000 kilo. Op drukke oogstdagen draaien beide persen twee keer het persprogramma. Zo’n programma duurt ruim drie uur. Vanuit de persbak onder de pers wordt het sap naar een cuve gepompt. Daar begint de vinificatie: een proces dat van het sap wijn maakt.

  • Alle wijngaarden worden machinaal geoogst, op twee kleinere na. In deze oude wijngaarden ontbreken palen en draden, zodat machinaal oogsten niet kan. Ruim 20 medewerkers plukken hier de druiven met de hand. Totaal is 15.000 kilo druiven geplukt, goed voor 10.000 liter wijn.

  • Na de oogst, die inclusief de nodige wachtdagen ongeveer een maand in beslag neemt, is het nog geen tijd voor vakantie. De oogstmachine heeft de grond overal vastgereden, dus eerst moet alles weer gecultiveerd worden. Dit is het begin van een nieuw wijnjaar. De hele cyclus begint opnieuw.

Of registreer je om te kunnen reageren.