-
Jan (50) en Tjitske (48) Veenstra-van Dijk leven in Metslawier (Fr.) van hun konijnenbedrijf. Op Kninepleats Ropta – zoals hun bedrijf heet – houden ze 700 voedsters en bijbehorende vleeskonijnen (zo’n 5.000 in totaal).
Foto's: Penn Communicatie, tekst: Bouke Poelsma
-
Een luchtfoto van het bedrijf. De Veenstra’s begonnen in 1987 met het houden van konijnen in bestaande gebouwen. Ze hadden toen 100 voedsters. Langzaam maar zeker groeiden ze tot de huidige omvang. In 1991 en in 2001 bouwden ze stallen bij. „Ik wilde altijd al boer worden, maar ik kwam zelf niet van een boerenbedrijf”, vertelt Jan Veenstra, die sinds twee jaar volledig op het eigen konijnenbedrijf werkt. Daarvoor werkte hij tien jaar lang nog een dag per week als vrachtwagenchauffeur.
-
De vleeskonijnen leven in zogenoemde parken. In deze groepshuisvesting lopen de konijnen op kunststofroosters, hebben ze geen (leefruimtebeperkend) dak boven hun hoofd en beschikken ze over afleidingsmateriaal. De dieren zitten in open hokken van 2,44 bij 2,44 meter en beschikken over springplateaus.
-
De Veenstra’s voldoen aan alle eisen op het gebied van dierenwelzijn. „De Welzijnswet is in 2006 ingevoerd. In 2011 moet je aan minimaal de helft van alle eisen voldoen. Ons bedrijf voldoet al op alle punten”, vertelt Tjitske Veenstra.
-
De konijntjes beschikken over veel ruimte en afleidingsmateriaal, zoals hout aan kettingen.
-
In deze pvc-buizen kunnen ze zich verstoppen. Wat opvalt in de stallen is dat de konijnen in het begin van de mestperiode nog mooi schoon en wit zijn. Naarmate de mestperiode vordert, worden de dieren alsmaar viezer en krijgen ze langzamerhand een geelachtige kleur. „De dieren lopen op kunststof. Dat is beter voor hun pootjes. Voorheen liepen de dieren op gaas. Die ondergrond laat wel veel beter mest en urine door. Het verschil is te zien aan de dieren”, aldus Jan Veenstra.
-
Het voer wordt geleverd door Havens in Maashees (N.-Br.). De Veenstra’s voeren een ton per dag aan hun konijnen. De mestperiode duurt 35 dagen. Het gemiddelde aflevergewicht na 77 dagen is 2,6 kilo. Het uitvalspercentage in de mestperiode is 4 tot 5. De voederconversie is 3,6.
-
De Veenstra’s hebben een arbeidsintensief bedrijf. De konijnen vergen veel aandacht. Jan en Tjitske hebben er beide een fulltimebaan aan. De arbeidsintensiviteit, de gestegen voerprijzen en de stabiele uitbetalingsprijzen liggen ten grondslag aan het feit dat het aantal commerciële konijnenhouders in Nederland snel daalde van 200 in 2000 naar minder dan 100 in 2010. „Volgens mij zijn er zo’n 50 vergelijkbare bedrijven”, vertelt Jan Veenstra. De Veenstra’s hebben het voordeel dat zij niet al te zwaar zijn gefinancierd. Bovendien krijgen zij voor de parkkonijnen een prijs die hoger ligt dan de gangbare prijs van gemiddeld zo’n €1,75 per kilo.
-
De voedsters (moederdieren) leven in welzijnskooien. Deze welzijnskooien hebben plateaus en kunststofmatjes. Aan de voorzijde van de kooien hangen de nesten, waarin de jongen opgroeien. Een voedster werpt 6,5 keer per jaar. Een nest jongen bestaat gemiddeld uit 9 dieren. De jonge konijntjes blijven 5 weken bij de voedster en gaan vervolgens naar de parken.
-
Ook met deze welzijnskooien voldoen de Veenstra’s aan alle eisen. Ze vervingen de kooien in 2008. De oude kooien uit 1987 waren toen versleten. „Met de nieuwe huisvesting wilden we wachten op de Welzijnswet, zodat we precies wisten waar we aan moesten voldoen.” Hoewel er onderzoek wordt gedaan naar voedsters in groepshuisvesting, verwacht Jan Veenstra niet dat dit op korte termijn verplicht wordt gesteld.
-
Het voeren in de parken gebeurt automatisch. De voedsters krijgen het voer via deze kar toegediend.
-
De mest wordt opgevangen op speciale matten, die onder de kooien liggen.
-
Met deze machine worden de matten uit de stallen gehaald. De Veenstra’s gebruiken de konijnenmest deels voor hun eigen grond. Ze hebben zo’n 20 hectare. Deze grond wordt ook gebruikt voor de 100 schapen, die ze samen met de zus van Tjitske als neventak hebben. Een gedeelte van de konijnenmest wordt afgevoerd naar verschillende partijen.
-
De Veenstra’s houden ook enkele rammen op hun bedrijf. Deze mannelijke dieren leven in extra grote kooien van 60 centimeter hoog. De dieren beschikken over 4.000 cm2. De Veenstra’s kopen grootouderdieren uit Frankrijk. Deze konijnen, afkomstig van Hycole, zijn dan acht dagen oud. Het nageslacht van deze dieren wordt ingezet als voedster op het bedrijf.
-
Goede ventilatie is op konijnenbedrijven erg belangrijk. De dieren zijn met name gevoelig voor luchtwegproblemen en diarree. De Veenstra’s ventileren op basis van onderdruk.
-
In de stallen met voedsterkooien wordt de verse lucht door deze slangen de stal in gezogen.
Bij de parkkonijnen wordt gewerkt met voergangventilatie.
-
Verse lucht komt binnen via de schuur. Wanneer de buitentemperatuur richting de 30 graden gaat, kunnen de konijnenhouders koelen met padcooling.
-
In de centrale gang hangt een klimaatcomputer van Fancom.
-
Het bedrijf werkt met een 42 dagen-systeem. Om de drie weken wordt er volgens een vast ritme geïnsemineerd. Hoewel er in Nederland twee ki-stations zijn voor de konijnenfokkerij, doen de Veenstra’s het insemineren in eigen beheer.
-
Met een microscoop controleert Veenstra de kwaliteit van het afgevangen sperma.
-
Tijd om te insemineren. Het worpresultaat op het bedrijf is 80 procent.
-
De konijnenhouders leveren iedere drie weken 2.000 tot 2.200 konijnen af. De konijnen worden in België geslacht. De Veenstra’s leveren al 17 jaar aan slachterij Lonki. Het vlees wordt vermarkt in België en Duitsland. „In Nederland ligt alleen rond Kerstmis vers konijnenvlees in de schappen”, vertelt Jan Veenstra.
„De aaibaarheidsfactor van de dieren speelt ons toch parten”, aldus Jan Veenstra.