Home

Foto & video 4096 x bekeken 4 reacties

Oude dorsmachines

Terugblik 2011: in augustus organiseerde Oldtimer Trekker- en Motorenclub Midden-Zeeland een dorsdag in Kamperland (Zld.), waar het machinale dorsen vanaf 1895 te bewonderen was.

Foto

  • De jaarlijkse dorsdag van de Oldtimer Trekker- en Motorenclub Midden-Zeeland (OTMMZ) liet eind augustus een beeld zien van het machinaal graan dorsen van het prille begin tot de jaren tachtig.


    Foto’s en tekst: Anton Dingemanse.


  • Een van de eerste machientjes was een handdorser, hier een Minerva uit 1895. Joop Veerhoek geeft een demonstratie van de werking.

  • Een stationaire Deutz-motor drijft de handdorser aan. Dit motortje was tot ongeveer 1950 in gebruik bij familie Nieuwenhuize in Nieuwdorp (Zld.) voor de aandrijving van mobiele machines. Een stationaire motor werd gebruikt voor de aandrijving van stationaire machines of werd op een machine gemonteerd, bijvoorbeeld wanneer met paarden werd gewerkt of wanneer de trekker nog geen aftakas had.
    De motor werd ook wel op een kar achter de machine getrokken, waarbij de overbrenging via een aftakas ging.

  • Een grotere Deutz-motor drijft een kleine Borga-dorsmachine aan, die hoofdzakelijk gebruikt werd voor de oogst van proefvelden.

  • Rien Kole demonstreert zijn stoommotor. Deze motor stond met nog enkele andere in een graanfabriek. De stoomketel stond buiten en dreef via een buizenstelsel de verschillende inpandige motoren aan die de machines voor graanverwerking aandreven. Kole demonstreert zijn motor door middel van perslucht.

  • Met een IH McCormick Deering-maaibinder uit 1948, getrokken door een Fordson model N uit 1938 maait Wim Westrate (op de binder) samen met Leo Zweemer (op de trekker) een deel van het perceel. De Fordson is van oorsprong een Amerikaanse trekker, maar werd gebouwd in Dagenham (Engeland). Aangezien het een beproefde en betrouwbare trekker is, nam het Engelse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog grote aantallen af. Een belangrijk punt was het oliebadluchtfilter dat sinds enkele jaren werd toegepast in plaats van het tot dan toe gebruikte waterbadluchtfilter, dat vorstschade kon oplopen.

  • Een mooi detail van de invoer van de maaibinder.

  • De zoon van Leo Zweemer, Peter, helpt bij het ophalen van de schoven. Hij bestuurt de trekker, een BM 350 uit de jaren zestig. Voor een andere wagen staat een Deutz uit de jaren veertig.

  • Deze wagen wordt geladen door Rinus Knuit (links) en Jan Felius.

  • De opgehaalde schoven worden gedorst op een Borga-dorsmachine uit de jaren vijftig van Lein Brasser. Zittend op een strobaal heeft hij overleg met Theo Sikkelerus, bediener van de Pot en Terborg-stropers.

  • Aan de ene kant van de dorsmachine komt de tarwe er uit. Een dorsmachine dorste de tarwe in drie soorten; een soort geschikt voor de maalderij, een soort als voertarwe en een soort als kippenvoer. Daarnaast werden aan de zijkant van de dorsmachine ondermaatse tarwe en onkruidzaden opgevangen om aan bijvoorbeeld eigen kippen te voeren. Hier gaat de eerste soort via een band een kuubkist in. Het maakte voor de loondorser niet uit welke soort hij moest dorsen, de prijs bleef gelijk en lag op het laatst op ongeveer 3 cent (in gulden) per kilo.
    Dorsmachines werden nog tot begin jaren zeventig gebouwd, vooral voor Groningse boeren die stro aan de strokartonfabrieken leverden. Deze wilden lang (onbeschadigd) stro en een combine beschadigde het stro te veel.

  • Aan de andere kant van de machine werd het stro geperst.

  • De dorsmachine wordt aangedreven door een Cockshutt uit 1938. De gebroeders Franke bedienen de dorsmachine.

  • Voor het maaidorsen is Corné Goedhart met drie BM-Volvo-combines present. Hij bestuurt zelf de laatste in de rij, een BM-Volvo s900 uit 1973 met een viercilinder Perkins-motor van 80 pk. Als bijzonderheid was deze als een van de eerste combines uitgerust met onder meer hydrostatische aandrijving. De combine werd eigenlijk beschouwd als een boerencombine en Volvo gebruikte dit model om het hydrostatisch systeem te instaleren. Dit beviel zo goed dat vanaf 1969 ook de al bestaande s950 hiermee werd uitgerust. Deze combine had een zescilinder Volvo-motor van 120 pk. Dit type rijdt voorop en stamt uit 1966, dus nog zonder hydrostatische aandrijving. Goedhart kent de s900-combine erg goed: hij was eigendom van loonbedrijf Karelse en als kind reed Goedhart al erg graag mee, soms zelfs spijbelend.

  • De middelste combine is de oudste, een s1000a uit 1963. Deze heeft een zescilinder Volvo-motor van 90 pk en nog een opzakinrichting naast de lospijp.

  • Op een door de Boerenbond georganiseerde boerenlanddag in ‘s-Heerenhoek is een bijzondere Pot en Terborg-dorsmachine uit begin jaren zestig van familie Hoondert in gebruik.

  • Deze dorsmachine is uitgerust met een bascule opzakinrichting. De bascule bepaalt wanneer de zak vol is, de klep gaat dicht en er kan een nieuwe zak worden aangehangen. Van deze dorsmachine zijn er 11 gebouwd. Dit is voor zover bekend de enige die nog functioneert.

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    erpelteler

    Op die combine in foto 15 heb ik het geleerd! Zucht........ Ik ben pas 35, maar ik vind het een prachtige reportage!

  • no-profile-image

    arie maas

    hallo erpelteler heb je al je aardappels er uit ?? zie dat je leuke filmpjes op youtube hebt staan. Hoeveel ha pipers teel je ??

  • no-profile-image

    het kriebelt

    Wie weet er goede manieren om van graanklanders af te komen in een combine. Een luchtcompressor pakt ook niet alles, ook al zijn alle blikken los...
    Swingfog met Karate misschien, of mag dit niet van MarianneT?

  • no-profile-image

    arie maas

    mischien met de gasbrander

Of registreer je om te kunnen reageren.