Redactieblog

6555 x bekeken 9 reacties

‘Tijd voor beheersplan ooievaars’

Grote vogels zoals zwanen, ganzen en ooievaars verdrijven de kleine weidevogels.

Het gras op het land naast mijn huis is gemaaid. Ik was niet thuis, dus ik kan u niet inlichten of het hooi of kuil geworden is. De weersomstandigheden waren geweldig, dus beide kan. Inmiddels is het gemaaide land in bezit genomen door … ooievaars. Ze lopen statig rond, op zoek maar regenwormen. Ze lusten ook graag mollen en muizen, maar aan hun loopsnelheid te zien zijn ze daar niet naar op jacht. Het zijn grote beesten, ze kunnen dus heel wat wormen op.

Nu veel ooievaars

Ik kan mij nog herinneren dat we in de jaren zeventig in Hongarije een hele zwerm van die beesten boven een meertje zagen rondcirkelen. Het duurde even voor we ze herkenden, ik had in Nederland in de jaren ervoor nooit een ooievaar gezien. Dat kon ook kloppen, want ik las ergens dat er in 1972 nog maar 16 broedparen in Nederland waren. Inmiddels zijn er rond de 1.000 paren, in totaal zo’n 3.000 vogels. Die groei is veroorzaakt door het terugdringen van schadelijk landbouwgif en door allerlei broed- en opvangstations. Er zit zo’n ooievaarstation bij Meppel, en wie daar over de A28 rijdt, ziet het gevolg: heel veel ooievaars in het land.

Het wordt zo wel tamelijk druk op het weiland. Naast de ooievaars zijn er ook heel veel ganzen, van grauw tot nijl. Inmiddels zijn er ’s winters meer dan 2 miljoen, 10 keer zo veel als in 1975. En ook de zwanen rukken op. Hun aantal is gedurig toegenomen, van bijna zeldzaam in de jaren zestig tot zo’n 50.000 exemplaren, en misschien wel meer, nu. Al deze grote vogels verdrijven de kleintjes. De kleine weidevogels staan zeer onder druk, waarbij iedereen een ander de schuld geeft. De één wijt het aan rationalisatie van de landbouw, de ander aan roofdieren. Hoe het ook zij, de sterke toename van het aantal grote vogels helpt de kleintjes bepaald niet.

Foto: Jan Willem Schouten
Foto: Jan Willem Schouten

Beheersplan voor ooievaars

Een gewaardeerde collega uit Antwerpen heeft me ooit geleerd dat de grootte van de vogels toeneemt met het stijgen van de productiviteit van het land. Dat gaat zeker op voor ganzen en zwanen, want dat zijn planteneters. De Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland heeft dat ook begrepen; zij pleiten er dan ook voor om grasland weer om te zetten in laagproductieve kruidenrijke weiden. Dan is er minder te eten voor de grote vliegende grazers en komen er vanzelf minder. Op zichzelf hebben ze gelijk, maar het zou tegelijkertijd het einde van de landbouw in Zuid-Holland zijn, en ik vermoed dat daar nog geen meerderheid voor te vinden is.

Ooievaars eten geen gras, dus daar is deze redenering niet zonder meer op van toepassing, maar ook zij verdrijven de kleintjes. Toen ik met het schrijven van dit stukje begon, liepen er twee ooievaars in het land hiernaast, maar nu zijn het er al vijf. Het wordt tijd voor een beheersplan voor ooievaars, net zoals dat voor ganzen.

Laatste reacties

  • farmer135

    Dieren houden zich niet zo vaak aan plannen.

  • 8911077012

    zet de pan maar op vuur
    en in de lente een eitje bij het ontbijt
    of als veevoer
    geef een bonus voor het rapen
    over 3jaar probleem op gelost

  • Jan-Zonderland

    Overal waar de mens de natuur naar zijn hand wil zetten komen er problemen. Over 30 jaar kun je hetzelfde artikel plaatsen waarbij het woord ooievaar vervangen is door wolf.

  • landboer

    Gelijk heeft ie ,Dirk Strijker is 1 van de weinige hoogopgeleide mensen ,die hun nuchtere verstand gebruiken! Waarom regeren zulke mensen het land niet?

  • DJ-D

    Boer uit de buurt moet zn molleklemmen vastzetten met touwtje aan paaltje want ooievaars nemen mol inclusief klem mee.

  • qhoogenboom

    Het is te hopen dat het overige werk van deze hoogleraar plattelandsontwikkeling wat meer hout snijdt. De natuur regelt zich altijd zelf, daar zijn geen beheersplannen voor nodig. In de laatste halve eeuw heeft men zich zorgen gemaakt over het verdwijnen van ooievaars en zijn ooievaars uit andere streken hier met fokprogramma's geïntroduceerd. Nu zouden ze weer bestreden, lees bejaagd, moeten worden. Ooievaars zijn juist na het maaien zeer actief in het "opruimen" van muizen, mollen en woelratten. En ja, ook kleine vogels. Zo gaat dat nu eenmaal in de natuur. De grootste bedreiging voor al die vogelsoorten, ook weidevogels, is het intensieve gebruik van het land door de mens en de mono-cultuur aan graslanden. Daar zou u als hoogleraar plattelandsontwikkeling uw licht eens over moeten laten schijnen.

  • alco1

    Verschraling is nog een grotere bedreiging voor weidevogels Hoogenboom.

  • DJ-D

    Ja intensief gebruik van grasland wordt als grootste bedreiging gezien, omdat er geen onderzoek naar de omvang/kweekvijvers van predatoren (bewust of onbewust)wordt gedaan.

  • pieter

    Dacht even ja een goede reactie blog want net als veel boeren steeds meer met lede ogen zien dat de ooievaars soms met meerdere tegelijk alle jonge weidevogels van een broedseizoen verorberen. Nee ze eten blijkbaar netjes wormen. En de schrijver was op vakantie. Nieuws is wel dat de ooievaar de snelst groeiende is in aantallen afgelopen jaar . En je kunt het die grote vogels ook niet kwalijk nemen dit kuiken eet gedrag want als je als jonge ooievaar in de opvangcentra eendagskuikens op de menukaart hebt staan. Dan is in het morfische veld van de ooievaar blijkbaar ook daar de menukaart verpest want naast wormen, mollen en kikkers vooral weidevogels zie de dagelijkse boerenpraktijk.
    Dus anno 2017 net als de ganzen weer nieuw plaagdier er bij de ooievaar Zou in vervolg bij de opvangcentra muizen op de menukaart zetten.Deze ééndag kuikens is wetenschappelijk (sheldrake) "not done"" . Zie ook artikel NRC :https://www.nrc.nl/nieuws/1993/04/08/melkdoppen-open-pikken-leren-mezen-van-elkaar-7178982-a310753

Laad alle reacties (5)

Of registreer je om te kunnen reageren.