3509 x bekeken 3 reacties

'Fiscaal afrekenen of slopen'

Slopen is de enige optie voor een groot deel van de bedrijfsgebouwen die leeg staan of leeg komen te staan, stelt Jack van Gestel. Vraag is hoe dat het best fiscaal gestimuleerd kan worden.

Ik woon en werk in Noord-Brabant waar volgens onderzoek van onder andere Alterra naar voren komt dat tot het jaar 2030 minimaal 6 miljoen vierkante meter aan agrarische bedrijfsgebouwen leeg komt te staan. Nu staat al 2 miljoen vierkante meter leeg. Er zijn al locaties waar verpaupering plaatsvindt.

Oorzaak is dat voor dergelijke locaties met veelal veel bebouwd oppervlak (> 1000 m²) een potentiële koper moeilijk te vinden is. De tijd is al aangebroken dat je voor dergelijke locaties ook geen koper meer vindt, de particulier is hier zeker uit beeld. Oorzaken: het grote oppervlak bebouwd, asbestverdachte materialen, drijfmestputten in de grond, mogelijke aanwezigheid van vervuiling, sloop- en saneringskosten bovenop de aankoopprijs, het bouwjaar van de opstallen en vaak de ligging nabij grote agrarische bedrijven die doorgroeien. Verslechtering van de vitaliteit en ruimtelijke kwaliteit ligt hierdoor op de loer.

Oorzaken

Ik zie planologische regelingen niet als oorzaak. De oorzaken zijn mijn inziens:

  • het royale aanbod van vrijkomende agrarische locaties.
  • een cultuuromslag: de kinderen van de stoppende boer en de jeugd op het platteland willen niet meer in het buitengebied of in de kleine kernen wonen. Zij vertrekken naar het stedelijk gebied. Dit is begrijpelijk, want
    1. zij hebben daar hun opleiding genoten
    2. vrienden en kennissen gemaakt
    3. werk gevonden
    4. het uitgaansleven geproefd
    5. de sociale voorzieningen genoten.

De generatie die er nu aankomt wil dicht opeen wonen met de supermarkt, het centraal station, de bioscoop en later de babysit ‘om de hoek’. Ook heeft het merendeel van genoemde generatie geen ‘groene’ vingers meer, sociale media staan bij hen voorop.

Dat de verstedelijking doorzet, valt gemeenten niet te verwijten. Regelingen voor kleine kernen die nu in het leven geroepen worden zijn te laat.

Leegloop onomkeerbaar

Er is leegloop op het platteland, dit draai je niet meer om. We hebben hier steden als Breda en Den Bosch die daarop inspelen door de oude binnenstad rigoureus (met behoud van het karakteristieke) te renoveren. Er zijn nog meer dan genoeg inbreidingslocaties in deze steden waar de jeugd naartoe trekt.

Mensen die nog wel hobbymatig dieren willen houden, (biologische) gewassen willen telen en zorg willen bieden, hebben ruime keus in het aanbod van registergoederen die vrijkomen.

Wat je daar ziet, is dat locaties dichtbij de stadsbebouwing, met weinig (bij)gebouwen nog wel verkocht worden. Erftransities zouden in de Verordening Ruimte dan mogelijk gemaakt moeten worden voor kleinschalige niet-agrarische functies.

Sloop van een varkensstal. Er komt zoveel stalruimte vrij dat herbestemming geen optie is. Slopen is het enige wat er op zit. <br /><em>Foto: Van Assendelft</em>
Sloop van een varkensstal. Er komt zoveel stalruimte vrij dat herbestemming geen optie is. Slopen is het enige wat er op zit. 
Foto: Van Assendelft

Overcapaciteit

Er is overcapaciteit in allerlei sectoren, zoals kantoren, winkels en bedrijfshallen. Vrijkomende agrarische bedrijfslocaties moeten niet gaan concurreren met lokale bedrijventerreinen. Ook het verkrijgen van bouwrechten bij sloop van agrarische bebouwing is in veel gevallen niet meer interessant, deze markt (ruimte voor ruimte) is ook verzadigd. Er zijn al gemeenten die voornemens zijn bepaalde titels in te trekken.

Uit onderzoeken (van Alterra, Rabobank, ABAB, ZLTO) blijkt tevens dat driekwart van de vrijkomende boerderijen niet geschikt is voor een alternatief gebruik. Is nieuw onderzoek dan nog noodzakelijk? Nee, sloop is dan mijn inziens het beste alternatief.

Tevens ligt op 90% van de vrijkomende bebouwing een asbestverdachte dakbedekking die in 2024 toch wettelijk gesaneerd moet zijn.

Slopen!

Er is maar één antwoord en dat is sloop van al die overtollige agrarische bebouwing. Invulling van het vrijkomende is achterhaald.

De stoppende boer zou hierbij moeten kunnen kiezen uit: ofwel bij staking van de onderneming fiscaal afrekenen ofwel al het gebouwde, uitgezonderd de bedrijfswoning, op het bouwvlak slopen in plaats van fiscaal afrekenen.

De kosten van sloop en de kosten van fiscaal afrekenen bij staking zijn voor het gemiddelde agrarische bedrijf nagenoeg gelijk. Bij een goede regeling worden op die manier de belastinggelden direct gebruikt. Een kortere weg is er niet.

Daarnaast dient de overheid op korte termijn (financiële) instrumenten te ontwikkelen voor sloop en oudedagsvoorziening van de stoppende boer. Al de overige energie die in de zoektocht naar alternatieven wordt gestopt, is water naar de zee dragen.

Laatste reacties

  • farmer135

    Het bedrijf is vaak ook de oudedagsvoorziening van de ondernemer.
    Daar zal dan ook weinig meer van over zijn.

  • agratax(1)

    Waarom een regeling ontwikkelen voor stoppende boeren? Ik heb hier geen bezwaar tegen, maar zie ook hele industrieterreinen verpauperen, omdat sloop duurder is dan eenvoudig opstappen en elders opnieuw beginnen. Veel industriepanden hebben hetzelfde -asbest- probleem en te dure aankoop voor alternatief gebruik. Liever een hectare ex landbouwgrond op een nieuw terrein voor Euro 150 / m2 dan voor de helft een nog te saneren industrie terrein. Moeten deze mensen dan ook een sloop vergoeding?

  • John*

    er is maar een maatregel > subsidie pot provincie vullen met een bedrag per meter nieuw te bouwen stallen of panden. hier kan dan een slooppremie van betaald worden. gevolg is dat er dan wel minder geld overblijft voor de 'schone percelen' maar alleen op die manier wordt er wel een balans gevonden.

    wordt t simpelweg afgedwongen met een regel dat een nieuwbouwer eerst bij de buurman wat af moet breken zal er niets gebeuren. de buurman zal gewoon zijn gebouw laten verpauperen tot er iemand met een zak geld komt omdat er bouwplannen zijn.

Of registreer je om te kunnen reageren.