Redactieblog

1901 x bekeken 6 reactieslaatste update:13 jun 2016

'Boer laat je horen in glyfosaatdebat'

De discussie over onkruidbestrijder glyfosaat is nog lang niet ten einde. Zelfs als de onkruidbestrijder een Europese toelating krijgt, verstomt het debat niet. Straks komen de neonicotinoïden ter tafel. De Europese Commissie mist het geluid van de boeren.

Hoe kan het dat nationale landbouworganisaties zich nauwelijks geroerd hebben in het debat over de verlenging van de toelating van glyfosaat? Weten boeren in Portugal, Griekenland, Italië, Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk en Malta wel dat hun regeringen de toelating van glyfosaat blokkeren door tegen toelating te stemmen (Malta) of zich te onthouden van stemming?

'Geen boer weet welk standpunt de regering heeft ingenomen'

De Griekse landbouwjournalist Constantino Giannapolitis stond deze week met zijn oren te klapperen toen hij in Brussel hoorde dat zijn regering mede verantwoordelijk was voor de impasse over de toelating van de onkruidbestrijder. Door zich te onthouden van stemming, is Griekenland mede verantwoordelijk voor het ontbreken van de vereiste gekwalificeerde meerderheid voor toelating van de werkzame stof glyfosaat. "Er is geen boer in mijn land die weet welk standpunt mijn regering hier heeft ingenomen", merkte Giannapolitis op in een gesprek met een hoge ambtenaar van het directoraat-generaal Gezondheid en Voedselveiligheid van de Europese Commissie.

Lidstaten moeten hun verantwoordelijkheid nemen

De ambtenaar mag niet geciteerd worden. Maar hij stak niet onder stoelen of banken hoe groot de frustratie is in de Brusselse gelederen van de Europese Commissie. Zijn hoogste baas, Europees Commissaris Vytenis Andriukaitis, liet dinsdag 7 juni aan het eind van de dag per e-mail weten dat de Europese Commissie haar uiterste best doet om tot een besluit te komen, gebaseerd op deugdelijk wetenschappelijk bewijs. Hij benadrukte dat de lidstaten hun verantwoordelijkheid moeten nemen en zich niet moeten verschuilen achter de Europese Commissie. Dat besluit moet over twee weken vallen in het Comité van Beroep van de Europese Unie waarin hoge ambtenaren van de 28 lidstaten hun oordeel moeten geven.

Europees Commissaris Vytenis Andriukaitis, liet dinsdag 7 juni aan het eind van de dag per e-mail weten dat de Europese Commissie haar uiterste best doet om tot een besluit over de toelating van glyfosaat te komen, gebaseerd op deugdelijk wetenschappelijk bewijs.
Europees Commissaris Vytenis Andriukaitis, liet dinsdag 7 juni aan het eind van de dag per e-mail weten dat de Europese Commissie haar uiterste best doet om tot een besluit over de toelating van glyfosaat te komen, gebaseerd op deugdelijk wetenschappelijk bewijs.

De lidstaten die zich onthouden van stemmen, zeggen eigenlijk: het kan ons niet schelen, constateerde de hoge ambtenaar. Hij nam goed notie van de opmerkingen van de Griekse journalist. Die kan hij gebruiken in de komende twee weken, als er nog gelobbyd moet worden om alsnog een besluit voor toelating van glyfosaat te bewerkstelligen.

EU-commissie: glyfosaat als laatste redmiddel inzetten

De Europese Commissie vindt niet dat het gebruik van de werkzame stof glyfosaat ongelimiteerd moet worden voortgezet. De toepassing van glyfosaat hoort in een verantwoord middelengebruik, waarbij het middel niet vooraan op het schap staat, maar als laatste redmiddel wordt ingezet. De verleiding kan groot zijn om een goed werkend en goedkoop middel als eerste toe te passen, maar er kunnen ook alternatieven zijn zonder naar de chemie te grijpen.

Boerenorganisaties moeten zich roeren in debat

De discussie over glyfosaat is hartstochtelijk gevoerd, maar niet altijd met de juiste argumenten, vindt een woordvoerder van Andriukaitis. Hij constateert dat bepaalde groepen heel goed de media weten te vinden, terwijl anderen in het debat praktisch afwezig zijn. Wie niet hebben deelgenomen? De boeren zelf, vindt een andere ambtenaar van de Europese Commissie, die met verbazing constateert dat boerenorganisaties zich niet veel luider hebben geroerd in de richting van hun eigen ministers.
Hij had zijn uitspraak net gedaan, of de Europese koepel van landbouworganisaties kwam met een verklaring over een net verzonden brief aan voorzitter Jean-Claude Juncker over glyfosaat. Namens 23 miljoen boeren en hun gezinnen en namens 22.000 landbouwcoöperaties schrijven voorzitters Martin Merrild (Copa) en Thomas Magnusson (Cogeca) dat ze zich ernstig zorgen maken over het besluitvormingsproces, waarbij wetenschappelijke onderbouwing ondergeschikt is gemaakt aan politieke stellingnames.

Die boodschap hoeft Copa-Cogeca echter niet aan de Europese Commissie te richten, want die heeft voortdurend gekoerst op de toelating van glyfosaat – ook al werden in de loop van het besluitvormingsproces de termijn van toelating en de voorwaarden waaronder steeds weer aangescherpt in de hoop meer lidstaten achter het voorstel te krijgen. Dat was minder proactief dan de persberichten van milieuorganisatie Greenpeace, die soms al met statements kwam, die vooruitliepen op – maar ook strookten met – een nog te nemen beslissing in Brussel.

IARC-oordeel speelt cruciale rol in glyfosaatdebat

In de discussie over de toelating van glyfosaat speelt de beoordeling door het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie een cruciale rol. Het IARC oordeelde in maart 2015 dat de werkzame stof waarschijnlijk kankerverwekkend is bij de mens. Het oordeel van IARC is vergelijkbaar met de stelling dat een mes dodelijk is – in de handen van een moordenaar kan een mes dat zijn. Maar dat is geen reden messen in alle gevallen te verbieden. Evenmin bepleiten politici of maatschappelijke organisaties nu een verbod op de consumptie van alcohol, het uitoefenen van het beroep van kapper of werken in nachtploegen, die volgens het IARC in dezelfde gevarencategorie vallen als glyfosaat: waarschijnlijk kankerverwekkend bij de mens.

Iedere nuance in debat ontbreekt

Het blijkt niet mogelijk nuance aan te brengen in het debat. Ook al hebben alle lidstaten – uitgezonderd Zweden – zich aanvankelijk geschaard achter de beoordeling van de Europese Voedselveiligheidsautoriteit Efsa, toen het op stemmen aankwam, nam een aantal een afwijkende positie in. Frankrijk en Italië, die publiekelijk aangaven tegen te zullen stemmen, onthielden zich. Duitsland, dat eerst voor toelating was, onthield zich van stemming omdat er onenigheid was ontstaan binnen de coalitie van christendemocraten (CDU) en sociaaldemocraten (SPD). De SPD-ministers in de bondsregering voelen de hete adem van de groene (linkse) deelstaatministers in hun nek, die de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen sowieso met argusogen bekijken.

Discussie over neonicotinoïden borrelt alweer op

Terwijl het glyfosaatdossier zich naar een hoogtepunt sleept, borrelt op de achtergrond de discussie over de toelating van de insectenbestrijdende neonicotinoïden alweer op. Daar doet zich ook een bijzonder fenomeen voor. Boeren in Duitsland, Polen en het Verenigd Koninkrijk beklagen zich over oogstverliezen die ze lijden doordat het gebruik van neonicotinoïden aan banden is gelegd. Echter, op grond van de statistische gegevens over de oogsten van 2014 en 2015 in vergelijking met de gegevens over jaren waarin de neonicotinoïden wel mochten worden gebruikt, is helemaal niet de conclusie te trekken dat er oogstverlies is opgetreden. Misschien plaatselijk, maar niet over het geheel. Een hoge ambtenaar van de Europese Commissie, die de statistieken wilde gebruiken om zijn argumenten kracht bij te zetten, bleef in verwarring achter. De cijfers gaven de boeren geen gelijk – er was geen meetbaar effect op de omvang van de oogst door de inperking van het gebruik van neonicotinoïden. "We kunnen blijkbaar toch zonder", constateerde hij.

Laatste reacties

  • WGeverink

    Tegenwoordig maakt de politiek chaotische beslissingen gebaseerd op onderbuikgevoelens en emotie. Bovendien weegt de opinie van schreeuwende leken uit de straat zwaar mee. Met verlangen denk ik terug aan de goeie oude tijd waarin dit soort beslissingen werden gemaakt door serieuze mensen op basis van degelijk door de overheid gefinancierd onafhankelijk onderzoek. Als de mensen die het voor het zeggen hebben zelf niet nuchter en rationeel kunnen of durven nadenken hebben jullie een groot probleem.

  • Bennie Stevelink

    Boeren laten zich in deze discussie niet horen omdat ze begrijpen dat argumenten er niet toe doen. Het gaat niet om glyfosaat of de vermeende gevaren daarvan. Het is een ordinaire machtsstrijd van (linkse) milieuactivisten die hoe dan ook de Amerikaanse multinational Monsanto een hak willen zetten. De negatieve gevolgen voor het milieu ( vervangende middelen die veel meer milieubelasting geven) laat de activisten koud.

    Zoals @Geverink ook al zegt worden tegenwoordig beslissingen steeds meer genomen op basis van het sentiment van de massa. Activisten doen dan ook niets anders dan het sentiment van de massa bewerken met allerlei bedrieglijke (des)informatie om daarmee hun doel te bereiken.

  • koster

    "Met verlangen denk ik terug aan de goeie oude tijd waarin dit soort beslissingen werden gemaakt door serieuze mensen op basis van degelijk door de overheid gefinancierd onafhankelijk onderzoek."
    En hier ligt de pijn. De positieve onderzoeken worden gedaan door de producenten. Niet zelden met onderzoeksperiodes dat het niet gek is dat er weinig negatiefs naar boven komt en als een proef mislukt, dan gebruik je die gewoon niet en je blijft net zolang herhalen en manipuleren dat je een positief rapport kan schrijven of in elk geval een positief klinkende samenvatting.
    Er was landbouw voor monsanto en is er is ook landbouw na monsanto.
    Veel mensen schijnen het maar normaal te vinden dat er zoveel mensen ziek worden aan al die welvaartsziektes. Nou ik niet!
    Dat ziek worden is een combinaties van factoren zoals verkeerde voedingsadviezen, ziekmakende pillen, maar ook de achteruitgang van de voedende waarde van het voedsel. Een verbod van glyfosaat is daarom ook helemaal niet erg, maar juist een van de vele stappen die nodig zijn om met zijn allen weer gezond te worden.

  • Bennie Stevelink

    @koster, waar jij producenten van beschuldigt is toch precies wat milieuactivisten doen in de omgekeerde richting. Een activistisch laboratorium waarvan de medewerkers met hun sympathiseren een onderzoek laten doen met de opdracht iets schadelijks aan te tonen. Levert het onderzoek niets schadelijks op dan wordt dat niet gebruikt. Of er wordt een schadelijkheid gesuggereerd waarvan ze weten dat die door het publiek als een vaststaande waarheid wordt begrepen.

  • Peltjes

    Ja koster andersom gebeurt net zo goed wat onderzoeken betreft. Dat het verboden word voor gebruik net voor de oogst van gewassen die bestemd zijn voor menselijke consumptie of diervoer oké. Maar grasland of groenbemester doodspuiten moet toch kunnen. En kom me niet aan met residuen in oppervlakte water want daar zijn de burgers en overheden grotendeels verantwoordelijk voor.

  • A1967

    @Bennie, en daarom is het belangrijk dat boeren zelf de verantwoordelijkheid nemen in de keuze van manier van produceren, in plaats van de argumenten te gebruiken waarmee bedrijven zoals Monsanto hun verkooppraatjes houden. Bedrijven die trouwens zelf hun aansprakelijkheid volledig dichtgetimmerd hebben ,wat er ook gebeurt.

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.