Redactieblog

2306 x bekeken 12 reacties

'Hoe veerkrachtig is de Nederlandse landbouw?'

De Nederlandse landbouw is 'resilient', maar 
heeft vooral een goed verhaal nodig.

Resilience is een Engels woord dat u wellicht niet kent. Het betekent zoveel als veerkracht, en aanpassingsvermogen. Het is een term die oorspronkelijk uit de ecologie komt. Daar ging het vooral om de vraag of een ecosysteem zich na een klap kan herstellen. Later is de term verzeild geraakt in de sociologie en de geografie. Mensen zijn, anders dan planten, lerende wezens. Vandaar dat aanpassingsvermogen dan wel een mooie vertaling is. We kunnen ons ergens op voorbereiden en we passen ons gedrag aan. Hoe beter we dat kunnen, hoe meer resilient we zijn.

Resilience uiteengerafeld in drie delen

Het is een mooie term, maar ook een beetje vaag. Allerlei wetenschappers proberen de term nader in te vullen. Vaak wordt het dan uiteengerafeld in drie delen: economische, sociale en omgevings-resilience. De geleerden die er verstand van hebben gaan er vanuit dat een systeem of een gemeenschap pas echt resilient is als alle drie de delen op orde zijn.

Een gemeenschap, een dorp, een systeem, moet dan economisch tegen een stootje kunnen. Ook moeten de mensen die er deel van uitmaken goed met elkaar en anderen overweg kunnen; ze moeten elkaar niet bij het minste of geringste de kop inslaan. En er moet een stevige relatie met de omgeving zijn. Als je je omgeving naar de filistijnen helpt, dan gaat het ook niet goed.

Veerkrachtigheid van de landbouw

Ik zat de afgelopen dagen te lezen in een boek hierover van een ­Engelse collega van mij, Geoff Wilson. Al lezend vroeg ik me af hoe resilient onze Nederlandse landbouw eigenlijk is. Wilson geeft in zijn boek aan dat verregaande specialisatie een systeem kwetsbaar maakt. Nu zijn Nederlandse landbouwbedrijven vaak erg gespecialiseerd, maar met de sector als geheel valt het wel mee. Ook financieel-economisch kan de sector wel wat hebben.

In de relatie met mensen buiten de sector is het allemaal wat minder gunstig. De landbouw heeft moeite zijn verhaal over te brengen naar het grote publiek. Aan de andere kant hebben heel veel mensen juist ook wel grote waardering voor de landbouw en de producten die hij maakt.

Twee duidelijke aandachtspunten

Het lastigst lijkt de factor ‘omgeving’ te zijn. Op sommige punten is de zaak redelijk op orde, bijvoorbeeld waar het gaat om het middelengebruik. Zelfs bij mest gaat het de goede kant op. Op andere punten is nog een ­wereld te winnen, zoals bij de ecologische gevolgen van de landbouw en het voortbestaan van de weidevogel, bijvoorbeeld.

Om resilient te zijn, moeten alle drie de elementen op orde zijn. Zo bezien is duidelijk waar de sector op moet inzetten als hij veerkrachtig en aanpassend wil zijn. Twee punten springen er dan uit: de invloed van de landbouw op de biodiversiteit en het verhaal van de landbouw. Aan dat laatste kan de hele sector meewerken.

Laatste reacties

  • oorspronkelijk

    om het belang van de omgeving worden op deze site de hersens regelmatig ingeslagen.
    schelden op natuur ontwikkeling terwijl al 40jaar de waarschuwing van milieu/natuur groeperingen wordt genegeerd
    wie ben ik om hier een voortrekkersrol op te eisen het natuur beleid raakt mij ook hard.
    maar als boer ben ik voor alles wat groeit en bloeit dus soms is ten koste van ontwikkeling behoud of herstel noodzakelijk.
    we zijn niet alleen op de wereld en dienen respect en begrip te hebben of zelfs actief mee te denken .

  • veldzicht

    Laat ze er maar voor betalen dat lost alles op,voor een dubbeltje op de eerste rij zitten willen ze allemaal wel.

  • oorspronkelijk

    het probleem is voedsel dat nodig is tegen sociale onrust.
    consumeren lijkt de enige heilzame leefwijze
    banken worden geholpen
    schulden burgers gesaneerd
    de dubbele agenda van de overheid.
    agrarische productie goed voor de export dan straf wegens succes want rapporten over schaalvergroting en de gevolgen
    zijn er al jaren
    schrijnend voorbeeld is stadsuitbreiding /natuurontwikkeling.
    stads uitbreiding wil de overheid niet betalen maar een project ontwikkelaar wel toch bouwt men er huizen voor de inwoners
    natuur ontwikkeling: land voor natuur wordt binnen geliberaliseerde pacht opgelost eigenlijk vindt hier ook intensivering plaats
    dan wordt de P.A.S. de doodsteek.
    wie wil er hiertegen samen optrekken we worden uitgespeeld door individuele belangen

  • fietser

    toename weidevogels heeft geen kans wanneer we alle natuurgebieden voorzien van wandelpaden fietspaden en andere natuurattracties . De landbouw krijgt de schuld en dit is niet juist .

    En we kunnen wel veerkrachtig zijn. Maar dit komt omdat in de meeste bedrijven ieder persoonlijk aansprakelijk zijn. Waren het rechtspersonen dan hadden ze allang de stekker eruit getrokken

  • Bennie Stevelink

    De markt voor agrarische producten is een grondstoffenmarkt. Het kenmerk van een grondstoffenmarkt is dat vele producenten hetzelfde generieke product produceren. De enigste manier om in deze markt te blijven bestaan is produceren tegen een beneden gemiddelde kostprijs. Het gevolg is dat alle eisen die kostprijs verhogend kunnen zijn direct worden ervaren als een bedreiging van het bestaan. Er zal dus altijd een grote weerstand zijn tegen eisen uit de omgeving.

  • alco1

    De grote vraag is. Hoe kan de aarde voortbestaan.
    Natuur mensen vergeten dat voor alle levende wezens, onze luxe en verwarming van huizen, zuurstof geproduceerd moeten worden.
    Daarvoor is een gezonde vegetatie nodig.
    Kiezen voor biodiversiteit ( verschraling) is daarin de verkeerde weg.
    CO2 uitstoot van consumptie dieren wordt gemakshalve maar aangegeven als veroorzaker van de opwarming der aarde.
    Gemakshalve (indoctrinatie) wordt hierin vergeten dat deze dieren zuurstof producerende vegetatie vreet en van veel rest producten hoogwaardige voedingsmiddelen maakt.
    Zou dit er niet zijn, dan moesten er nog veel meer bossen gekapt worden voor de eiwit productie voor menselijke voeding.
    Wie doordringt beleidsmakers eens van bovenstaande feiten.

  • DJ-D

    Het verhaal is niets mis mee. Het wordt alleen gigantisch afgebroken door actiegroepen en dat blijft alleen hangen.
    Er moet meer tegenreactie komen van de belangenbehartigers. Deze reacties moeten net als de campagnes van de anti's zorgvuldig geformuleerd worden maar er moet geen emotie in. Dit moet echt serieus genomen worden en liefst moeten reacties door een commissie gecontroleerd worden.

    De zogenaamde biodiversiteit gaat in niet landbouwgebieden (vooral neptuurgebieden) nog harder achteruit. Probleem ligt dus ook aan de natuur zelf. In een door de mens ingerichte land zal ook door de mens ingegrepen moeten worden. Lees jagen en kooien zetten voor de overmaat aan rovers.

  • Can

    Je moet je aanpassen om te overleven , als boer als mens als wat dan ook .
    Evolutie , nam een lange tijd .
    Alleen de natuur moet nu hetzelfde blijven !
    Waarom ?

  • agratax.1

    @Can. Waarom? schrijf je. Het antwoord is eenvoudig. De meeste mensen hebben een afkeer van verandering en zien iedere verandering binnen hun leven of leefgebied als een enstige bedreiging. Dus de klimaat verandering, al dan niet onder invloed van menselijk gedrag, zien de meeste mensen niet als uitdaging maar als het einde van hun bestaan. Niemand ziet de explosieve groei van het aantal mensen als bedreiging , maar die zou wel eens ernstiger kunnen zijn dan eventuele opwarming van de aarde.

  • alco1

    De luxe van de mens IS de oorzaak van de opwarming van de aarde.

  • JONAS MTS

    Moeite het verhaal over te brengen aan het grote publiek?
    Of is het merendeel van het grote publiek gemakzuchtig geworden door hetgeen pan- en kant en klaar wordt opgeschept. Al doen boeren nog zo hun best, de interesse (spreek uit eigen ervaring) van de meeste consumenten is ver te zoeken. Op de vraag in 2002 gesteld door toenmalig minister van landbouw Laurens Jan Brinkhorst: waarom verkopen die boeren niet simpelweg hun land en gaan met het geld rustig rentenieren? De verontwaardiging bij de boeren was groot!
    Paul Schnabel (SCP) schreef: "Een boer echter ziet diep in zijn hart zijn taak als een soort roeping. Een hogere opdracht. Hij is rentmeester van een stukje van de wereld dat hij moet verzorgen en doorgeven aan de volgende generatie."
    Of: Als de boer onze toekomstige dokter wordt, mogen zijn "medicijnen" best wel wat geld kosten!

Laad alle reacties (8)

Of registreer je om te kunnen reageren.