Redactieblog

1522 x bekeken 4 reacties

De maatschappelijke kosten van voeding

Voedsel is goedkoop, dat wel. Maar ook weer niet extreem goedkoop, wát een kookjournalist ook zegt, zo schrijft blogger Dirk Strijker.

Vorige week hoorde ik een kookjournalist op de radio over gezond en eerlijk eten. Hij heette Mac, en dat geeft te denken. Aan de andere kant: je voornaam kies je meestal niet zelf. Ik viel halfweg in het interview, en heb een beetje gemist waarom hij op de radio was. Het zou me niet verbazen dat hij een zelfgeschreven boek aan de man bracht. Toen ik inschakelde ging Mac helemaal los op slecht en goedkoop eten. Hij stelde dat voedsel te goedkoop is en dat er daarom zoveel van wordt weggegooid. Daarin heeft hij ongetwijfeld gelijk. Als aardappels en rode bieten een tientje per kilo zouden kosten, sprong het doorsnee gezin er een stuk zuiniger mee om. Met de rest van zijn verhaal was ik het wat minder eens. Voedsel zou te goedkoop zijn omdat de werkelijke kosten niet in rekening gebracht worden.

Werkelijke kosten

Stank, dierenwelzijn, andere overlast, grondgebruik, het zou allemaal niet in de prijs verwerkt zijn. De vergelijking met vliegen dringt zich op. Op kerosine zit geen belasting, en ook veel andere zaken rond vliegen blijven onbelast, en daarom is vliegen goedkoop. Zo goedkoop, dat de halve wereld voor weinig geld van hot naar her vliegt en daarmee het milieu vervuilt.

Met eten ligt dat toch echt anders. Er zit gewoon btw op, en de producent betaalt inkomstenbelasting. En ook andere maatschappelijke kosten zitten op zijn minst voor een deel verwerkt in de prijs. Via het waterschap wordt voor het watergebruik betaald. Via de kosten van procedures en vergunningen wordt een deel van de negatieve effecten van stank en andere overlast betaald. En het voldoen aan allerlei welzijns­eisen is ook een vorm van kosten, vraag het de leghennen- en varkenshouders maar. Dus als u door figuren als Mac beschuldigd wordt van te goedkoop produceren, dan heeft u hiermee een weerwoord.

Columnist Dirk Strijker<br />Foto: Jan Willem van Vliet
Columnist Dirk Strijker
Foto: Jan Willem van Vliet

Negatieve externe effecten

Nu zitten natuurlijk niet alle negatieve externe effecten – want zo noemen economen overlast – in de prijs verwerkt. De verslechtering van de biodiversiteit in grasland wordt tot nu toe niet of nauwelijks verrekend, en zo zijn er nog wel wat zaken die niet in de kostprijs verwerkt zijn. Daar staat tegenover dat het op sommige plekken prachtige boerenlandschap, met mooie erven en alles wat daarbij hoort, ook niet als opbrengst in rekening gebracht kan worden bij de maatschappij.

De maatschappij brengt niet alle kosten en opbrengsten in rekening bij boeren, omdat dat te ingewikkeld en dus te duur is. Het geldt niet alleen voor boeren: ook met andere ondernemers, maar ook met auto­mobilisten bijvoorbeeld, wordt niet alles precies afgerekend.

Kortom: laat u niet van de wijs brengen door mensen als Mac. Probeer overlast zoveel als mogelijk te beperken, betaal uw heffingen en belastingen, en geef Mac en consorten vooral weerwoord.

Laatste reacties

  • agro1

    why bother. jongetje vervreemd van boerenbelang. balkenendenorm-plus, wellicht? polcor boerenprijs te hoog??

  • pinkeltje

    Zijn de overige kosten van een voetbalwedstrijd ook in de prijs van het kaartje verrekend? Voetbalvelden gaan ook ten koste van biodiversiteit, hebben via het verkeer dat het op gang brengt ook een behoorlijke CO2 uitstoot, de maatschappelijke schade van letsel bij de spelers, politiebegeleiding en alle bombarie die er nog verder aan te pas komt.

  • alco1

    Ik gebruik liever mijn eigen weerwoord.
    Zeggen dat je belastingen, procedures, heffingen en vergunningen betaald en dan een soort license to produce hebt is het domste wat er is.
    Ook nog praten over niet verrekende achteruitgang van biodiversiteit is het domste wat er bestaat.
    Onze hele veehouderij is pure kringloop.
    Menselijke inmenging is de kortsluiting in die kringloop.
    Ook kiezen voor biodiversiteit is juist de doodslag voor gezonde zuurstof leverende natuur

  • agratax(1)

    Beste Dirk, Het feit dat er op kerosine geen belasting wordt geheven, betekent dat we niet allen zelf voor NOP de aardkloot over vliegen, maar ook onze bloemen en ons eten en andere goederen vliegen/varen voor NOP de aardkloot over en beconcureren zo ons eigen producten waar wel alle belastingen en accijnsen in verwerkt moeten worden.

Of registreer je om te kunnen reageren.