3086 x bekeken 17 reacties

'Overheid en marktpartijen jagen koeien de stal in'

Jacomijn Pluimers
Weidegang en megastallen gaan niet samen. Het is hoog tijd dat marktpartijen en overheid ervoor zorgen dat koeien de wei in gaan. Want koeien horen in de wei, stelt Milieudefensie.

Groei van de melkveehouderij gaat gepaard met verdergaande schaalvergroting. Cijfers tonen aan dat weidegang en schaalvergroting, die zich uit in megastallen, niet samengaan. Het beleid van zowel marktpartijen zoals supermarkten en zuivelbedrijven als de overheid jaagt de koe de stal in, en dat is veel meer dan een verlies van een landschappelijk mooi plaatje.

Weidegang goed voor veel dingen

We moeten het tij keren. Koeien horen in de wei. Hierbij gaat het niet alleen om de gezondheid en levensduur van koeien, of het karakteristieke landschap met de koe in de wei dat we als maatschappij zo koesteren. Weidegang is ook goed voor weidevogels, biodiversiteit en bij weidegang is de uitstoot van ammoniak lager. Weidegang levert bovendien de kortste voer-mest-kringloop op, met het minste gebruik van fossiele energie. De achteruitgang van weidegang markeert het verlies van een grondgebonden melkveehouderij.

Twee weken geleden publiceerde het CBS nieuwe cijfers over koeien in de wei. In 2014 liep 69% van de melkkoeien in de wei, iets minder dan het jaar ervoor. Bij kleinschalige bedrijven met minder dan veertig melkkoeien kiest 94 procent voor weidegang. Bij de grotere bedrijven met 160 melkkoeien of meer is dit 49%. Het aantal megastallen neemt toe. Volgens het CBS zijn dat er nu 355. Het onderzoeksbureau Alterra, onderdeel van Wageningen UR, concludeerde in 2014 dat groei van de melkveehouderij gepaard gaat met minder bedrijven en meer megastallen.

Weidegang is ook goed voor weidevogels, biodiversiteit en de ammoniakuitstoot. Foto: Jan Willem Schouten
Weidegang is ook goed voor weidevogels, biodiversiteit en de ammoniakuitstoot. Foto: Jan Willem Schouten

De inkt van de ene wet was nog niet droog of een volgende wet was alweer nodig omdat de melkveehouderij milieugrenzen overschrijdt. De politiek laat toe dat de groei van de melkveehouderij meer kapot maakt dan ons lief is; de koeien verdwijnen de stal in en de vogels verdwijnen uit de weiden, veel boeren gaan failliet of staan op het punt van omvallen. Het is hoog tijd dat de politiek kiest voor een grondgebonden veehouderij. Dit lost veel problemen in één klap op.

Markt ook aan zet

Met alleen grondgebondenheid komen we er niet. Het convenant weidegang, waarin marktpartijen zoals supermarkten en zuivelbedrijven afspraken maakten om de koe in de wei te houden, verliest haar geloofwaardigheid. Milieudefensie stelt daarom een ultimatum: het wil dat uiterlijk 1 juli 2016 ten minste 125 melkveebedrijven waar de koeien nu permanent op stal staan, de koeien laten weiden, en dat alle boeren die koeien in de wei laten ten minste 1 cent per liter extra van de zuivelbedrijven krijgen. Uit recent onderzoek van TNS-NIPO blijkt dat zeven op de tien consumenten meer wil betalen voor weidemelk.

Daarnaast moeten de supermarkten meer kaas en andere zuivel gemaakt van louter weidemelk in de schappen leggen. Zuivelbedrijven moeten alle boeren dezelfde prijs voor hun melk geven, ongeacht de grootte van hun bedrijf. Grote bedrijven ontvangen nu een hogere prijs van de zuivelbedrijven voor hun melk dan kleine bedrijven. Deze zogeheten kwantumtoeslag stimuleert schaalvergroting en moet worden afgeschaft.

Kantelmoment

De melkveehouderij draait de vernieling in. Staatssecretaris Martijn van Dam moet daadkracht en visie tonen. Supermarkten, om te beginnen convenantpartijen Jumbo en AH, en zuivelbedrijven moeten kiezen voor de koe in de wei en daar hun beleid op aanpassen.

Jacomijn Pluimers is campagneleider voedsel bij Milieudefensie.

Laatste reacties

  • boerrick

    Hadden we niet al zoiets als grondgebondenheid?

    En koeien kunnen best in de wei ''horen'', maar in de stal hebben ze het volgens mij echt niet slechter.

  • haj146

    milieudefensie wil dit en dat. Hebben boeren zelf ook nog iets te vinden? Hier gaan ze niet denk ik niet meer naar buiten door de grote hoeveelheid mest die we af moeten voeren. In het voorjaar te weinig voor eigen land. Bouwen voor extra opslag mag immers niet

  • Zuperboer

    Het is aan Jacomijn Pluimers om voor elke kg weidemelk via crowdfunding 5 eurocent per jaar op te halen en rechtstreeks in de kas te storten van ZuivelNL die het dan 1 op 1 aan de boeren kan doorbetalen. Elke andere poging is de goede sier maken op de portemonnee van een ander. Weidegang is duurder en verplichten maakt bedrijven kapot. Dit moet en mag niet kunnen binnen de EU, maar je ziet dat dit soort organisaties (gelieerd aan RADAR, TROS, 7edagAdventisten, THIEME) via DRUK alles voor elkaar krijgen en de boeren zijn weerloos als individuele producenten.

  • geen boer

    ik zou zeggen; laat de keus aan de consument. Melkfabrieken kunnen de stromen apart houden, en een verschillende prijsstelling in de supermarkt aanhouden.
    Het is net als bio: wanneer er voldoende mensen zijn die extra willen betalen voor een door hen gewenste productiemethode, dan voorziet de markt hier in. Prima.
    Een oplossing voor wat voor maatschappelijk probleem dan ook is het, net als bij bio, natuurlijk niet. En het kan niet zo zijn dat een stel moreel superieure drammers gaan bepalen wat de meerderheid aan keuzes heeft.

  • maatje 1904

    wordt dan die inhouding van 0.35 cent ook afgeschaft voor de weiders of krijgen we dan 1.35 cent..

  • Edje2

    je kunt praten wat je wilt en nog zo een mooie stal hebben als je een koe laat kiezen gaat een koe toch echt graag naar buiten . en een echte weidekoe stoort zich niet zo gauw aan een regendag. bij heet weer de koeien in de middag gewoon opstallen en in de nacht naar buiten.Zo simpel is het.

  • Edje2

    en.....financieel verdien je ook nog het meeste!!

  • farmerbn

    Ben het eens met 'zuperboer' en 'geen boer'. Milieudefensie wil van alles maar is geen partij. Het enige wat ze kunnen doen is de consument overtuigen om extra te betalen voor weidemelk. Als die consument niet extra betaald, houdt het op. Er is dan gewoon geen vraag naar het product. Gratis iets extra wil iedereen maar we wonen niet bij sinterklaas. Voor 'edje2'; als je zoveel verdient met weiden zou ik het tegen niemand zeggen en er zelf van genieten. Je moet niet denken dat andere boeren dom zijn.

  • W Geverink

    In Nieuw zeeland, Australie, Brazilie. Zuid Afrika, Ierland lopen koeien 24-7 en ongeveer 365 dagen in het jaar buiten. Zijn die koeien beter af dan in een stal? Ik denk soms wel soms niet. Als de consument en winkelier bereid zou zijn om zeg maar vijf cent per liter extra voor weidemelk op de bankrekening van de melkveehouder te storten dan was de hele discussie over. Schijnbaar haken de consumenten af en haalt de winkelier zijn "weidemelk" elders als het meer kost...

  • W Geverink

    Farmerbn ik denk net als Edje dat in Nederland net als in de bovengenoemde landen goed geld te verdienen is aan weiden. En dan bedoel ik langer dan de vereiste 8%van het jaar...

  • John*

    het zijn niet de marktpartijen en overheid die de koeien stal in jagen maar de ngo's (zoals milieudefensie) zelf. met kostprijsverhogende eisen aan welzijn en milieu kan de toekomstgerichte boer dit alleen compenseren met schaalvergroting en de koeien binnen laten.

  • alco1

    De mensen jaagden vroeger en sliepen in spelonken en onder heide plaggen.
    We bouwden huizen en dat noemen we beschaving.
    Dieren liepen ook altijd buiten, waar we ook onderdak voor bouwden. Dat noemen we altijd de vooruitgaande ontwikkeling.
    En dat mag niet?
    Dan zou ik de huizen van Jacomijn en consorten ook maar afbreken. Kunnen ze weer gaan jagen voor bontmantels e.d.

  • veldzicht

    Waar maakt die Jacomijn Pluimers zich druk om,al die lui van die milieu clubjes zijn toch allemaal veganisten dan
    is het makkelijk praten dat de consument meer moet betalen.
    (Goed voor het zaakje van Jaap Korteweg man van M.Thieme))

  • veldhuize001

    En het stomste is dat al die veganisten regelmatig naar de huisarts moeten om een vitamine B 12 spuit te halen willen ze overleven maar dat noemen ze niet en wat voor troep krijgen ze dan in hun lichaam ?

  • hooghoes

    Goedzo jacomijn jij snapt het hoe het in elkaar zit . Ik denk dat de banken de de boosdoeners zijn .
    Die financieren gewoon stallen waar geen weidegang plaats vind , terwijl ze daar wel het convernant ondertekend hebben . Bah

  • alco1

    Door de ondoordachte lobby's van zuivelaars en LTO voor weidegang krijg je zulke domme opmerkingen als hierboven.
    Wij boeren begrijpen als de beste dat als wij goed voor de dieren zijn. De dieren goed voor ons zijn en dat is bij de ene weidegang en de ander opstallen.

  • alco1

    Trouwens ben ik wel voor premie van weidegang, maar alleen voor het mooie plaatje en zijdelings voor het imago.
    Al moeten we onderkennen dat dat niets oplevert.
    Dan zou er ook geen fosfaatplafond voor de melkveehouderij ingesteld zijn.

Laad alle reacties (13)

Of registreer je om te kunnen reageren.