Redactieblog

9755 x bekeken 26 reactieslaatste update:20 jan 2016

Boer zijn (3): Grote boer mislukt eerder

Kiezen voor een groot bedrijf. Een grote boer heeft meer kans om te mislukken dan een kleine. Vooral in de toekomst.

Bedrijven groeien, daar kom je niet omheen. Dat vraagt meer kapitaal en dat komt steeds minder uit de familie. Boeren zullen vaker een beroep moeten doen op de banken. De bedragen die grote bedrijven moeten lenen, worden steeds groter. Een bedrijf van 100 hectare vraagt een investering van rond €7 miljoen. Dan ga ik uit van eigen grond.

Investering van €7 miljoen drukt zwaar

Een investering van €7 miljoen is een groot bedrag voor een ondernemer met slechts een paar medewerkers. Een zware verantwoordelijkheid ook, die niet iedere boer aankan of wil aangaan. Terecht. Een echte boer hoeft nog geen goede manager te zijn. Managers passen bij grote bedrijven, boeren voelen zich beter thuis op overzichtelijker bedrijven, die ook veel minder geld hoeven te lenen. (Het is trouwens de vraag of we in de toekomst kunnen doorgaan met veel eigen grond. Ik geloof bij grote, moeilijk vererfbare bedrijven meer in erfpacht. Of een familie- bv, waarin de grond is ondergebracht. Maar dat terzijde.)

Fors lenen betekent groter risico

Terug naar de grote boer, die een miljoen of meerdere miljoenen van de bank moet lenen. Zijn investeringsbeslissingen zullen over steeds grotere bedragen gaan. Daardoor wordt het risico ook vele malen groter. Een verkeerde beslissing kan je zomaar de kop kosten.

We zien dat ook nu bij de grote bedrijven, die voor het vervallen van de melkquotering een nieuwe stal bouwden. Die staan nu soms voor een gedeelte leeg, maar aflossing en rente beginnen wel. Koeien koopt de boer niet aan, omdat hij dan straks ook fosfaatrechten moet betalen. Een hachelijke situatie, waaronder nogal wat boeren met fonkelnieuwe lege stallen gebukt gaan. De banken geven wel uitstel van betaling, maar geen afstel. Deze boeren hebben het zwaar.

Vraag kritische vriend om eerlijk antwoord

Daarom moet elke boer bij forse vergroting van het bedrijf zich afvragen of hij de juiste persoon is om dit aan te kunnen. Nog beter is het een kritische vriend of kennis te vragen om een eerlijk antwoord. Een royaal eigen vermogen is niet genoeg om te bepalen of het te investeren vermogen in de toekomst voldoende oplevert om de verplichtingen na te komen. Datzelfde geldt voor de toestemming van de bank.

Vaar je eigen koers

De boer moet het kunnen en jij bent de boer. Het is geen schande als je het niet durft. Sterker nog, het is krachtiger om je eigen koers te varen in plaats van de massa te volgen.

 

Laatste reacties

  • John*

    Ga samenwerken voordat je nieuwe stal voor een prikkie overgenomen wordt. die grote stal komt echt wel vol. er zijn boeren met een versleten bedrijf, met grond, koeien en straks ook fosfaatrechten. Deze zit waarschijnlijk ondanks zijn lage financieringslasten net zo moeilijk want een nieuwe stal kan niet uit. Ze willen blijven wonen misschien evt nog wat jongveeopfok en zingen de tijd wel uit. Als straks de turbulente fase over is, de kaarten geschud zijn kan er nagedacht worden over het overnemen van het vermogen van de uittreder.

  • agratax(1)

    @John. Wat je suggerreert als mogelijke oplossing, is jaren geleden ookal ter tafel geweest. In veel gevallen ging het op termijn, na vererving, stuk. De erfgenamen willen doorgaans geld zien, zij hebben geen behoefte aan kapitaal met een minimum rendement. Hun huishypotheek kost doorgaans (veel) geld t.o.v. hun inkomen en daar komt bij dat zij bij de fiscus de erfbelasting moeten voldoen. De overname van de grond komt dan ook onherroepelijk. Maar ik zie het gevaar meer komen van de groot investeerders, die op goedkope lokaties landbouw bedrijven en via de Vrije Wereld Handel onze Europese opbrengst prijs bepalen.

  • Zuperboer

    Toch heb je wel een punt John*. Soms moet je kiezen uit twee(of meerdere) kwaden en dan kan zo'n samenwerking evt. ter overbrugging wel een oplossing vormen. Een boer voor zijn gevoel net te jong om te stoppen, die het fysieke werk langzamerhand wel wat minder zou willen maken, voor een periode van 10-15 jaar samen verder met een jonge enthousiaste ondernemer met lege stalplaatsen. Het zou zo maar eens in een aantal situaties de oplossing kunnen zijn. Uiteindelijk zou het dan zelfs tot een overname op termijn kunnen komen van de samengevoegde bedrijven. Dat kun je een kans geven, niemand weet hoe de zuivelmarkt zicht immers in 10 jaar gaat ontwikkelen. Dan praat je wel over specifieke gevallen, dus dat worden er zeker geen tientallen in ons land.

  • alco1

    Boeren die afhankelijk zijn van veel vreemd vermogen. Veel voeraankoop, en duur mestafzet krijgen het zeer zeker moeilijk.
    Laten we er niet aan voorbij gaan dat het hun eigen keuze is.
    Belangrijk is dat de overheid niet als verantwoordelijke wordt gezien voor de evt. misere en dat gebeurd wel door allerlei ondoordachte bemoeienissen.

  • oorspronkelijk

    waarom zit landbouw bij economische zaken kun je de zorg ook bij E.Z (rvo) doen daar is rendementdenken de laatste jaren de trend.Voeding is een elementaire zaak net als zorg.
    Natuur, dierenwelzijn, zorg en milieu moeten uitgaan van een beperkt economisch gewin daarom zijn er subsidie's.Moeten we mensen en dieren hun welzijn laten bepalen door de automatisering .Stigma: ben ik een Ot en Sien aanhanger.Expansie drift heeft veel kapot gemaakt.
    Ligboxen introduktie 50jaar geleden zorgde voor 20% teveel melk en superheffing .veelzeggende reclamespot rijk ben je als je hebzucht kleiner is als je bezit.

  • farmerbn

    Als melkveehouders 20% overhouden van hun omzet dan zitten ze goed. Dus als je één euro wilt overhouden moet je voor 5 euro verkopen. Als je echter één euro bespaart dan heb je ook netto één euro extra overgehouden. M.a.w kosten beparen gaat sneller dan meer produceren. Bankkosten (aflossen en rente) is zo'n grote uitgave-post. Die moet zo klein mogelijk blijven. Boeren met weinig of geen schuld hebben aan 60-70 koeien genoeg. Die boerderijen zijn ook makkelijker over te nemen.

  • koeboertje

    Mee eens farmerbn vooral bedrijven met voldoende eigen grond en weinig vreemd kapitaal hebben veel minder risico ook al zijn ze kleiner dan de gemiddelde melkvee houder en een oude stal is zeker geen probleem, nieuw bouwen kan altijd nog.

  • Storm

    Een klein bedrijf hoef je natuurlijk niet te betalen bij overname. Toch?

  • m.en.a.heijnen1

    Elke generatie zal toch moeten bouwen voor de volgende generatie anders had ik nu nog een grupstal en je werkt toch ook niet voor de belastingsdienst

  • Rip

    We lopen een beetje om de hete brij heen. De vraag is of een miljoenenbedrijf zoals een veehouderijbedrijf in de toekomst nog door een boer gefinancierd kan worden . Ik denk het niet . Daarom moet er gezocht worden naar andere ondernemingsvormen, waarbij risicodragend kapitaal door anderen in het bedrijf wordt gestoken. Dat is voor de hele sector ook beter. Nu kunnen we nog blijven bestaan omdat we geen rendement op ons vermogen krijgen. Daar zijn we kennelijk tevreden mee. Als anderen meedoen, zal de stemming in de maatschappij omslaan en zal duidelijk worden dat de boer meer moet verdienen. Zo lang we met eigen of familievermogen financieren zonder rendement denkt de buitenstaander dat het zo hoort. En dat moet anders.

  • parnas

    m.en a.heijnen 1.

    Je ziet het toch een beetje verkeerd.
    Jij werkt liever voor de bank dan voor de belastingdienst.
    Voor de bank moet je ALTIJD werken en voor de belastingdienst niet als het even wat slechter gaat.

  • kleine boer

    Wat is klein en wat is groot gaat er meer over waar is men mee tevreden en hoe past het in het totale plaatje vind ik. Jaloezie is ook hier een gevaarlijke ziekte volgens mij. Kijk niet naar de rest doe gewoon je ding heb je denk ik vaak de minste problemen met buren bank en familie.

  • hansvanbergen

    Samenwerken met een ander bedrijf zal in het geval van een grootdeels lege stal de ENIGE oplossing zijn. Waarom zou dat bedrijf waarmee wordt samengewerkt in de toekomst overgenomen moeten worden?

  • John*

    @hans,

    ik heb t dan over de koeien en fosfaatrechten. grond is moeilijker, maar als t bedrijf over 10 jaar grotendeels afgeschreven is blijft er ook geld over voor grond.

  • landboer

    Op papier klinkt dat samenwerken heel goed maar de praktijk is moeilijker...

  • John*

    naast de bouwers zijn er ook bedrijven die geen financiering meer hebben gekregen maar wel een versleten stal hebben. met de fosfaatrechten krijgen zij toch nog een mooie oprotpremie.

  • meert1

    Fosfaatrechten zijn nog niet definitief laat staan of ze dan überhaupt verhandelbaar worden.

  • farmerbn

    Ik geloof niet zo in heel grote bedrijven met personeel. Er zijn nl. alleen boeren omdat die veel willen werken voor weinig beloning. Als investeringsmaatschappijen geld kunnen verdienen met veel koeien melken dan waren die er wel. En die zijn er niet omdat er geen rendement is. Voor ons boeren is dat leuk want dan kunnen/mogen wij die koeien melken. Grond is te duur in Nederland dus als we naar bedrijven gaan die veel grond nodig hebben dan verdwijnen die en wordt de melk (door Nederlanders) elders geproduceerd.

  • vink

    Farmerbn: U snapt het.

  • Rip

    Vink en Farmerbn: jullie leven vast op een eiland. Om mij heen zie ik grote boeren met vaste medewerkers. En met hulp van loonwerkers. Wat mij betreft snappen jullie er niets van .Of je sluit de ogen voor de werkelijkheid, die je wel kunt zien?

  • Bennie Stevelink

    @Rip, wat is het rendement van melk waarvoor je een stal moet bouwen, voer moet aankopen, mest moet afvoeren én arbeid moet inhuren?

  • kleine boer

    @Rip de ogen hoeven maar klein stukje open en dan lees je al loonwerker moet wachten op de centen..... en ik denk dat de vaste medewerker een beter salaris heeft als de grote boer het is niet zo als bij andere sectoren dat de medewerkers tot weet ik hoeveel x minder verdienen als de baas..... Een iets kleinere heeft het salaris van de medewerker al verdiend door niet zo veel te groeien ......

  • vink

    Rip ziet alleen de buitenkant.......
    De basisdoelstelling van ondernemen is groeien in eigenvermogen. Sterk groeien in NL gebeurt meestal o.a. door grond te verkopen en terug te huren en dit kapitaal in o.a. gebouwen te steken die geen waarde houden. Gaat nog één generatie goed.

  • Rip

    Mozes, waarom groeien de grote boeren en stoppen de kleine? Hoe kan het dan dat boekhoudrapporten aantonende dat goede boeren op grote bedrijven een lage kostprijs en een goed tot uitstekend inkomen hebben? Het is de discussie, die werd gevoerd, toen het melkquotum kwam. Wie niet kocht, bleef stilstaan en zijn al lang verdwenen. Degene, die kochten werden door collega's uitgelachen en achter hun ruggen beschimpt. Deze zijn er echter nog en gijpen nu weer hun kans.

  • farmerbn

    Er is een verschil tussen inkomen en vermogen. Rip haalt die door elkaar. Mensen mer een uitstekend inkomen betalen structueel flink belasting en die zijn er nauwelijks in de landbouw. Er zijn meer boeren met een groot vermogen en een laag inkomen. Dat grote vermogen is niet gekomen door jarenlang veel verdienen maar door waardevergroting door hoofdzakelijk grond.

  • landboer

    Toch heeft rip wel een punt : mijn megaburen investeren ook dit jaar nog rustig een paar ton daar kan ik als kleintje toch echt niet tegen op. Verder maakt het natuurlijk heel veel uit hoe je er aan gekomen bent!

Laad alle reacties (22)

Of registreer je om te kunnen reageren.