Commentaar

2408 x bekeken 49 reacties

Fort Frica, een exclusieve club

FrieslandCampina is een florerende organisatie, het vlaggenschip van de zuivelsector en de hele Nederlandse agribusiness. De leden zijn gegarandeerd van de afzet van hun (snel groeiende) melkplas, tegen een prijs die nog steeds bovengemiddeld is, in vergelijking met andere zuivelverwerkers. Wie wil daar niet bij horen?

Om te voorkomen dat andere melkveehouders mee willen profiteren van deze weelde, heeft de zuivelcoöperatie de toetredingseisen - toch al niet laag  verder verhoogd. Toetreders moeten €15 per 100 kilo melk betalen. Voor een bedrijf met een miljoen kilo anderhalve ton! Daarnaast worden duurzaamheidseisen gesteld, zo is weidegang voor nieuwkomers verplicht evenals grondgebondenheid. Met dat laatste bewaakt de coöperatie de voorwaarden voor het eigen succes en maakt ze serieus werk van beloftes op dat gebied.

Het is sneu voor wie nog geen lid is, en mogelijk plannen had om zich aan te melden. Maar dat is de coöperatie amper aan te rekenen. Ze is er voor het belang van de eigen leden, niet voor dat van anderen. Als dat belang zo het best gediend is, dan doet ze het goed.

Maar de medaille heeft ook een andere kant. Wordt Fort Frica zo niet té exclusief? Zelfbescherming moet niet overgaan in zelfgenoegzaamheid. Andere, minder florissante tijden liggen op de loer en dan kon wat meer flexibiliteit wel eens hard nodig zijn.

Laatste reacties

  • Parel

    ?????

  • veldzicht

    Ach,er zijn ook boeren die hebben zo,n aversie tegen cooperaties, al kregen ze een stiuiver meer dan deden ze het nog niet en al helemaal niet als je eerst
    ,n ton of meer in moet brengen.

  • Mozes

    Dit jaar is ook al een andere maatregel genomen: men is overgestapt naar het systeem van 'one man, one vote' . Iedere boer heeft evenveel stemrecht. Dit voorkomt dat in de toekomst grote grondloze bedrijven een meerderheid kunnen vormen. De macht blijft bij het gezinsbedrijf met bij voorkeur weidegang. 

  • Jaap39

    We zijn gewoon voor wereldmarkt prijzen aan het produceren. 
    De voorbode voor verdergaande versnelde schaalvergroting. Ten koste van gezinsbedrijven.

  • alco1

    De FC is wel gemaakt in het systeem van stemrecht naar volume.

  • joep46

    Zo lang RFC het ondernemerschap koestert en dus innovatief blijft zal het gezegde 'hoogmoed komt voor de val' niet aan de orde zijn en krijgt men loon naar werken.Wel alert blijven op 'luizen in de pels'.

  • Mozes

    @Jaap39, waarop basseer jij de gedachte dat schaalvergroting een lagere kostprijs oplevert? 

    Schaalvergroting levert alleen een lagere kostprijs op als door die schaalvergroting kostprijs verlagende factoren worden benut. Welke kostprijs verlagende factoren worden benut met de schaalvergroting van tegenwoordig? 

    Als schaalvergroting altijd een lagere kostprijs oplevert waarom vielen in Amerika in 2009 de grote megabedrijven om terwijl de gezinsbedrijven gewoon doordraaiden? 

  • ohzo

    Omdat gezinsbedrijven genoegen nemen met wat zakgeld als vergoeding voor verrichte arbeid Mozes.
    Ik ken ook zat familie bedrijven, die de eindstreep niet haalden.

  • Mozes

    Een weinig zinvolle reactie @ohzo. Het zou beter zijn om eens na te denken wanneer schaalvergroting wel tot kostprijsdaling leidt en wanneer niet. 

  • haam

    Volgens mij is het zo dat fc de deur juist weer op een kier zet voor nieuwe leden omdat de gemiddelde leeftijd van de leden op dit moment ongeveer 54 jaar  is 

  • abtje

    Mozes, jouw reactie in 3 is onzin. Als ze zo graag weidegang willen eisen ze het wel voor alle leden en niet alleen de nieuwe.

  • Jaap39

    Kan het ook anders uitleggen Mozes,
     De marges zijn flinterdun. Om alsnog een inkomen te genereren moeten er meer liters door de leiding. 
    Kortom groei blijft essentieel. Gezinsbedrijven ten spijt. 100 koeien lijkt leuk, brengt te weinig.

  • Jaap39

    Ik heb het helemaal niet over lagere kostprijzen Mozes. 
    Raceto the bottom eerder. Geen ontkomen aan met alle regel geving en kostenverhogende maatregelen.

  • alco1

    Jaap. Als voor die groei gebouwd, personeel aangetrokken, voer aangesleept en mest duur afgezet moet worden.  Forget it.
    Ik zie wel meer in clustering van bedrijven. Dat kan een enorme kosten besparing opleveren en echte vrije tijd.

  • Mozes

    In de jaren zeventig leidde schaalvergroting tot enorme kostprijsvoordelen. De schaalvergroting op zich zelf is niet de kostprijsverlager maar bepaalde factoren die door schaalvergroting gerealiseerd werden leverden een lagere kostprijs op. De belangrijkste factor was productie met eigen arbeid. Eerst werden 20 koeien op de grupstal gehouden. Met de overstap naar de ligboxenstal kon met dezelfde eigen arbeid wel 60 koeien gehouden worden. Op de grupstal moest 100000 liter een gezinsinkomen opleveren. In de ligboxenstal 300000 liter. Eigen arbeid, oftewel privé-uitgaven gingen met maar liefst tweederde per liter om laag. 

    Het voer voor de extra koeien kon grotendeels van eigen land gehaald worden. Bij ons in Twente werd eind jaren zestig nogal wat rogge verbouwd die ingewisseld kon worden tegen mais. Ook kon de grasopbrengst flink verhoogd worden door modernisering van het grasmanagement. Er hoefde voor de extra koeien vrijwel geen voer bijgekocht te worden. Hiermee werd niet alleen de productie per arbeidskracht fors verhoogd maar ook de productie per hectare. 

    Wordt vervolgd.......

  • Mozes

    ....vervolg.
    In de jaren tachtig en negentig ging de productie per koe fors naar boven. Van 6000 liter naar 9000 liter. Met dezelfde koeplaatsen in de stal kon je anderhalf keer zoveel melk produceren. Ook de voerefficiëntie nam toe. Drie koeien van 6000 liter hebben nou eenmaal meer voer nodig dan twee koeien van 6000 liter. Ook dit leverde een groot kostprijsvoordeel op. 

    Deze drie kostprijsverlagende factoren zijn nu niet meer aanwezig. Boeren zitten aan het maximale aantal koeien wat met eigen arbeid rond gezet kan worden. Met verdubbeling van het aantal koeien zal een volledige arbeidskracht van buiten aangetrokken moeten worden waardoor de productie per arbeidskracht niet meer toeneemt en op dit punt geen kostprijsvoordeel gehaald zal worden. 

    Meer voer van eigen land halen zal ook niet lukken. Het zal met de mestwetgeving eerder nog minder worden. Ook hier wordt geen kostprijsvoordeel gehaald. 
    Omdat iedereen in de omgeving meer koeien houdt kan ook geen voer in de regio gekocht worden. Het zal tegen hoge kosten op grote afstand gekocht moeten worden. Dit zal zelfs leiden tot een kostprijsverhoging.

    wordt vervolgt......

  • Mozes

    .......vervolg

    Melkkoeien zitten tegenwoordig met hun jaarproductie op de top wat ze qua stofwissing aan kunnen. Nog verder verhogen zal leiden tot gezondheidsproblemen of hoge kosten om dit te voorkomen. Ook hier valt geen voordeel meer te halen. 

    Wat is het nut van verdere schaalvergroting als je qua grondoppervlakte en eigen arbeid al aan de maximale productie zit van jou capaciteit? 

  • Mozes

    Correctie in reactie #16: drie koeien van 6000 liter hebben nou eenmaal meer voer nodig dan twee koeien van 9000 liter. 

  • A1967

    Mozes, de vraag is, is van die twee koeien het saldo dan hoger?

  • ohzo

    9000, als je correct rekent en niet op Nederlandse manier..

  • Jaap39

    Dus Mozes, volgens jou betoog geen groeimogelijkheden meer. De rek is er al volledig uit? Opbrengsten worden voorlopig niet hoger. Uitzichtloze situatie dus in melkveehouderij.... terwijl niets anders dan groeiscenario's uitgestippeld zijjn. 
    Ben jij nu zo slim Mozes of is de rest nu zo dom .... 

  • joannes

    @Mozes je concentreert op productie per koe, ha, en arbeid! Je gaat voorbij aan al die relatief kleine aktiviteiten die die productiviteit borgen, constant houden en aanpassen aan de altijd variabele omstandigheden van klimaat, gezondheid en regelgeving. Alleen met schaal vergroting kan je voldoende kennis en vaardigheden ontwikkelen om deze diciplines volledig uit te nutten. Het eenmans/ gezins bedrijf heeft het voordeel van de directe betrokkenheid maar het nadeel van beperkte middelen, capaciteiten en talenten om die strijd uiteindelijk te winnen. 

  • ohzo

    @ mozes, koeien lopen op de top van hun metabolisme? Wat een kolder.. Ik ken bedrijven in California met gemiddelden van 15.000 l en meer. Waar de gezondheids kentallen exact dezelfde zijn als in Nl met 8000. Hoe zit het dan met de koetjes die 18.000 in een jaar produceren en dat rustig jaar na jaar? 
    Ik denk dat vele voer vertegenwoordigers op de top van hun kunnen lopen.
    De weg vooruit is verbeterde productie. Niet gemiddeld telt, maar het minimum te leveren melk per ligbox.

  • ohzo

    @9. een weinig zinvolle reactie? Ik ben bang dat er meer inzit dan dat er zo van tafel geveegd wordt. Kijk maar eens naar de boekhoud rapporten.

  • Jaap39

    #alco 14 clusteren van bedrijven. Moet het organisatorisch erg goed in elkaar steken. 
     Op welke vlakken zie je vooral voordelen?

  • alco1

    Die dure melkmachine kan wel langer lopen.
    De machinerie kan zinvoller ingezet worden. O.A. mengwagen kan net zo goed meerdere wagens bereiden. 
    Een boer van zestig koeien heeft net zoveel nota's als die met 600, alleen de komma staat anders.
    Veearts controles één maal voorrijkosten.
    Gespecialiseerder werken.
    Veel gemakkelijker op vakantie. Geen dure ABO ER
    Veel meer eigen kapitaal.

  • veldzicht

    Alco1,clusteren van bedrijven houd er over op,soms gaat het goed als broers of neven goed met elkaar op kunnen schieten dan zijn er echt wel voordelen en zijn er ook vaak geen andere mogelijk heden.
    maar geen familie, bijna altijd komt er gedonder van, of de opvolgers  liggen elkaar niet,problemen met de vrouwen of een wil er uit stappen en wil een bak geld meenemen wat er niet is,en zo zijn er nog tal van voorbeelden te noemen dat het fout kan gaan wat niet in contracten of afspraken is vast te leggen. daarom zou ik zeggen bezint voor men begint.

  • Fermer

    @alco, is dat allemaal wel zo? Meer uren per machine betekent meer onderhoudskosten en meer slijtage, dus eerder vervangen. Een boer met 600 koeien heeft meer nota's dan die van 60, alleen al voor personeel, en automatisering. Misschien gemakkelijker op vakantie, maar gaat je collega op vakantie en neem je geen hulp, dan geef ik het je te doen alleen met een dubbel aantal koeien (dan ben je daarna zelf echt wel aan vakantie toe). Veel meeer 'eigen' kapitaal samen, maar ook veel meer vreemd kapitaal, de verhouding zal niet veranderen dus hier geen voordeel. Maar het belangrijkste is het vol te houden met 2 kapiteins op 1 schip, vooral in de wat mindere tijden.

  • alco1

    Clustering van bedrijven heeft meer toekomst dan groeien met vreemd kapitaal, dat wil ik er mee zeggen.

  • Mozes

    Ik heb met reacties #15, 16 en 17 blijkbaar een knuppel in het hoenderhok gegooid. 
    Het is in ieder geval goed om eens kritisch na te denken over die vermeende kostprijsverlaging bij schaalvergroting. 

    Toevallig sprak ik vanmiddag mijn broer nog die directeur-verkoop is bij een bedrijf die rem- en brandstofsystemen maakt voor de vrachtwagenindustrie. Hij vertelde dat ze bij hun bedrijf scherp letten op de optimale bedrijfsgrootte. Kostprijsvoordeel blijkt bij hun bedrijf niet in een rechte lijn samen te gaan met schaalgrootte. Er blijkt sprake te zijn van een afnemend kostprijs voordeel bij schaalvergroting. Het kostprijsvoordeel loopt via een curve die steeds vlakker wordt naar mate de schaalgrootte toeneemt. Op een gegeven moment levert meer schaalgrootte geen enkel kostprijsvoordeel meer op. Het kan zelfs leiden tot kostprijsverhoging omdat er extra managementlagen nodig zijn of omdat er meer fouten gemaakt worden of omdat vooral de flexibiliteit afneemt. Het is in dat geval voordeliger om elders in de wereld een tweede fabriek neer te zetten. Dat hebben ze dan ook gedaan. 

    Bij boeren zal het niet anders zijn. Ook daar zie je afnemend kostprijsvoordeel bij toenemende schaalgrootte. Ook daar geldt dat er een punt is waarbij verdere schaalvergroting geen kostprijsvoordeel meer oplevert. 

  • Mozes

    @ohzo. #23, hoe lang gaan die koeien in Californië mee? In de VS kost jongveeopfok heel weinig. Dus of die koeien na twee jaar opgebrandt zijn is daar geen probleem. In Nederland is jongveeopfok zo duur dat je de gehele eerste lactatie nodig hebt om de kosten van veevervanging terug te verdienen. Daarnaast moet het aantal stuks jongvee laag worden gehouden om niet onnodig mest te produceren of schaars voer te verbruiken. Dit vereist koeien met hoge levensduur. 

  • alco1

    Mozes Bij welk aantal zie jij die afnemende kostprijs? Alhoewel dat alles te maken heeft met wie er aan de teugels trekt.

  • Jaap39

    Kortom, al raakt de groei uit de bedrijven,  ook gezinsbedrijven, zul je op den duur bij de stoppers horen. Zo simpel is het en blijft het. De diverse internet discussies volgend lijkt het beeld snel erg pessimistisch te worden rondom melkveesector. Jammer, het lijkt wel of het kapot moet....

  • joannes

    @Mozes, schaalvergoting werkt ook in een aanbodsmarkt. Dankzij het voordeel van een lage kostprijs kan je de duurder producerende kleinere bedrijven beperken en controleren. Controleren zodat lange periodes van onder de kostprijs verkopen voorkomen kunnen worden. Kijk naar de cyclische zeevracht vaart die gecontroleerd wordt door een paar grote die nog winst kunnen maken in een alsmaar dalende kostprijs dankzij grotere schepen en geintegreerde lijnen. Food en melkproducten zijn commodities die tot op heden vaak regionaal gereguleerd zijn maar internationaal steeds grotere stromen en daarmee afhankelijkheden creëren. Kijk naar de Rusland blokkade en de Chineese importen! Om je te beschermen tegen deze directe aanslagen op productie capaciteit en opbrengst prijzen is internationalisering en productie capaciteit de enigste manier die continuïteit kan garanderen.

  • Mozes

    @alco #32, dat lijkt mij toch niet zo moeilijk. Zolang extra productie gerealiseerd kan worden met dezelfde arbeid. Als dit niet meer lukt is het punt bereikt dat schaalvergroting geen voordeel meer oplevert. 
    Dit punt verschuift. Met de komst van de melkmachine in de jaren vijftig kwam deze grens een heel eind hoger te liggen. Met de komst van de ligboxenstal weer een heel eind hoger. Met de kuilvoersnijder en blokkendoseerder weer een eind hoger. Met nieuwe ontwikkelingen in de toekomst weer een eind hoger. 

  • farmer4life1

    Een groter bedrijf heeft meer slagkracht in het aankopen van goederen maar ook land. De rest is inderdaad optimaliseren van de kilo's melk per uur. 

  • veldzicht

    Waar ligt de grens dat schaal vergroting geen voordeel meer heeft?kijk naar vleesvarkens alles gaat automatisch 'boeren' met duizenden varkens hebben er een baan bij zaterdags en s,avonds doen ze het noodzakelijk  werk,met melkvee ligt het wel iets anders  maar met een nieuwe stal  alles volautomaties kan een man(of vrouw) ook 3 a 400 honderd koeien melken, of dit alles wenselijk is is een ander verhaal,als er straks nog maar een paar duizend melkveehouders zijn
    heb je zeker in een dicht bevolkt land als NL. helemaal niks meer in te brengen
    en loop je nog meer als nu naar de pijpen van de politiek en actiegroepen te dansen.

  • alco1

    Arbeid invullen met arbeiders van 40 uur en 200 % sociale lasten is natuurlijk duur, maar zie het voordeel eens bij het clusteren van bedrijven, mits er een goede taak verdeling gemaakt kan worden.

  • alco1

    @Veldzicht. Natuurlijk vinden dat niet wenselijk, maar realiteit is wat anders dan wenselijk. We zien dat ook bij de middenstand wat ook veranderd in supers.
    En de mensen die de mond vol hebben van grote stallen, shoppen over het algemeen bij aldi, jumbo, ikea en Wehkamp.
    Daarom heb ik er ook moeite mee dat met het niet inzien van realiteit, we onzelf onmogelijke eisen op laten leggen.
    Want stel de vraag maar eens aan opvolgers. Allemaal visie van schaalvergroting.

  • Mozes

    @Veldzicht, 3 á 400 koeien per man? Vergeet het maar! Koeien moeten kalveren waarbij altijd een percentage is die hulp nodig heeft en waar je op tijd bij moet zijn. Gezien de hoge opfokkosten in Nederland kun je je niet permiteren dat vaarzen sneuvelen bij het afkalveren zoals in de VS of Nieuw Zeeland. 
    Je hebt pas geboren kalveren die opgevangen en gevoerd moeten worden. Een Belgisch Blauw stierkalf die gedurende 4 weken goed verzorgt wordt heeft een waarde van 3 cent per liter melk. Dat gooi je toch ook zo maar niet weg. 
    Je hebt koeien die aan de nageboorte blijven staan, die baarmoederontsteking krijgen of vuilen. Je hebt koeien die kreupel worden, die een beschadigde speen hebben, smet in het tussenuier of uierontsteking krijgen. 
    Koeien die niet tochtig willen worden, herhaaldelijk terugkomen, onregelmatig zijn of cysteus. Je hebt koeien met melkziekte waar je op tijd bij moet zijn, lebmaagverdraaiing of slepende melkziekte. 
    Allemaal zaken waar je continu bovenop moet zitten anders gaat de productie naar beneden en wordt de kostprijs per liter hoger. Dan krijg je Russische toestanden. 

  • ohzo

    @ zoals ik zei @ Mozes. De kentallen in California op hoog productieve bedrijven zijn dezelfde als in Nl. Zo ook aantal lactaties. Kan ik bewijzen met getalken. Jongvee opfok goedkoop in US? Ik denk en weet dat dat nogal tegenvalt.
    Door betere management technieken en niet het Nederlandse denken: voer is te duur; kan men vele gezondheids problemen voorkomen op melkvee bedrijven. Daardoor meer koeien per man, meer rentabiliteit.

  • 344412

    Terug naar Fort Frica: arrogant en niet coöperatief om op deze manier de deur te vergrendelen voor collega's. De huidige 10.000 leden gaan er aan voorbij dat niet zij, maar de 100.000-den boeren voor hen in de afgelopen 100 jaar dit concern hebben opgebouwd.  Egoïstisch en kortzichtig om dit exclusief voor zichzelf te houden. Wel typerend voor de huidige tijd, dat dan weer wel.

  • veldzicht

    @ mozes #40 ,als ik dat zo hoor heb jij wel een erg ziekelijke veestapel,grapje hoor,je hebt wel gelijk en helemaal alleen 300 koeien gaat wel ,maar wel met behulp van de loonwerker, stagelopers/tijdelijke krachten, laten voeren, klauwverzorger e.d.
    hier in de buurt zit ook zo,n boer en het ziet er toch wel  goed en verzorgt uit
    (ik kan niet in zijn portemonnee kijken !)

  • koestal

    Veel melkveehouders hebben bedankt bij FC en zijn overgestapt naar DOC, ze kregen nog een zak geld mee. Maar sommigen hebben blijkbaar achteraf spijt.

  • BO(skabout)ER


    er is bijna niemand met een zak met geld weg gegaan. Er zijn veel meer rond 2004/2007 weg gegaan zonder geld.

  • BO(skabout)ER


    Over alleen boeren met 300 koeien. Als dat nodig zou zijn, wil je dan nog boer wezen? En je kan veel beter geleidelijk groeien, als je in 1x zoveel grond moet kopen zit je flink in de problemen met deze melkprijs. Het lijkt mij overigens ook onmogelijk.

  • agro1


    46, grond kopen? dierhouderij, dus ook koemelken is in nl een grondloze bezigheid, dan toch zeker aan het worden. aandoenlijke stuiptrekkingen, helaas.

  • Foxxy

    Beetje afgunst en ongepaste trots t.o.v. De weglopers (van sommige oud ingezetenen )
    en natuurlijk zelfbescherming van de coöperatie t.o.v. De NMA (die het concern nauwlettend volgt)

  • BO(skabout)ER

    @47 onzin, je moet gewoon niet zo hard groeien, is ook nergens voor nodig. Op ons bedrijf zit 73 hectare. 25 jaar geleden hadden we 35 hec. Elke keer een stukje land kopen kan prima. 

    Als je nu 40 hectare hebt kan je met 90 koeien heus een goede boterham verdienen. Als je snel wil groeien kan je beter naar Amerika gaan. 

    Dan de vraag; er komen nu alleen nog maar hele boerderijen te koop; dan moet je het samen met de buurt overleggen dat je die bedrijven gezamelijk koopt. Daarnaast kun je ook prima grond huren of pachten. 

Laad alle reacties (45)

Of registreer je om te kunnen reageren.