Redactieblog

2324 x bekeken 14 reacties

Creatieve destructie

De prijzencrisis bij varkens, kippen en tuinbouw is een noodzakelijk kwaad.

Mooie woorden over de landbouwsector in de troonrede van een paar weken geleden. Die woorden helpen echter niet voor tuinders die met lage prijzen kampen, ook al voordat de Russische boycot uitbrak. Er schijnt sprake te zijn van structurele overproductie, dan moet marktwerking ervoor zorgen dat er productiecapaciteit verdwijnt. Lees: dat een deel van de bedrijven ermee ophoudt. Er is dan ook volop discussie of het ondersteunen van de sector vanwege die boycot wel zo verstandig is. Recent werd die discussie nog eens gevoed door medewerkers van het LEI. En gelijk hebben ze. Economen kennen het proces al honderd jaar.
De term creatieve destructie is bedacht door Joseph Schumpeter, een Oostenrijkse econoom. Crisis leidt tot vernietiging, maar ook tot nieuwe kracht, omdat de sterkste en meest creatieve bedrijven overblijven. Dat hoeven niet altijd de grootste te zijn. Het kunnen ook de bedrijven zijn met de sterkste financiële basis, met crisisbestendige producten, met de slimste ondernemers, met de slimste strategie.
Tot zover de theorie, want er zijn nog veel meer zaken die het voortbestaan van bedrijven bepalen. Locatie, contracten, gezinssituatie, opvolgingssituatie en heel veel toevalligheden. Creatieve destructie klinkt mooi, maar is het niet. Elk afvallend bedrijf is een gezin en is een aantal medewerkers. Voor hen is bedrijfssluiting een hard gelag.

Het beeld van de tuinbouw bestaat inmiddels ook voor de pluimveehouderij. Ook in die sector zijn de prijzen al een tijd veel te laag, ook daar vindt sanering plaats. Volgens mensen die er verstand van hebben gaat dat proces nog te langzaam, zodat het jaren gaat duren voordat de sector weer op orde is. Sinds een poosje is ook de varkenshouderij in crisis. De prijzen waren dit jaar al aan de lage kant, en nu is het helemaal mis. De prijzen zijn zo laag dat het niet lang kan duren of er vallen ook daar bedrijven om. Drama voor de eigenaar en zijn gezin.

In de melkveehouderij is het nog niet zover. Toch zit ook daar een serieuze dip in de opbrengstprijzen. En dat op een moment dat er zwaar geïnvesteerd is. Het kan niet anders of een aantal van die bedrijven gaat omvallen. Dat is in het vorige prijsdal ook gebeurd; zelfs met een bedrijf waar ik nogal eens met studenten kwam. Het zal dan wel creatieve destructie heten, maar voor de betrokkenen is het niets minder dan een ramp, het verlies van alles.

Toch is er niet veel aan te doen. Zolang als er landbouwbeleid is, beweegt zich dat tussen het bestrijden van de ergste sociale ellende en saneren. Prijssteun in tijden van Russische boycots is sociaal, maar remt de sanering. Voor even is dat te verdedigen, maar het moet niet te lang duren.

Laatste reacties

  • John*

    en dat maakt werken in de landbouw nu zo mooi. zorgen dat je je zaakjes goed voor elkaar hebt en continue zoeken naar verbeteringen om in slechte tijden te overleven.

  • John*

    Als de crisis voorbij is zijn er weer sterkere bedrijven die overblijven en doordat de markt vrij is hebben ook nieuwkomers met een goed plan kansen.

  • alco1

    Er is in feite helemaal geen crisis.(misschien kun je de gevolgen van de sancties van Poetin zo noemen)
    We zijn er met z'n allen achter gekomen dat we op veel te grote voet geleefd hebben. De verschillen met de buitenlanden zijn enorm en dit hebben we bewerkstelligd door een grote financiële ballon op te blazen. Die nu op springen staat of we moeten ons reorganiseren, wat veel pijn en zorgen met zich mee zal brengen.

  • Fermer

    Inderdaad alco, er is geen crisis, maar door de open grenzen en vrije toegang van allerlei, op alle manieren geproduceerde producten is een prijspijl bereikt waar Nederland niet voor kan produceren, en dus de concurentieslag zal verliezen. Echte ondernemers zagen dit al aankomen en zijn merendeels al vertrokken, en hebben daarbij nog eens goed gebeurd voor de toko die men in Nl achterliet. Doordat de banken deze toekomst totaal anders inschatten, lees veel rooskleuriger, hebben zijn de achterblijvende boeren veel te zwaar gefinancieerd, en zal een sanering niet van de boer afhangen, maar zullen de banken de zaak laten doordraaien totdat deze zover zijn dat men hun verlies accepteerd. De enige sanering die zal werken moet op groot Europese of Wereldschaal gezocht worden. Landbouw Nl is in feite al falliet.

  • farmerbn

    In Frankrijk kennen ze de term -vrijwillig verplicht- en dat houdt in dat de sector vrijwillig een heffing instelt. Met dat geld kun je bv een boer uitkopen zodat die stopt met zijn boerderij. Stel dat je dat ook gaat doen in Nederland en het vernieuwde productschap gaat dat uitvoeren. Doordat er minder geproduceerd wordt gaat de prijs misschien wel meer omhoog dan dat de heffing groot is. Iedereen blij behalve de supermarkten en dat is mooi.

  • Ferm

    Zolang Nederland produceert voor de vrije markt met zijn productie-eisen en beperkingen, zal er aan verdienen voor de landbouw niet meer toegekomen worden. Ook niet voor de nieuwkomers van @John*, die straks weer in dit gat willen springen op de markt.

  • alco1

    Dat heb je goed @emmerei. Sanering voor betere prijzen zal gezocht moeten op wereldschaal.
    @farmerbn. De supers halen met groot gemak buiten Neerlands grenzen.

  • farmerbn

    Denk niet dat supermarkten zo makkelijk in het buitenland kunnen kopen.Ook wij kunnen wel zeggen om even voer of kunstmest te kopen in het buitenland maar dat valt niet mee. Er zijn er maar weinig die dat doen (alleen grensboeren maar dat is eigenlijk geen buitenland). Daarnaast willen supermarkten contracten met verschillende looptijden om zeker te zijn dat de winkel vol blijft. Het is gevaarlijk om dat in het buitenland te hebben.

  • alco1

    In de Aldi en Jumbo zie je bijna geen Nederlands product. Het zijn dan ook internationale bedrijven.

  • koestal

    slechte tijden kunnen ook een sanering veroorzaken,dat is soms wel goed

  • zon

    In de pluimveesector gaat de sanering te langzaam,

    De broeders,voerboeren, banken en eierhandel zorgen ervoor dat een gedeelte die het eigenlijk niet meer vol kunnen houden, door blijft produceren ten koste van de anderen omdat het aanbod eigenlijk kunstmatig te hoog gehouden wordt.

    Tevens zo schadelijk is dat de kosten die hiermee gemoeid zijn ook nog eens doorberekend worden op de rest,dus een te hoge kostprijs.

  • John*

    melkproductie kan meteen bijgeregeld worden, het duurt 6 weken voordat een vleeskuiken gereed is. het duurt een jaar voor een varken klaar, heet duurt twee jaar voor een koppel kippen uitgelegd. De lengte van de dip/crisis is gecorreleerd aan de flexibiliteit en mogelijkheden van de sector om bij te sturen. Bij varkens doorgaans 2 jaar..

  • Professor P

    Er is geen overschot, zolang er nog 870 miljoen mensen honger lijden, maar met de huidige regelgeving en belastingdruk is het simpelweg economischer om in het buitenland te produceren en te importeren. Nederland kon altijd goed concurreren met het buitenland, vooral omdat Nederlandse ondernemers zeer efficiënt werken. De overheid en het bedrijfsleven heeft echter de kip met de gouden eieren geslacht door de introductie van de kenniseconomie. De kennis is verpatst aan het buitenland.

  • Professor P

    Maar ook voor de hele Nederlandse economie is er geen sprake van structureel economisch herstel, het huidige kunstmatige herstel is namelijk gebaseerd op lastenverzwaring. (hogere energiebelasting, afschaffing rode diesel, hogere assurantiebelasting, etc). De enige manier om weer een gezonde concurrentiepositie te krijgen, is door de lasten te verminderen en de overheidsuitgaven te beperken. Alleen dan kunnen de kosten omlaag en kan het marksegment aangeboord worden dat nu nog steeds honger lijdt. De prijzen zijn eigenlijk niet te laag, maar de marge is te laag of zelfs negatief. Omdat de overheidsuitgaven zullen blijven stijgen, zullen de lasten blijven stijgen en zal er in Nederland een koude sanering plaatsvinden. Deze is nu al in volle gang. Eerst de primaire sector, maar ook de handel en de banken zullen er uiteindelijk aan moeten geloven. Lijdzaam toezien heeft geen zin, want een veranderende markt biedt altijd kansen. De ene zijn dood is de ander zijn brood. Het is alleen erg triest voor veel hardwerkende ondernemers die zich diep in de schulden hebben gestoken om vervolgens in de schuldsanering/bijstand terecht te komen.

Laad alle reacties (10)

Of registreer je om te kunnen reageren.