Commentaar

4283 x bekeken 64 reacties

Het ammoniakspook waart weer rond

En weer is er iets raars aan de hand met ammoniak. Door ingrijpende maatregelen is de uitstoot van dit voor natuur schadelijke gas drastisch verminderd. Toch constateert RIVM dat de concentratie ammoniak in de atmosfeer de afgelopen vijftien jaar niet is afgenomen. Rara...

Hiermee komt er weer een hoofdstuk bij het al zo dikke en taaie boek van het ammoniakbeleid. Al sinds het begin daarvan bestaat onder boeren grote twijfel over de onderbouwing. Door deze nieuwe inzichten wordt die twijfel opnieuw versterkt. Wie altijd al zei dat de zodenbemester meer kwaad dan goed doet, ziet zijn vermoeden bevestigd, ook al is díe conclusie nog voorbarig.

Natuurlijk moeten we zo snel mogelijk weten hoe het werkelijk zit. Is er een nieuwe ammoniakbron bijgekomen die de verdiensten van de landbouw neutraliseert? Maar de belangrijkste vraag is: is het ammoniakbeleid voldoende stevig gefundeerd? De wetenschappelijke onderbouwing vertoont op zijn minst scheurtjes. Het vertrouwen in instituten als WUR en RIVM, hofleveranciers van feiten over het milieu, wordt er zo niet groter op. Denk ook aan de rel rond ex-CPB-baas Coen Teulings, die achteraf verklaarde dat de berekeningen over het voordeel van de euro met een korreltje zout genomen moeten worden.

Best mogelijk dat de zekerheid die iedereen graag wil niet mogelijk is. Wetenschappers werken tenslotte met hypotheses en zijn altijd bereid hun inzicht te ruilen voor een beter. Maar wie tonnen moet investeren in nieuwe stallen, mestuitrijders en luchtwassers, schiet daar niks mee op.

Laatste reacties

  • farmerbn

    We stellen altijd dat Wageningen de beste landbouwuniversiteit is ,maar is dat werkelijk zo? Werken er teveel 'tegenstanders van de landbouw ' in Wageningen? Waarom is drijfmest injecteren alleen in Nederland verplicht? Zijn wij slim bezig of het domste jongetje van Europa?

  • pinkeltje

    Het heeft niet zoveel met tegenstanders van de landbouw te maken. Meten van ammoniak uitstoot is nogal een lastige materie. Een ammoniak concentratie in de lucht meten dat lukt wel maar om dat te vertalen naar de hoeveelheid uitstoot is heel andere koek. Ik heb het altijd al een wonder gevonden dat ze dat sowieso nauwkeurig vast konden stellen. Maar de politiek wil antwoorden en wil niet horen dat de deskundigen het eigenlijk ook niet weten. Daar worden ze door de overheid ook niet voor betaald. Onderzoekers dragen allemaal rapporten aan die maar een klein stukje van de puzzel vormen. De politiek kiest de rapporten die passen bij het beleid en hakt knopen door. Dat de hoeveelheid ammoniak in de atmosfeer niet verandert door het Nederlands mestbeleid verbaast me trouwens niks. De atmosfeer is nogal groot, Nederland een beetje klein en daar boven waait het af en toe behoorlijk door. Einde van het liedje is dat het in Nederland zonder emissie eisen zou stinken als de hel en daar neemt de maatschappij geen genoegen meer mee. Dus of injecteren helpt maakt niet zoveel uit. Je zult wel moeten om de omgeving tevreden te houden.

  • Fermer

    In de opening van de blog direct 'dit voor natuur schadelijke gas' vermelden, graag zou ik van Uw zijde een degelijke onderbouwing voor deze stelling zien.

  • joannes

    Duidelijk is dat wetenschappers hun autoriteit aan het verliezen zijn. En zoals je terecht opmerkt, heeft dat meer met het gebruik van die wetenschap te maken dan met de wetenschappers. Wetenschappers doen precies wat het woord zegt: weten en vervolgens op het schap tot dat eea weerlegt kan worden met nieuw weten. Het hangt allemaal af van waarnemen, meten en de feiten vervolgens rond een hypothese brengen totdat het tegendeel bewezen is met nieuwe waarnemingen. Waarnemingen zoal nu van het RIVM. De grote boosdoener is de Politiek die te pas en te onpas de wetenschap misbruikt om voor eigen vinden en voelen wetten - het scheelt maar één T- afkondigd om naar believen een hele bedrijfsector te sturen. Misleiden heet dat!

  • minasblunders1

    'Wetenschappers werken tenslotte met hypotheses en zijn altijd bereid hun inzicht te ruilen voor een beter'. Dat is nu precies waar bij de WUR de schoen wringt. In Wageningen houdt men juist star vast aan de eigen theorie en eigen gelijk, ook als de praktijk iets totaal anders uitwijst. 'Dan klopt de praktijk namelijk niet' want de theorie staat als een huis (vindt men). Vervolgens gaat men jaren bezig met oplappen en aanpassen om het eigen gelijk maar vol te kunnen houden. Dat is nu precies de reden waarom Wageningen als wetenschappelijk instituut niet serieus te nemen is.

  • Broes

    Het gaat hier helemaal niet om hypothesen maar om aangetoonde schade. We kunnen in de landbouw natuurlijk ook zelf het initiatief naar ons toetrekken om de ammoniak-uitstoot te verminderen. Dat voorkomt dat anderen ons maatregelen moeten opleggen. Bovendien is het beter voor onze eigen gezondheid.
    PBL rapport 500125003 Ammoniak in Nederland
    www.pbl.nl/sites/default/files/cms/publicaties/500125003.pdf

  • minasblunders1

    Broes, je hebt er duidelijk niets van begrepen. Maar als je ook met rapportjes van het PBL komt.....................

  • Romeijn

    Hou maar op Broes. Sommige boeren willen het gewoon niet weten en verpesten het voor de rest.

  • ACB

    Denk je nou echt dat de rest van de wereld zich druk maakt over de ammoniak in ons kippelandje. Ze lachen ons vierkant uit .want als je iets aanpakt dan moet ook alles aanpakken wereldwijd. De eerste die dat lukt verdiend de nobelprijs. Vb Mest injecteurs ene geldklopperij. Tegenwoordig een beetje stront op je land wil ,komen ze met meer dan een half miljoen de werft oprijden. Dat is het zelfde dat er zijn twee vissers de een heeft een bamboe hengel van 8 euro en de ander een carbon hengel van 1100 euro, denk je nou echt dat die vis het verschil ziet. Zeg altijd maar mijn opa was zo gek nog niet. Daarom gaat het nu toch overal zo goed omdat we denken het allemaal te weten. Kijk toch om je heen mensen zeg toch genoeg. Laat het nuchtere verstand toch weer eens terug komen. En stoppen met al die zottigheid.

  • Broes

    Kijk, het is heel logisch. De achtergrondbelasting (over langere afstand dan vijf km) is helaas nog hetzelfde gebleven, maar de lokale belasting (binnen vijf km van de bron) is afgenomen. Wat aangeeft dat de directe omgeving van de bemeste percelen minder ammoniakschade heeft opgelopen.
    Alleen jammer dat dit succes door gebrek aan kennis meteen weer in twijfel wordt getrokken.

  • Fermer

    @Romeijn en broes (komisch duo?), een degelijke onderbouwing vragen en dan aankomen met infomil, een site van de wij overheid vragen en de 'wetenschap' levert. Niveau Wageningen en Diederik Stapel.

  • FarmerNL

    Misschien een van de factoren die een heel klein beetje meespeelt is het steeds meer gebruiken van mestdrogers door pluimveehouders.
    Met dit gebruik worden de stallen in bijna alle gevallen niet meer volgens RAV code gebruikt. Een sluipend probleem, want wat gebeurt er, ipv 2 maal in de week draaien de mestbanden elke dag en wordt er per dag meestal 50% vd mestband afgedraaid, de helft vd mest ligt dus 1 dag en de andere helft 2 dagen. De beluchting staat in bijna alle gevallen uit, dit omdat dit een negatief effect op de droging in totaal heeft en vooral op de portmonee, bij 50.000 kippen is de besparing ca €8.500,00 lager als je de beluchting uitzet.
    Aan de hand van metingen die uitgebreid zijn gedaan in de jaren 90 is bekend dat er bij dagontmesting veel minder ammoniak vrij komt dan wanneer de mest langer ligt, zelfs als de beluchting aan staat.
    Als eens een benadering proberen te maken en als je de proeven van toen op de huidige voliere normen legt zou je ergens op de 45% uit komen of misschien nog lager.
    Er ligt een rapport van WUR bij EZ waarin dit ook beschreven is, alleen EZ heeft er nog niks mee gedaan, het wordt denk ik tijd dat NOP en NVP samen gaan optrekken om dit dossier snel te regelen, controlles worden steeds strenger en veel mensen met een droger voldoen op dit moment niet aan de regeltjes terwijl ze minder uitstoten dan waaraan ze op papier moeten voldoen.

  • FarmerNL

    bedoel in dit stukje hierboven 45gr ipv 45%.

  • w v gemert

    Farmer.nl dat kan toch, ook als puimveehouder ben je toch gebonden aan max. ammoniak uitstoot per dier.

  • koestal

    Het makkelijkste is om de boer overal de schuld van te geven,de overheid vind dat prima en wast zelf de handen in onschuld

  • Khalid en zijn maten

    Misschien kan de ammoniak verhoging ook wel worden toegedicht aan riool waterzuiverings installaties. Doordat de afgelopen 10 jaar de meeste riolen gescheiden gemaakt zijn wordt de concentratie stront en urine in het riool hoger. En ja het rioolwater word via een gesloten systeem afgevoerd ,maar bij de zuivering in grotendeels open bassins gezuiverd. Hoeveel zuiveringsinstallaties bezitten een luchtwasser?
    Ik vraag me af of dit ook in het onderzoek is meegenomen...

  • piethermus1

    Ooit was het zo dat zodra je vanuit het noorden de Moerdijkbrug overreed je wist dat je in Brabant was... Daar stonk het toen bijna altijd per definitie naar stront... En ja... Ik ben een Brabander en heb gewoon een geheugen van hoe Brabant rook, zeg naar gerust stonk... En ja... ik ben ook boer, maar dat wil niet zeggen dat ik die geur niet mag benoemen... Het valt me altijd op dat mensen in een bepaalde beroepsgroep verwachten dat je ze de hand boven het hoofd houdt, puur alleen omdat het een collega is.... Ik ben ergens blij dat die continue strontstank in ook mijn provincie voorbij is..... af en toe is die geur goed te doen...

  • minasblunders1

    Maar Piet, waar jij woont viel dat allemaal wel mee toch? Voor de echte stank moest je toch echt meer naar het oosten!

  • jordi 1455

    @Minasblunders1 voor de echte stank moet je niet naar het oosten, je moet naar het westen naar die grote havenstad Rotterdam.

  • joohoo

    Op ons bedrijf is in de jaren 90 een paar keer een ammoniak meting gedaan door ' Wageningen '. De uitstoot op de roostervloeren 4,8 kwam niet overeen met de verwachting .Na 5 dagen continu meten bleef de uitstoot het zelfde. Maar omdat de financier c.q. de opdrachtgever in dit geval de overheid (politiek) niet tevreden was met het resultaat , zijn de gegevens zodanig veranderd en werd een uitstoot gerapporteerd van 14.3.

  • poldes

    een veeboer moet al 25 jaren minder ammoniak uitstoten.
    een veeboer mag al 25 jaren beperkt tot te weinig organisch mest gebruiken.
    een veeboer moet volgens een geldige vigerende vergunning zijn bedrijf exploiteren.
    een veeboer die melk aan een Nederlandse zuivelverwerker melk levert moet zich schikken aan de voorwaarden van deze en de nzo en Quilip opgestelde voorwaarden en verboden.
    o ja deze veeboer doet al aan bex mee; maar de kringloopwijzer (door een adviesbureau uitgedacht)wordt door de zuivel bij de boer in 2015 de strot door gejagen.
    De hedendaagse veeboer moet aan de Brusselse EU richtlijn Nitraat Houden.
    Dit wordt in Nederland verplicht als de toegestane hoeveelheid P fosfaat en een Quuotum N stikstof per hectare.
    Iedereen die een wet toevoegt, schijnt beloont te worden; behalve degene waar het betrekking op heeft .

  • kloefer

    waar maken we ons toch
    druk over ???

  • milkabulle

    door enige milieumaatregelen is de zuuruitstoot naar de lucht gedaald (zoals zwavel) daardoor geen binding meer met ammoniak en minder neerslag dus blijft het langer in de lucht hangen.

  • Mozes

    @Broes #11, je slaat de plank mis. Uit het artikel in V-focus blijkt dat juist de zogenaamde achtergrond depositie veel lager is dan berekend. De ammoniakconcentratie in natuurgebieden is ongeveer de helft lager dan in bewoonde gebieden. Hieruit blijkt volgens de onderzoekers in V-focus dat de ammoniakconcentratie snel afneemt als je verder van de bron zit. Ammoniak slaat dus snel neer en wordt maar op korte afstand meegevoerd door de lucht.

    Ik ben op dit moment bezig met een nieuwe vergunning voor de natuurbeschermingswet. Hierin wordt onderanderen de invloed van ammoniakuitstoot van mijn bedrijf berekent op natuurgebieden die meer dan 25 km verderop liggen. Totale onzin dus.

  • Mozes

    ZURE REGEN
    In de jaren tachtig was Nederland in de ban van zure regen. Deze zou vooral veroorzaakt worden door ammoniakuitstoot van de veehouderij. Milieudefensie was de belangrijkste actievoerder tegen zure regen en dus tegen de veehouderij. Deze organisatie had in de jaren tachtig dezelfde positie als tegenwoordig Wakkerdier. Om de haverklap kwam de zure regen op het journaal waar men iedere keer de drijfmesttank liet zien als symbool van dé veroorzaker van zure regen. Het RIVM deed doorlopend onderzoek naar de effecten van de veehouderij in relatie tot het zure regen probleem. De meest negatieve conclusies lekten iedere keer voortijdig uit naar Miliedefensie die daar de pers weer mee haalde.
    Dit voortijdig uitlekken van selectieve onderdelen van het onderzoek naar Milieudefensie was voor mij een teken dat er nauwe vriendschappelijke contacten waren tussen de milieuafdeling van het RIVM en Milieudefensie. Net zoals nu Wakkerdier had toen Milieudefensie een sterke positie in de media.

    Een professor chemische technologie van Universiteit Twente toonde zich zeer verontwaardigt dat beweert werd dat ammoniak zure regen kon veroorzaken. Ammoniak is immers een kation, het omgekeerde van een zuur wat een anion is. Volgens de professor werd dankzij de ammoniak de zure regen juist minder omdat deze de verzurende stoffen in de lucht neutraliseerde.
    wordt vervolgt.....

  • Mozes

    ZURE REGEN
    In de jaren tachtig was Nederland in de ban van zure regen. Deze zou vooral veroorzaakt worden door ammoniakuitstoot van de veehouderij. Milieudefensie was de belangrijkste actievoerder tegen zure regen en dus tegen de veehouderij. Deze organisatie had in de jaren tachtig dezelfde positie als tegenwoordig Wakkerdier. Om de haverklap kwam de zure regen op het journaal waar men iedere keer de drijfmesttank liet zien als symbool van dé veroorzaker van zure regen. Het RIVM deed doorlopend onderzoek naar de effecten van de veehouderij in relatie tot het zure regen probleem. De meest negatieve conclusies lekten iedere keer voortijdig uit naar Miliedefensie die daar de pers weer mee haalde.
    Dit voortijdig uitlekken van selectieve onderdelen van het onderzoek naar Milieudefensie was voor mij een teken dat er nauwe vriendschappelijke contacten waren tussen de milieuafdeling van het RIVM en Milieudefensie. Net zoals nu Wakkerdier had toen Milieudefensie een sterke positie in de media.

    Een professor chemische technologie van Universiteit Twente toonde zich zeer verontwaardigt dat beweert werd dat ammoniak zure regen kon veroorzaken. Ammoniak is immers een kation, het omgekeerde van een zuur wat een anion is. Volgens de professor werd dankzij de ammoniak de zure regen juist minder omdat deze de verzurende stoffen in de lucht neutraliseerde.
    wordt vervolgt.....

  • Mozes

    (de vorige reactie één maal geplaatst, toch tweemaal op het scherm)

    vervolg: Het RIVM, Milieudefensie, media en de linkse politiek vormden echter zo'n massief geluid dat de professor er niet bovenuit kwam.
    Tot begin negentiger jaren, toen werd het stil. Ik heb nooit meer iets van de zure regen gehoord. Ook in de pers is nooit iets gemeld over vermindering van de zure regen, of dat het opgelost was. Niets, het was in één keer met de noorderzon vertrokken.

    Bij Agroxpertus vond ik informatie die afkomstig was van het RIVM over de zwaveluitstoot door de industrie. HIeruit bleek dat tot begin jaren negentig er een depositie van zwavel was van ongeveer 45 tot 50 kg. Deze zwavel komt neer in de vorm van zwavelzuur (ook bekent als accuzuur). De zwaveldepositie omgerekend naar zwavelzuur geeft een depositie van 137 tot 153 kg zwavelzuur per ha per jaar. Daar komt de depositie van stikstofoxiden in de vorm van salpeterzuur van het verkeer nog bovenop.
    Met een dergelijke depositie van zwavelzuur en daar de depositie van salpeterzuur nog bij op hoef je niet te vragen waar de zure regen door veroorzaakt werd!

    wordt vervolgt....

  • Mozes

    vervolg:
    Nu lees ik in het artikel in V-focus een verklaring van Hans van Grinsven, mest en ammoniak deskundige bij het Plan Bureau voor Leefomgeving.
    Volgens hem kan de geringe afname van de ammoniakdepositie veroorzaakt worden omdat de zwavelconcentraties veel lager zijn geworden. Tot begin jaren negentig hadden wij immers nog een zwaveldepositie afkomstig uit de industrie van ongeveer 45 tot 50 kg per ha per jaar. Op dit moment is dit nog maar 8 kg in centraal Nederland en maar 5 kg in noord Nederland. Door de lagere zwavelconcentratie slaat minder ammoniak neer als ammoniumsulfaat.
    Hij beweert dus dat zwavel ammoniak uit de lucht kan vangen. Dan geldt het omgekeerde ook: ammoniak kan zwavel uit de lucht vangen.
    Zijn bewering in V-focus betekent niets anders dan dat ammoniak uit de veehouderij de schade door verzuring door zwaveluitstoot uit de industrie heeft verminderd.
    De professor van Universiteit Twente had dus wel gelijk. De veehouderij als oorzaak van zure regen was een grote leugen. Een leugen die door de milieuafdeling van het RIVM, Milieudefensie, media en linkse politiek werd doorgedrukt.

  • jordi 1455

    @Mozes als de LTO eens zijn best deed om die leugens van milieudefensie eens te ontzenuwen. Verder houd de overheid deze idiote wet in stand uit de angst voor schadeclaims.

  • Mozes

    @Jordi, in de bovenstaande reacties van mijn kant gaat het over VERZURING als gevolg van ammoniak. Dit was een grote leugen.
    Een ander verhaal is de vermesting als gevolg van ammoniak. Ammoniak die neerslaat in natuurgebieden en daardoor de natuur aantast. Deze vorm van ammoniakschade kan in principe wel bestaan. Óf dit zich ook echt voordoet en hoe ernstig het dan is, is nog steeds niet duidelijk. Er zijn berekeningen en er zijn metingen die erg uiteen lopen.

  • truusjetrap

    Ik heb er echt geen verstand van en jullie mogen me corrigeren, maar zouden al die dieselmotoren met add blue wel goed werken?

  • Broes

    @Mozes, als ammoniak neerslaat op de bodem vindt een chemische reactie plaats waardoor de bodem verzuurt. Voor Nederland kenmerkende natuur en Nederlandse identiteit verdwijnt daardoor. Meer dan voldoende is daar onderzoek naar gedaan. Het is overduidelijk gebleken dat de kosten om het effect van deze verzuring op natuur te minimaliseren hoog oplopen. Niet alleen bij boeren maar nog meer bij de terreinbeherende organisaties.

    Zure regen werd vooral veroorzaakt door zwaveldioxide afkomstig van energiecentrales, industrie en autoverkeer. Het milieubeleid tegen zure regen is succesvol geweest daarom hoor er niet meer over.

    Jammer dat ook Annie dit verhaal nog steeds niet heeft begrepen. Maar misschien wordt het haar in Brussel eindelijk eens duidelijk gemaakt. Als ze de mensen daar tenminste kan begrijpt want haar opleiding en talenkennis zijn maar mager.

  • Khalid en zijn maten

    IK blijf erbij dat de rioolwater zuiveringen ook bijdragen aan de ammoniak uitstoot, en natuurlijk zijn die in beheer van de steden en provincies oftewel de STAAT!!

  • bankivahoen

    Zo zou ik het in jou plaats ook verpakken Broes@ : 'het milieubeleid tegen zure regen is succesvol geweest '!! Wat een lachertje ,in de rest van de wereld is geen ruk gedaan aan die onzin en toch is het op onze postzegel 'opgelost ' ? Laat me niet lachen !

  • Mozes

    @Broes, dat verhaal van een chemische reactie werd vroeger ook door Milieudefensie uitgedragen. Dit is nou precies wat door de professor chemische technologie van Universiteit Twente fel werd bestreden.

  • Mozes

    @Broes, jij stelt zelf dat het zure regen beleid succesvol is geweest. De ammoniakdepositie is echter niet minder geworden.
    Hoe kan het zure regen beleid succesvol zijn als de zure regen veroorzaakt zou worden door ammoniak en de ammoniakdepositie niet is verminderd?

    Dat de zure regen niet meer bestaat terwijl de ammoniakdepositie niet is vermindert bewijst toch dat ammoniak niets met zure regen te maken heeft.

  • Broes

    Het volgende is nooit betwijfeld:
    'Een teveel aan ammoniak schaadt het milieu. Ammoniak is basisch, maar wordt door oxidatie in de lucht en in de bodem omgezet tot salpeterzuur. Deze verzuring is schadelijk voor bos- en natuurgebieden. Meer dan de helft van de verzuring in Nederland komt door de uitstoot van ammoniak. Daarnaast leidt ammoniak tot vermesting of eutrofiëring. Ammoniak, kan net als door het lozen van afvalwater met een teveel aan nitraat en fosfaat, in het oppervlakte water aan een overmaat aan voedingsstoffen veroorzaken. De algengroei in het water kan explosief toenemen wat aan het einde van het groeiseizoen als de algen afsterven en gaan rotten weer tot hypoxie - het ontbreken van zuurstof - kan leiden). Aangezien algen alleen maar overdag zuurstof produceren en in het donker juist zuurstof verbruiken kan deze situatie al optreden als te veel algen 's nachts al het zuurstof aan het oppervlakte water onttrekt. Deze eutrofiëring vindt ook plaats op het land. Planten die goed gedijen op mestrijke gronden, zoals brandnetels, krijgen de overhand terwijl planten die op schrale gronden groeien verdwijnen. Tot slot kan het uit ammoniak ontstane nitraat het grondwater vervuilen. De huidige overmaat aan ammoniak in het milieu is voor 90 procent uit de landbouw afkomstig. De ammoniak ontsnapt uit de stallen of komt in de lucht terecht na bemesting van het land (emissie). Via de lucht komt het ammoniak in de bodem of het water terecht (depositie).'

  • Broes

    Ammoniak depositie (droog) en zure regen (nat en vooral zwaveldioxide) zijn verschillende zaken die je niet met elkaar moet verwarren. (zoals je uiteindelijk zelf ook aangeeft)

  • H Zonderland

    @ Mozes, Dr de Jong werkte toch bij AKZO? Hij had gelijk wat betreft de verzuring door ammoniak.
    @ Broes, wat voor chemische reactie bedoel je #33?
    IPC-Forests o.l.v. prof de Coninck (UG)concludeerde dat bossen in m.n. Oost-Europa afstierven door bodemverzuring welke juist ontstond door een gebrek aan stikstofdepostie. Hierdoor was onvoldoende nitraat in bodemvocht beschikbaar waarmee o.a. zware metalen afgevoerd konden worden naar dieper grondwater om te voorkomen dat de vegetatie zou afsterven. Nitraat is de enige stof die dit kan en uitspoeling is een natuurlijk en functioneel proces. Die zware metalen komen vrij uit grote moleculen, de Al-silicaten als plantenwortels d.m.v. zuurafscheiding o.a. fosfaat daaruit opnemen. Vrijkomende ijzerionen hebben een sterk verzurende werking op de bodem. Het beeld van die gebieden is door milieugroepen even herhaaldelijk als misleidend gebruikt.

  • Broes

    @Zonderland, zie voor de chemisch reactie #38.
    De mitigerende maatregelen in Centraal Europa vonden vooral plaats door buffering met kalk. Dus niet door bemesting met stikstof. Uiteindelijk zijn de beelden van dode bossen terecht gebruikt om het probleem op de politieke agenda te krijgen. Zolang het complexe systeem van oorzaak en gevolg met betrekking tot de bossterfte niet vaar 100% waterdicht is verklaard, blijft er ruimte vaar buitenissige theorieën.
    Zie verder: http://www.lineone.nl/auteur/boek-zure-regen/oorzaken-van-bossterfte.htm

  • Mozes

    H Zonderland, bedankt voor de informatie. Ik zie dat jij beter in deze materie bent ingevoerd dan ik.

    @Broes, jij beschrijft een omzettingsproces waarbij een zuurstofarme situatie ontstaat. Ik heb vroeger op school geleerd dat in een zuurstofarme situatie micro-organismen nitraat gebruiken voor hun zuurstofvoorziening. In een zuurstof arme omgeving met organisch materiaal en micro-organismen zal nitraat niet uitspoelen maar afgebroken worden en als N2 de lucht in gaan.

    Verder mis ik de logica in jou verhaal. 'Meer dan de helft van de verzuring in Nederland komt door de uitstoot van ammoniak' stel je. De ammoniak depositie is niet vermindert maar het probleem van verzuring bestaat niet meer.
    Als je toch een depositie hebt van 153 kg zwavelzuur en daarbovenop nog een onbekende hoeveelheid salpeterzuur uit het verkeer heb je dan nog andere stoffen nodig om verzuring te veroorzaken?

  • joannes

    @Broes, waarom worden de autoriteiten/ wetenschappers dan niet gelooft en gevolgd in hun vinden? Waarom staan de richtlijnen en motieven nog steeds ter discussie?

  • Broes

    @Mozes, denk aan je eigen uitspraak in #37: 'Dat de zure regen niet meer bestaat terwijl de ammoniakdepositie niet is vermindert bewijst toch dat ammoniak niets met zure regen te maken heeft.'
    Het probleem van zure regen is in verhouding tot het probleem van ammoniak depositie nauwelijks nog relevant voor de verzuring van de bodem.
    Verder moet je me geen dingen in de mond leggen die ik niet gezegd heb en ze ook niet uit hun verband trekken. Een feit is wel dat niet alle drijfmest wordt geïnjecteerd. Hier in de omgeving zie ik met regelmaat dat de drijfmest gewoon over het land wordt verspreid en soms nog dagen blijft liggen voor het wordt ondergewerkt. Dat ruik je vooral 's nachts als je slaapt met het raam open.

  • Broes

    @joannes, de richtlijnen en motieven staan nog steeds ter discussie omdat zo weinig boeren hun maatschappelijke verantwoordelijkheid willen nemen. De grenzen die gesteld zijn in wet en regelgeving worden niet geaccepteerd. Daarnaast wordt voortdurend verwarring gezaaid omdat er uitzonderingen zijn die de regel bevestigen. Er is geen land in Europa waar de ammoniakbelasting zo hoog is als in Nederland en waar die op relatief korte afstanden van de bron zoveel schade veroorzaakt. Niet alleen aan natuurterreinen, maar ook aan gebouwen en machines.
    Annie zal daar vanuit Brussel helaas maar weinig aan veranderen.

  • H Zonderland

    @ Broes, Dat bekalken (voorzover gedaan) is symptoombestrijding en is die reactie waarbij salpeterzuur wordt gevormd het hele verhaal wat zure regen zou veroorzaken?
    Een dergelijke stof kan m.i. nooit stabiel in de lucht aanwezig blijven maar zal direct weer verder reageren tot uiteindelijk luchtstikstof en water.
    En wat je 's nachts ruikt is geen ammoniak maar vluchtige vetzuren.
    De boeren die (met ontheffing) bovengronds mest aanwenden zijn de enigen die de Wet op Bodembescherming respecteren. Dit omdat mestinjectie een zuurstofarme omgeving creëert waar omzettingsprodukten gevormd worden die verboden zijn om op de grond te brengen.
    De wettelijke voorschriften om de ammoniakemissie te beperken variëren a.g.v. hokjesdenken van korte termijn werkers tot zelfs contraproductief. Tel daarbij de dier en mensenlevens die dit gekost heeft dan snapt iedereen dat het anders moet. Dat is wat joannes#43 bedoelt.

  • Broes

    @Zonderland, mitigerende maatregelen met kalk is inderdaad een vorm van symptoombestrijding. Neemt niet weg dat ook de veroorzakers van zure regen succesvol zijn aangepakt.
    Ik ruik 's nachts drijfmest; daar zitten vluchtige vetzuren in, maar ook ammoniak komt daar bij vrij. Jouw interpretatie van de Wbb is onjuist. Waar komt dat verhaal over dier- en mensenlevens zo plotseling vandaan?

  • Parel

    Stap in een helicopter en hou op met navelstaren. Kortom: Je moet als Nederlander wel het overzicht bewaren. Het is meer dan logisch dat de gemeten hoeveelheid ammoniak in de lucht niet daalt. Wat denken de RIVM en de Wageningse 'deskundigen' wel niet. Nederland is een speldeknop op de wereldbol. En zeker niet meer dan dat. Het is al jaren bekend dat de landbouw wel de doelstellingen voor het milieu haalt. Maar het is ook al jaren bekend, dat in andere sectoren, die doelstellingen niet worden gehaald. En het auto- en vliegverkeer neemt alleen maar toe. Dat is bron 1. Een 2e bron is de opwarming van de aarde. Hierdoor zal ammoniak op grote schaal uit de grond komen (moeras en toendra's).

  • H Zonderland

    @ Broes, wie was de grootste aanpakker? De natuur zelf? Heb je het verhaal 'Makkinga' gemist? Daar kwamen 3 mensen om als gevolg van mestgassen. Dit komt doordat er eisen gesteld worden aan ammoniakemissie maar niet gekeken/geluisterd wordt naar bijverschijnselen. Door emissie-arme mestopslag lijkt het alsof de ammoniakemissie beperkt wordt maar door de zuurstofarme ruimte die daarbij gecreëerd wordt breiden anaerobe bacteriën in de mest sterk uit waardoor de verrotting toeneemt en emissie alleen maar versterkt wordt. Daarbij komen echter ook waterstofsulfide en blauwzuurgas vrij. Door het afsluiten van de opslag hopen dergelijke gassen op. Dit heeft al menig dier en mensenleven gekost. Een andere 'oplossing' is een luchtwasser. Behalve dat er met het linke zwavelzuur gewerkt moet worden wordt spuiwater als meststof gebruikt. Door het grote zwavelaandeel ontstaat bij contact met drijfmest extra H2S vorming. Kortom, in de ijver ammoniak te vangen ontstaan er (levens) gevaarlijke situaties waarmee er per saldo niks gewonnen wordt.

  • minasblunders1

    Mensen, we kunnen nog heel lang discussiëren over deze materie maar dat maakt allemaal geen bal uit. Feit is dat het MILIEU geen doel is, maar een middel. Lees de reactie van Joohoo # 21 maar eens. Dat zegt genoeg. We worden met z'n allen op een misselijkmakende manier belazerd. Zo ook met de zgn. 'nitraatuitspoeling'. Ook daar mogen de werkelijke uitkomsten niet naar buiten komen, want dan blijkt dat er helemaal geen vervuiling is. Het is niet voor niets dat dit soort overleggen in Brussel allemaal even schimmig zijn en achter gesloten deuren worden gevoerd. Een milieuprobleem en dierziektes moesten er komen! En daar zullen die corrupte figuren op het ministerie van onkunde aan vast blijven houden.

  • minasblunders1

    Mozes, je eerste zin in #42: dat is nu de NMV!! Zit toch wat meer kennis dan bij het LTO, da's duidelijk.

  • Mozes

    @Broes, er zit nog een opmerkelijke tegenspraak in jou reactie #38. Jij beschrijft hoe ammoniak een overmaat aan algengroei kan veroorzaken. Ik kan mij nog herrinneren dat men midden jaren tachtig op de televisie de gevolgen van verzuring in Zweden lieten zien. Zweden heeft een grote staalindustrie die zeer veel zwavel uitstootte. Als gevolg van verzuring was er geen leven meer in het water van meren. Hierdoor was het water extreem helder. Ze lieten met de camera zien hoe je tot op grote diepte in het water kon kijken.
    Als ammoniak naast vermesting ook verzuring zou veroorzaken zou er juist GEEN algengroei in het water zijn.

  • Mozes

    Voor de jaren negentig werd mest bovengronds uitgereden. In het voorjaar werd 20 M3 over het gras gereden. Later in het jaar nog weer mest uitrijden over het gras lukte maar zelden. Het gevolg was dat men nog niet de helft van de behoefte van gras kon aanwenden uit drijfmest. De rest werd aangevuld met NPK kunstmest.
    Met de komst van de zodenbemester lukte het voor het eerst om de behoefte aan fosfaat en kali aan te wenden uit drijfmest. Dit komt overeen met ongeveer 55 M3 drijfmest per ha.
    De hoeveelheid drijfmest die vanaf de jaren negentig op grasland komt is ongeveer 2 tot 2,5 keer zo groot. Die mest wordt vervolgens ook nog emissiearm aangewend. De hoeveelheid ammoniak die op deze manier op grasland komt is 4 tot 5 maal zo hoog als voor 1990. Voor 1990 moesten wij regelmatig bij herinzaai van grasland bekalken omdat de pH te laag was. Na 1990 heb ik nog niet één keer weer een perceel bekalkt. Vanwege deelname aan derogatie moet alle grond iedere 4 jaar onderzocht worden. Ieder jaar opnieuw blijkt dat de pH constant is.

    Als ammoniak verzuring veroorzaakt waarom moesten wij voor 1990 wel regelmatig bekalken terwijl wij nu met 4 tot 5 maal zoveel ammoniak op gras niet hoeven te bekalken?

  • Broes

    @Mozes, denk aan je eigen uitspraak in #37: 'Dat de zure regen niet meer bestaat terwijl de ammoniakdepositie niet is vermindert bewijst toch dat ammoniak niets met zure regen te maken heeft.'
    De zure regen in Canada en Noord-Europa werd hoofdzakelijk veroorzaakte door energiecentrales, industrie en verkeer in zuidelijker gelegen landen; bijv. het Roergebied en voormalig Silezië. De dode meren zijn behandeld met kalk waardoor op de bodem een laagje gips werd afgezet. Was allemaal geen vrolijk en vooral kostbare zaak.

    Begrijp ik het goed uit jouw verhaal dat emissiearm aanwenden van drijfmest dus juist vooral voordelen oplevert?

  • Mozes

    De zodenbemester heeft grote voordelen wat betreft de mogelijkheid om voldoende mest op grasland te krijgen. In hoeverre het ook de emissie van ammoniak reduceerde is onduidelijk. De berekeningen en de metingen lopen uiteen. Als emissiearme aanwending de emissie van ammoniak met de helft reduceerde betekent dit wel dat wij tegenwoordig 4 tot 5 maal zoveel ammoniak op grasland krijgen dan voor 1990. Toch zie ik dat sinds 1990 de pH constant is. Waarom verzuurt het grasland niet?

  • Mozes

    @Broes, ik heb in voorgaande reacties alle meerdere keren aangegeven dat ik de mogelijkheid van vermesting door ammoniak als een reële mogelijkheid zie. Of het ook echt voorkomt en hoe erg het dan is, is echter niet zeker. Waar ik GEEN geloof aan hecht is dat ammoniak verzuring veroorzaakt.

    Ik ben best bereid om een reëel milieuprobleem serieus te nemen. Maar dan moet het ook WAARHEID zijn. Juist omdat ik milieu in principe serieus neem kan ik mij groen en geel ergeren aan liegende milieuactivisten. Door dit soort gedrag weet je niet meer wat je nog serieus moet nemen.
    Daarnaast ben ik in zekere mate gezagsgetrouw. Ik accepteer dat er een overheid en wetgeving moet zijn. Maar juist omdat ik gezagsgetrouw ben eis ik dat overheidsinstanties zoals het RIVM BETROUWBAAR zijn. In de jaren tachtig zag ik al hoe medewerkers van het RIVM vriendschappelijke contacten onderhielden met Milieudefensie en selectief informatie doorgaven die Milieudefensie goed uitkwam. Hoe kun je dan als burger nog vertrouwen hebben in de overheid en overheidsinstanties?
    Vanaf begin jaren tachtig zag ik al dingen gebeuren die bij mij de indruk wekten dat men in de milieuwereld heel weinig respect heeft voor waarheid. De morele grens voor liegen is in die wereld buitengewoon laag.

  • Broes

    Je wordt pas populair als je als wetenschapper vertelt dat iedereen ongelijk heeft. Dat jij als enige weet dat het allemaal wel meevalt, met dat milieu. Je komt in de krant en op tv. Iedereen, vriend of vijand, maakt een link naar jouw website. Vooral politici houden van je, want jij levert het wetenschappelijke bewijs dat hun beleid niet veranderd hoeft te worden. Ook Annie is helaas zo'n politicus.

    Milieuactivisten worden als boodschappers van slechte tijdingen altijd gewantrouwd. Helemaal als ze de binnen het wettelijk kader negatieve ontwikkelingen proberen tegen te houden of aantonen dat anderen zich niet aan dat wettelijk kader houden.

  • bankivahoen

    In ogen van anti-globalisten waaronder ik de meeste milieu- aktivisten schaar , zijn alle ontwikkelingen wel negatief , dus wat dat betreft niks nieuws onder de zon Broes@ !

  • Fermer

    @ Mozes, stop er maar mee, vechten tegen de bierkaai heeft geen zin. De meeste lezers zullen het wel begrijpen. De reactie van Joohoo 21 en Minasblunders 50 zeggen genoeg. Laat de echte onderzoeker zich melden en ons inhoudelijk verder helpen.

  • minasblunders1

    Emmerei, lees #48 van het artikel 'effect ammoniakmaatregelen nihil' en je weet wat er in een corrupt land als dit gebeurt met mensen die tegen het regime in opstand komen.

  • Fermer

    @minasblunders, wat hier op 'de boerderij.nl' ook gebeurt is dat een RABO kritisch stuk uit de mond van dhr. Wijffels snel verwijdert wordt. Hij bevestigt daarin o.a. de veel te hoge mate van financiering in de landbouw en dat grotere veebedrijven al flink in de problemen zitten. Is groter efficienter? Het tegendeel wordt bewezen met ondermeer de stijgende kosten na een gemeentelijke herindeling, grotere gemeenten, en het samenvoegen van scholen en ziekenhuizen. Op papier en uit berekeningen allemaal winst en voordeel, na uitvoering tegenvaller op tegenvaller. Een heel goot risico voor de veehouderij. Maar hetzelfde als bij de onderzoeksrapporten hierboven: stil houden!

  • joannes

    Groter is óók de kans op fouten concentreren @emmerei!

  • koestal

    Heel wat kievitsnesten zijn door de zodebemesters verwoest ,maar daar kraait geen haan naar. De wet moet gehandhaafd worden,dan maar negatieve bijverschijnselen van een wet die op zwakke aannames is gebaseerd !

  • Broes

    @koestal: wat wil je dan? Terug naar het onderspuiten met drijfmest? Heeft hetzelfde effect.

Laad alle reacties (60)

Of registreer je om te kunnen reageren.