Redactieblog

2469 x bekeken 17 reacties

Grondbank van en voor boeren

"We lopen vast met de traditionele bedrijfsopvolging", borduurt Hanna voort op onze column van vorige week. "Bedrijven worden zo groot, dat ze voor een jonge boer niet meer over zijn te nemen. We moeten naar andere vormen van bedrijfsbezit."

Makkelijk gezegd. Maar hoe dan? Het NAJK wil dat jonge boeren extra steun krijgen via het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Zoveel, dat ook jongeren, die geen agrarisch bedrijf in de familie hebben, boer kunnen worden.

Een mooi streven van de NAJK om jonge bevlogen ondernemers, met liefde voor het vak, een toekomst als boer te geven. Het gaat de verpaupering van het platteland tegen, omdat er minder leegstand van bedrijven komt. Kortom, een lief plan om de jonge boer, het cultuurlandschap en de leefbaarheid op het platteland nieuwe kansen te geven.

Hanna schudt haar hoofd:"Sympathiek, maar onwerkelijk. Een gemiddeld bedrijf van pakweg negentig koeien vraagt een investering van enkele miljoenen euro's. Met inbegrip van grond en gebouwen. Van het gemeenschappelijk landbouwbeleid kan dat niet verwacht worden. Het probleem bestaat niet alleen in Nederland, maar in alle landen van de EU. We moeten creatievere oplossingen bedenken."

"Vertel", daag ik haar uit.

Voordat Hanna wat kan zeggen, valt Hans haar bij. "Het probleem ligt bij grond en gebouwen. Daar gaan de miljoenen in zitten. Die factor moet je aanpakken. Als de jonge boer die niet meer hoeft te financieren, kunnen veel meer jongeren boer worden."

"Wil je dan naar meer pachtbedrijven", vraag ik meesmuilend. "Pachters werken hard, maar als ze stoppen kunnen ze alleen hun vee en werktuigen verkopen. Te weinig om een bungalow te kopen, laat staan een pensioenvoorziening."

"Ik denk aan een grond- en gebouwenbank van boeren. Met hulp van Europees geld. Boeren kunnen daar aandelen in kopen en aan te kopen grond in onderbrengen. Zo kunnen bedrijven groeien, de boeren kunnen via de grondbank pensioen opbouwen en jonge boeren kunnen gemakkelijker boer worden", betoogt Hans enthousiast.

"Een idee om uit te werken", knikt Hanna.

Laatste reacties

  • farmerbn

    Sommige dingen kunnen niet. Een jonge ondernemer die een olie-maatschappij wil beginnen zal dat niet kunnen; een andere met een wens van het starten van een auto-fabriek idem. We moeten accepteren dat een boerderij ook op dit lijstje komt te staan. In de toekomst zullen jonge boeren geen volledig eigenaar meer zijn van de grond (en de gebouwen). Is dit erg? Nee, want je hoeft geen eigenaar van grond te zijn om bv koeien te melken. Ja, want alleen eigenaren kijken voldoende naar de lange termijn. Waar het allemaal om gaat is het rendement en dat is het probleem want die is er niet voldoende. Dus als een boer eens leuk verdient dan koopt hij meteen weer grond en dan is hij weer langere tijd slaaf van zijn lening. Een hoge grondprijs is een afspiegeling van het rendement én de wil van een boerengezin om met weinig geld door het leven te gaan.

  • pinkeltje

    Het valt me op dat al tientallen jaren, misschien zelfs al weer meerdere generaties er wordt voorzien dat het overnemen van een boerenbedrijf in de toekomst niet meer mogelijk is. Dure grond is en blijft altijd HET onderwerp van het gesprek bij overname problematiek. En tot voor kort natuurlijk ook de dure quota. Welke constructie je ook bedenkt, als grond en/of quota op de vrije markt dik betaald worden, om welke reden dan ook, dan gaat het niet helpen wat voor fondsen of grond- of gebouwenbank je ook opricht. Op de een of andere manier wil iemand die zijn bedrijf van de hand doet er gewoon voor hebben waar je het ook voor kunt verkopen. Met welke constructie dan ook, het geld moet er komen. Vraag me niet hoe je het rendabel rekent, maar wie het niet rond kan breien moet er gewoon lekker af blijven. Net als met de huizenmarkt, als de vraagprijs echt te hoog is en er te weinig kandidaten zijn die het financieel aan kunnen dan past de markt zich vanzelf aan. Typisch een probleem dat zichzelf oplost. Maar inderdaad, niet leuk als je zo graag boer wil worden en geen hout hebt om pijlen van te snijden. Ik kan nog wel een paar leuke dingen bedenken die niet voor iedereen bereikbaar zijn. Helaas.

  • ikkethuis

    we schuiven steeds verder op naar de kolchoz van het oude rusland. En het rare is dat dit systeem de verantwoordelijkheid en de arbeids produktieviteit ondermijnd, want je bent steeds minder voor jezelf bezig maar voor het algemene belang.

  • ACB

    Dat bedoel ik, straks zijn de boeren in dienst van de grote zuivel verwerkers daar ga je heen. Maar is dit de oplossing , gaat het daarom zo goed in Europa en met de economie???? Vallen daarom bedrijven om die al meer als honderd jaar bestaan en komt personeel opstraat. Enzenz . Zijn we echt zo slim tegenwoordig?????????

  • joannes

    Het grote probleem is het belastingsysteem! Het belast arbeid relatief veel hoger dan kapitaals investeringen. Alles met het idee dat investeringen met innovatie en lange termijn visie hun maatschappij bijdrage leveren via toenemende welvaart. Boeren hebben hiervan geprofiteerd met de kapitaals groei van de grondwaarde en cijferen daarvoor arbeids inkomen laag wanneer nodig. Om nu terug te gaan naar betaalbare bedrijven moeten we arbeid en investeringen aanpassen in lijn met wat je kan verdienen met arbeid. Dat zal niet eenvoudig zijn omdat velen hun bedrijf ook als een pensioengarantie gebruiken. Een verandering zou kunnen zijn om voor pensioen verplicht buiten het eigen bedrijf op te bouwen waardoor er minder geld beschikbaar komt voor overbieden voor grondprijzen.

  • agratax2

    Wat heeft de groei van de boerenbedrijven mogelijk gemaakt? Juist het eigendom van grond, dat steeds duurder werd en dus als veilig onderpand kon dienen voor de bank. Starten we een bedrijf met pacht via een grondbank (grond hierin komt van stoppende boeren) dan zal de starter geen zekerheid kunnen bieden aan de bank. Dus geen lening of er moet voldoende eigen kapitaal zijn zodat de bank geen groot risico loopt. Het plan van Hans dat Brussel de grond maar moet opkopen en weer uitgeven tegen aantrekkelijke pacht of door boeren ingebracht moet worden i de hoop dat er ooit rente uitkomt. Utopische gedachten, zolang grond te duur is om de bankrente op te brengen. Nee ik zou zeggen verkoop het bedrijf (gebouwen, machines, vee, etc) aan de opvolger en geef de grond in pacht aan de 'opvolger', maar laat de overheid er buiten. Geen staatsgronden of staats boerderijen.

  • Fermer

    Pinketje heeft hier volkomen gelijk. We zijn hier aangekomen op het punt in Nederland dat de wal het schip zal keren. Evenals bij de door de banken overgefinancieerde huizenmarkt, waar ook tot over de reele prijs werd gefinancieerd, zal ook de dolgedraaide grondprijzensituatie zich opnieuw moeten hervinden. Jammer voor de mensen die te laat zijn ingestapt, jammer voor de banken die een groot stuk' zekerheid' zien verdwijnen, jammer voor de nederlandse economie die een groot stuk investeringsruimte ziet verdwijnen. De banken werd te veel ruimte gegeven door de overheid om geld uit te lenen , vaak met overheidsgarantie, om de economie op te pompen (lucht), en wij met z'n allen als bevolking zullen nu de prijs moeten betalen. Na de prijscorrectie en het nieuw hervonden evenwicht, liggen er weer mogelijkheden voor jonge toewijde boeren, want als je alleen gaat voor het inkomen of status, zal men waarschijnlijk slechts van een koude kermis thuiskomen.
    Een ander scenario kan zijn dat de banken (evenals bij de huizen) de boeren die ondermaats presteren eraf zullen gooien, de boel hergroeperen, en daarna met een 'manager' een stel goedkope oosteuropeanen erop zal zetten en de prijs van de grond alsnog kunstmatig hoog zal houden. Voor de jonge boeren wordt het dan nogsteeds buigen of barsten.

  • ed12345

    De grondprijs echt veel zakken :laten we het niet hopen want dat wil zeggen een echte crisus zoals de dertiger jaren en daar zitten denk ik maar HEEL HEEL weinig mensen op te hopen.Emmerei de bank zelf land in exploitatie nemen , heeft de National bank hier in Canada ook gedaan eerstens waren de financiele resultaten niet echt om op je borst te kloppen tweedens zette het zoveel kwaad bloed bij de locale boeren ,die hun Eigen bank als concurrent hadden bij grond aankopen ,dat de bank het weer allemaal verkocht heeft

  • John*

    na 2015 klappert de melkprijs in elkaar en wordt de grond weer goedkoper. Dat grond nu zo duur is om komt vooral door alle beschermende maatregelen en inkomens subsidies. In 2020 komt de grondprijs weer te leggen op het niveau wat past bij het rendement van een melkveehouderij...

  • farmerbn

    Het is verstandig om een keer door te rekenen wat er gebeurd met je bedrijf als de (melk)prijs een langere periode lager is dan de kostprijs of dat je net als bij de huizenbezitters een hypotheek hebt die onder water staat. Bij dat laatste voorbeeld zullen de banken eisen gaan stellen die erg veel impact hebben op je bedrijf. Hetzelfde geldt als je een periode arbeidsongeschikt bent of dat er een brand op je bedrijf is. Kun je dit allemaal aan met een tophypotheek? Volgens mij moeten we naar een lager (percentage) vreemd vermogen.

  • Fermer

    @ed12345, als de bank je concurrent wordt op de grondmarkt, begrijp ik dat dat kwaad bloed zet. Ik bedoelde dat de bank grond in bezit krijgt van 'omgevallen' bedrijven en ze deze niet voor een lagere prijs willen verkopen om de grondprijs niet te laten zakken.
    Weet u wat de reden in Canada dat de banken boerderijen gingen exploiteren? Waarom behaalden deze geen goede resultaten?
    @farmerbn, ik ben het wel met je eens, maar hoe kun je naar een lager percentage vreemd vermogen nu momenteel het adagio is dat opschalen kostrijsverlagend werkt? Terwijl voor opschalen vaak vreemd vermogen nodig is.

  • jfvanbruchem1

    leuker kan je het niet maken,eerst met inkomenssteun de prijs omhoog jagen .en als je dan in de shit komt met europees geld een grondbank oprichten.

  • agratax2

    emmerei. Begin 2000 exploiteerde onze boerenbank meer dan 400 ha akerbouwgrond in de Veenkolonieen. Voor deze exploitatie was een lokale loonwerker verantwoordelijk samen met de rentmeester uit de Centrale bank. Of er winst gemaakt is, geen idee. Deze werkwijze heeft vermoedelijk wel voorkomen dat er geen prijsval is opgetreden door deze incourante percelen NIET op de markt te brengen.

  • farmerbn

    Dertig jaar geleden liep ik stage in Denemarken bij een boer met een grupstal. Toen ik vroeg waarom hij geen loopstal kocht zei hij; een loopstal kost per jaar evenveel als een arbeider en dan heb ik liever een arbeider die het werk doet in de grupstal dan dat ik zelf moet werken in een loopstal. Nu mometeel de prijzen voor stallen incl melksystemen, trekkers en machines omhoog schieten, is zijn uitspraak weer relevant. Bv 5 robots en nieuwe trekkers en machines zijn per jaar weer duurder dan een arbeider. Dus veel koeien melken in een simpele melkstal met behulp van ZZP -ers en maximaal loonwerk. Boer heeft veel vrije tijd.

  • Parel

    Grote agrarische bedrijven in eigendom van de bank en daarop een pachter of tuinder of whatever is gedomd te mislukken. Dat hebben we gezien in de grootschalige glastuinbouw in o.a. het Westland, de champignonkwekerij in Midden-Limburg en elders, dat hebben we gezien in de varkenshouderij en dat gaat ook in de melkveehouderij gebeuren als de banken nog een keertje hun neus willen stoten. Maar het is de banken inmiddels duidelijk: schoenmaker blijf bij je leest. De wet van de verminderende meeropbrengst zal een halt toeroepen aan de ongebreidelde schaalvergroting in de melkveehouderij. Op het moment dat de overheid de Bedrijf Opvolging Faciliteit opheft, dan is het gedaan met de bedrijfsovername. Dan moet er tegen werkelijke waarde poen op tafel komen en zal de prijs van grond zakken, omdat bedrijven dan in stukken worden verkocht, want voortzetting als familiebedrijf is dan financieel niet mogelijk. En banken zullen niet willen financieren vanwege de te hoge overnameprijs. De lagere grondprijs zal dan een oplossing zijn.

  • pinkeltje

    Bij Fortis, voorheen Amev hebben ze zich er altijd goed mee weten te redden....

  • koestal

    Alfa accountants hebben nu voorspeld dat de grondprijs gaat dalen,de bank bepaalt in feite de prijs van de grond omdat die er geld voor moet uitlenen,al wil een boer een hoge prijs geven ,de bank beslist uiteindelijk ,tenzij de boer zelf over veel geld beschikt

Laad alle reacties (13)

Of registreer je om te kunnen reageren.