1142 x bekeken 2 reacties

Nadenken over nieuwe stijl gezinsbedrijf

Inge van Schie
De Verenigde Naties hebben 2014 uitgeroepen tot Jaar van het Gezinsbedrijf. Iedere vier weken geeft op deze pagina een vertegenwoordiger van het NAJK zijn of haar visie op het belang van het gezinsbedrijf voor de Nederlandse agrarische sector.

Wat is de definitie van een gezinsbedrijf? Mijn omschrijving zou zijn dat op een traditioneel gezinsbedrijf vrijwel alle arbeid wordt geleverd door de ondernemer en meewerkende gezinsleden. Daarnaast wordt het bedrijf ook nog eens grotendeels gefinancierd met eigen vermogen.

Het kenmerkende aan een gezinsbedrijf is dat er veel beslissingen ‘aan de keukentafel’ worden genomen, waardoor het bijna onoverkomelijk is dat er een grote verwevenheid bestaat tussen het gezin en het bedrijf. O ja, en niet te vergeten de consolidatie. Groeien is geen doel op zich, maar het bedrijf moet over de jaren heen (qua omvang) wel meegroeien om inkomen te kunnen behouden.

De Verenigde Naties heeft het jaar 2014 uitgeroepen tot Internationaal Jaar van het Gezinsbedrijf (International Year of Family Farming). Om wereldwijde bewustwording te creëren over de belangrijke rol die gezinsbedrijven spelen in de landbouw, en hiermee in de voedselvoorziening, maar vooral ook om deze rol in de toekomst te kunnen blijven vervullen.

Gezinsbedrijven hebben de agrarische sector veel gebracht. Maar toch begint voor mij de schoen daar te wringen... Want is het traditionele gezinsbedrijf nog wel zo geschikt voor de toekomst? Is het agrarische gezinsbedrijf niet behoorlijk uit zijn jasje aan het groeien?
Volgens mij moeten we in dit jaar van het gezinsbedrijf juist gaan nadenken over een gezinsbedrijf nieuwe stijl. Niet over de opvolger van het huidige gezinsbedrijf, maar een compleet nieuwe: versie 3.0.

In gezinsbedrijf 3.0 ben ik op zoek naar een (zakelijke?) vorm waar er geen communicatie-issues meer zijn vanwege de verwevenheid van gezinsleden en het bedrijf. Moeten dan bedrijf en privé geheel gescheiden worden? Wordt het ‘keukentafeloverleg’ een overleg met raad van bestuur? In gezinsbedrijf 3.0 is ook een antwoord gevonden op de vraag hoe jonge boeren en tuinders de alsmaar kapitaalintensievere bedrijven kunnen blijven overnemen. Welke ondernemingsvorm past hierbij? Uitgave van boerderij-aandelen? Of juist een coöperatieve structuur?
In versie 3.0 is het voor mij ook niet meer vanzelfsprekend dat vrouwen en gezinsleden automatisch meewerken op het agrarische bedrijf. Maar gaat dit dan ingevuld worden met externe arbeid? Of een nog verdere automatisering?

Krijn Poppe, bedrijfseconoom bij het Landbouw-Economisch Instituut (LEI), denkt dat de land- en tuinbouw het MKB achterna gaat. Volgens hem is 
‘1 bedrijf = 1 locatie = 1 ondernemer =
 1 gezin’ achterhaald.
Ik geloof dat het gezinsbedrijf de agrarische sector veel heeft gebracht. Maar als we het hebben over de toekomst: laten we dit jaar van het gezinsbedrijf dan vooral gebruiken om erover na te denken hoe versie 3.0 eruit gaat zien. Ik denk dat dit ons nog wel eens kan gaan verrassen.

Inge van Schie-Rameijer is lid van het dagelijks bestuur van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) en heeft een melkveebedrijf in Soest.

Laatste reacties

  • Fermer

    Ik ben ook benieuwd hoe in de toekomst het 'gezins' bedrijf eruit ziet.
    Als ik de definitie van Inge van Schie lees hierboven over het gezinsbedrijf denk ik dat dat station gepasserd is.
    Er is in de huidige vorm sprake van vreemd geld en vreemde arbeid en groter groeien lijkt een doel op zich geworden.
    De vrouw en/of mede gezinsleden werken meestal buiten de deur, dit vanwege emancipatorische redenen en om toch een redelijk bestaansinkomene te genereren.
    Of ik het een wenselijke ontwikkeling vindt dat het gezinsbedrijf zijn langste tijd gehad heeft ; nee. Ik denk net als Dirk Strijker in zijn blog van 11 maart schrijft dat je in de huidige ontwikkelingen zonder gezinsbedrijf veel kwetsbaarder bent.
    Dat het een ontwikkeling is die bijna niet meer te stoppen is, lijkt een feit.
    Spreek daarom niet meer van een nieuwe vorm van gezinsbedrijf:3.0., want met een gezinsbedrijf heeft het mijns inziens niet veel meer mee te maken.
    Wel is het goed om na te denken over de huidige ontwikkelingen in Nederland en of we dit wenselijk vinden met elkaar en vandaaruit na een nieuwe vorm zoeken met een bijpassende naam. Dat geeft mijn inziens meer duidelijkheid.

  • koestal

    belastingtechnisch is het sinds de uitspraak van de Hoge Raad ook beter geworden ivb.met doorschuiven

Of registreer je om te kunnen reageren.