Commentaar

2723 x bekeken 20 reacties

Boerengezin onder druk

De kurk waarop de Nederlandse landbouw drijft, het familiebedrijf, heeft het zwaar.

Om verschillende redenen is het gezinsbedrijf nog steeds de toonaangevende bedrijfsvorm in de landbouw. Het fundament waarop de nu zo bloeiende Nederlandse agribusiness steunt, heeft het echter zwaar. Veel zal in de toekomst veranderen, zo is de overheersende mening in het Boerderij-paasthema: het familiebedrijf.

Het familiebedrijf beschikt over een arbeidspool van flexibele gezinsleden. Bij financiële tegenslagen nemen ondernemer en gezinsleden genoegen met een lage (of geen) beloning en kiezen ze voor continuïteit boven winstmaximalisatie op de korte termijn. Ook is er de borging van de opvolging. Die wordt vaak soepel geregeld binnen een familie.

Het gezinsbedrijf is daarmee nog immer een oerdegelijk concept. Het staat echter onder grote druk door de voortschrijdende schaalvergroting en de voortrazende maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Dat is te veel voor het traditionele boerengezin, dat in zijn gemiddelde omvang – net als het gemiddelde Nederlandse gezin – de laatste decennia is gekrompen.

Eén van de sterkste punten van het gezinsbedrijf is meteen ook de bottleneck: gezinsarbeid. Het is fijn dat gezinsleden de handen uit de mouwen steken zonder te mokken over onregelmatigheidstoeslag of overuren. Maar de vraag dringt zich zo langzamerhand op hoe lang dit nog houdbaar is? Automatisering kan de grotere arbeidsinspanning bij bedrijfsuitbreidingen deels ondervangen, maar aan al die hightech hangt een prijskaartje.

Vooral jonge boeren vinden uitbreiden vaak nog een doel op zich. Ze denken onvoldoende na over hoe ze al dat werk gaan rondzetten. Uitbreiden en keihard werken is niet zaligmakend. Tijd hebben voor andere zaken dan alleen het dagelijkse werk op de boerderij is belangrijk.
Wie plannen maakt voor de toekomst, moet niet alleen denken: ‘Ik wil een groot bedrijf en hoe zet ik het bijbehorende werk nu rond?’ Denk ook: ‘Wat past echt bij mij en hoe organiseer ik het over tien jaar?’ Want de pot met beschikbare gezinsarbeid is niet meer vanzelfsprekend tot de rand gevuld.

Laatste reacties

  • wmeulemanjr1

    Ieder bedrijf is anders. Ieder bedrijf heeft een ander financieel plaatje, hier een 'standaard verhaal' aan vast plakken wat 'boerderij vakblad' vaak doet heeft dan ook geen zin. Veel zal in de toekomst duidelijk worden wat dan achteraf het beste bleek te zijn.

  • Fermer

    Geert Hekkert zegt:' Vooral jonge boeren vinden uitbreiden vaak nog een doel op zich.' Ik ben dan benieuwd wat hun motivatie daarachter is. Doen ze mee met de maatschappelijke ontwikkelingen omdat het niet meer te stoppen is en je er bij wilt horen/zijn, of is het een weloverwogen besluit gebasserd op kennis dat dit de toekomst heeft?

  • gerjan slingenbergh

    Het is schokkend te moeten constateren dat er maar weinig boeren zijn die zich af vragen of de vraag in de markt voldoende groot is, bij uitbreidingsplannen.

  • Mozes

    Gerjan Slingenbergh, rekening houden met de beperkte ruimte op de markt betekent ruimte laten voor de ontwikkeling van de ander ten koste van jezelf.

  • ed12345

    Mozes je slaat de spijker op de kop.Bij bijna elke vorm van bedrijf kost uitbreiding financiele inspanning .Voor de anderen zou ik zeggen.O p een dag wakker worden en moeten constateren dat je te klein bent geworden om te overleven en ook finacieel de mogelijkheid tot uitbreiden niet meer aanwezig is .Als er een opvolger is zal dat niet de bedoeling zijn Toegegeven,groter ,grootst hoeft van mij helemaal niet

  • gerjan slingenbergh

    @ Mozes en ed12345 Vooral zo blijven denken dan lukt het wel met slechte prijzen. Noem mij een sector op die net zo denkt. De vissers uit
    Urk denken daar anders over en blijven met hun schepen aan wal als de prijs slecht is.

  • wmeulemanjr1

    Zo is 't gerjan slingenbergh, boeren moeten vooral doorgaan met onderling slechte teamspelers te blijven zijn.

  • Mozes

    Gerjan Slingenbergh en Meuleman, denken jullie nu werkelijk dat wanneer wij in Europa de productie 5% inkrimpen waardoor de Amerikanen de productie een gelijke hoeveelheid kunnen uitbreiden wij een betere melkprijs krijgen?

  • Fermer

    Mozes, denk je nu werkelijk dat wanneer wij de productie 5% uitbreiden de melkprijs net zo hoog blijft? De laatste liters kosten het meest!

  • W Geverink

    De melkveehouderij is de enige sector waar nu nog ruim eigen vermogen aanwezig is. Door de quotering werd voorkomen dat deze aan zijn eigen succes ten onder ging zoals de vrije sectoren. We weten dat in de varkenshouderij 1% productie het verschil kan maken tussen een goed en een slecht jaar. Ik denk dat de nederlandse melkveehouderij er ook achter zal komen dat na de quotering de bomen echt niet tot in de hemel groeien.

  • Fermer

    Ook al zou de markt voldoende groot zijn, dan is het nog maar de vraag of er een goede prijs betaalt kan worden.

  • alco1

    @W Geverink. Quotering heeft er juist voor gezorgd dat de Nederlandse boer ten opzichte van de Buitenlandse financieel gezien een behoorlijke dikke jas meer uitgetrokken heeft.
    Velen praten hierboven net alsof je de wereldhandel kunt sturen.
    Als dat maar zou kunnen, zouden de 'dromen' uit kunnen komen.
    Door alle vereenvoudigde vervoer en open grenzen is er marktwerking door de hele wereld.

  • joannes

    Het ging toch over dat gezinsbedrijf? Dat gezin wat steeds kleiner wordt en meer vrijetijd nodig heeft? En.... daarvoor moet investeren in intensiveren met mechaniseren met als gevolg hogere investeringen die weer een grotere schaal afdwingen? Een ontwikkeling die het steeds moeilijker maakt ivm sociale acceptatie, regelgeving, rentabiliteits risico´s en daarmee opvolging. Uiteindelijk wordt het gezinsbedrijf steeds moeilijker en moeten we rekening houden met nieuwe vormen denk ik. 2 Gezinnen bv en samenwerkings overeenkomsten. Het grootbedrijf lijkt me geen bedreiging, een levende haven managen zelfs met informatica, data en mechanisatie zal altijd locaal vakmanschap zijn, wat hoge betrokkenheid vereist ivm, weer, grondsoort, levende have, risico management, etc,

  • pinkeltje

    Een probleem van de landbouw is en blijft dat je als individueel bedrijf geen enkele invloed hebt op de markt. Of je 10, 100 of 1.000 koeien melkt maakt op het totaal niks uit. Punt is dat je voor jezelf moet bekijken wat je past, waar je heen wilt met je bedrijf. Dan komen we vanzelf bij de dooddoeners, namelijk dat de bedrijven die nooit zijn uitgebreid in de meeste gevallen het maar maximaal één generatie volhouden. Dat uitbreiden omdat groter worden nu eenmaal nodig is op zichzelf ook geen aanrader is. Een ieder moet het voor zichzelf bekijken wat het beste past, maar met de groter wordende bedrijven en de al langere tijd veel kleinere gezinnen met de hele sociale manier van leven in deze tijd (scholing, sport, recreatie, werk) is het begrip gezinsbedrijf inmiddels per definitie al steeds minder van toepassing.

  • W Geverink

    Presies pinkeltje. Het is raadselachtig waarom jonge mensen zich tegenwoordig nog tot ver over de oren in de schulden willen steken om zichzelf van een baantje te voorzien. Vooral een baantje waarin ze zelf eigenlijk maar heel weinig meer te vertellen hebben en waar een inkomen en/of vrije tijd verre van gegarrandeerd is. Boeren hoeven in ieder geval niet bang te zijn dat het winkelbedrijf zelf producten gaat produceren op eigen boeren bedrijven omdat dat gewoon veel te duur zou zijn. @alco1. Ik denk niet dat het een goed idee is om de belastingbetaler op te laten draaien voor de exportsubsidie die nodig is zodat FC kan koncureren met de export van bv poeder naar instabiele schurkenstaten. Ik denk dat de wereldhandel helemaal geweldig is voor de handel maar niet zo geweldig voor de boer.

  • alco1

    @W Geverink. Ik bedoel met jas uittrekken, dat door aankoop van quotum , wat in Nederland veel duurder is, de concurrentie met het buitenland alleen maar verslechtert.
    Als je het toch over de exportsubsidies hebt kan het, als de export toeneemt altijd uit kan voor een land. Economie van een land is namelijk niets anders dan het saldo tussen al het geld wat een land uitvloeit met wat er binnen komt.

  • W Geverink

    Ik denk dat je jezelf wat totale economie betreft op zo'n fiets alleen maar voor de gek houdt. Tegenwoordig lijkt het dat de politici een oogje dicht knijpen als zuur verdiend belastingsgeld wordt doorgesluisd onder de winst streep van grote bedrijven.

  • farmerbn

    Vroeger was arbeid niet duur en liepen er veel mensen op de bedrijven. Voor 2005 kon je beter investeren in materiaal om efficient met arbeid om te gaan. Nu kosten trekkers,melkrobots en bijbehorende machines per jaar meer dan een arbeider en dan is het beter om een arbeider erbij te nemen en te genieten van het leven.

  • red

    Dan moet die arbeider niet ziek of arbeidsongeschikt worden.

  • poldes

    de zuivelindustrie is heilig in Nederland.
    wij als melkveehouders dragen deze op handen.
    Als de zuivelindustrie ons niet kostendekkend betaald ,dan proberen wij dat al zo,n 40 jaren op te vangen op de bedrijven door schaalvergroting.
    doordat de melkveehouders steeds aan schaalvergroting doen ,hoeven d melkverwerkers steeds geen hogere melkprijs te betalen .want de melkveehouders kunnen nog net iedere keer iedereen betalen (behalve zichzelf).
    Het is zover gekomen dat wij als bijna kleinste land ter wereld de goedkoopste boerderijmelkprijs realiseert.
    Geert Hekkert heeft het goed gezien.
    Dit is niet duurzaam.

Laad alle reacties (16)

Of registreer je om te kunnen reageren.