Redactieblog

1697 x bekeken 37 reacties

Jonge boer helpen met soort leenstelsel

De overname van het bedrijf is de grootste hobbel voor de jonge boer. Hans is dat volmondig eens met Eric Pelleboer, de nieuwe voorzitter van het NAJK. Ze vinden de bestaande regelingen volstrekt onvoldoende.

"Wat wil je dan?", vraag ik. "Je kunt moeilijk van de overheid verwachten dat die, naast de hectaretoeslagen, jonge boeren nog grote bedragen cadeau geeft. Een boer begint arm, leeft arm, en sterft rijk. Het eerste is logisch, het tweede is niet goed en het laatste is te laat om er van te profiteren. Maar een oplossing heb ik ook niet".

"Het wordt een steeds groter probleem met de grotere bedrijven", zegt Hans. "Daar moet de overheid een handje bij helpen. Vooral omdat we hier met een hele strenge regelgeving zitten. In Amerika is alles veel vrijer. Daar krijg je minder steun, maar je hebt ook minder steun nodig. Juist daarom sta ik achter het streven van de NAJK."

"Misschien moeten we denken aan een leenstelsel voor jonge boeren", zegt Hanna. "Naar het nieuwe model van de studiefinanciering. Dat gaat ook van een studietoelage, die niet terugbetaald hoeft te worden, naar een stelsel van lenen. Men betaalt een lage rente, moet alleen terugbetalen als men een inkomen heeft boven het minimum en anders vervalt de lening. De lening heeft een maximale looptijd van 35 jaar. Past prima bij een jonge boer, die een bedrijf overneemt."

Een verrassende gedachte van Hanna. Het is dan een soort achtergestelde lening, die alleen wordt afgelost als de bedrijfsinkomsten het toelaten. Alleen moeten de bedragen wel hoger zijn dan bij een studiefinanciering. In een bedrijfsovername gaat het eerder om miljoenen dan om tonnen. Tenminste als men eigen grond heeft. En dat is toch wel een voorwaarde voor de boer van de toekomst.

"Ik denk inderdaad aan tonnen", zegt Hanna, "Als achtergestelde lening. De bank is dan ook eerder bereid verder te financieren."

Dit moet politiek te verkopen zijn. Je schakelt het systeem van steun aan jonge boeren gelijk aan steun aan studenten. Iets voor het NAJK om over na te denken.

Laatste reacties

  • .....

    Grote bedrijven zijn toch efficiënter en moeten dus makkelijker over te nemen zijn ??

  • Ferm

    Vergaderboer, valt dit dan niet onder de noemer staatssteun? Dit is toch verboden?

  • Mozes

    Het effect zal zijn dat erfverlaters een hoger uitkoopbedrag zullen eisen. 'Onze broer die de boerderij overneemt kan het met die voordelige lening toch wel opbrengen?'

    Net zoiets als de melkprijs kunstmatig verhogen om het rendement op bedrijfskapitaal te verhogen: hoe hoger de melkprijs hoe meer boeren voor grond en productietechten gaan betalen. Hierdoor zal het bedrijfskapitaal net zo snel stijgen als de melkprijs en wordt het rendement op bedrijfskapitaal geen cent hoger.

  • minasblunders1

    Ik begrijp dat Vergaderboer ook tegen de liquiditeitsgrens aanloopt (Deense toestanden). Eerst op kosten van de belastingbetaler flink quotum kopen, een nieuwe stal bouwen op kosten van de belastingbetaler (waarmee hij zijn bedrijf onder water zet) en vervolgens mag de belastingbetaler ook nog eens opdraaien voor de overname, zodat de 'Vergaderboeren' (lees: de 'topondernemers') met enkele miljoenen kunnen vertrekken. Dus ondanks dat de 'topondernemers' zelf in hun hebzucht het pensioen hebben laten verdampen, menen zij toch recht te hebben op een riant pensioen. Oók weer op kosten van de belastingbetaler. De 'Vergaderboeren' beginnen erachter te komen dat het klotsende geld de afgelopen jaren niet van het koeien melken kwam, maar van de belastingbetaler.

  • Fermer

    Wat is er tegenwoordig voor de jonge boeren nog meer over te nemen dan een berg werk en de hypotheeklasten van het ouderlijk bedrijf ?

  • joannes

    Laten we bij het begin beginnen! Waarom zou een jonge boer het bedrijf van zijn ouders moeten kunnen overnemen met een goedkope lening om zijn ouders en broers of zusters uit te kopen? Vergelijk dat eens met een student? Of met elke andere burger in NL? Waarom zou de samenleving die jonge boer bevoorrechten met een goedkope, mogelijk aflossingsvrije lening? En wat dan voor al die andere NLders? Hanna, het wordt geen Utopia, en zeker niet met de huidige maatschappelijke discussies over schaalvergroting en diervriendelijkheid. Elk bedrijf en haar verdiencapaciteit heeft een kapitaalswaarde en zeker wanneer er grond bij betrokken is. Weinigen krijgen dat van de Overheid/Samenleving! Behalve Natuur natuurlijk!

  • agratax2

    Uit dit artikel komt weer eens onomstotelijk vast te staan; 'Primaire landbouw in ons land is onrendabel'. Als een bedrijf alleen over te nemen is met een dikke pot geld van de overheid, dan is er structureel iets mis in de bedrijfstak. Uit vergaderboer zijn aanhef blijkt dat ook de grote boer Hans zonder steun van overheid, papa en mamma of andere geldschieter geen kans ziet om overname te financieren. Het wordt dan ook de hoogste tijd dat landbouw wordt bedreven door Groot Kapitaal in BV of NV vorm en niet door kleine zelfstandigen. Laat de burgerij maar eens voelen wat het betekwent te leunen voor je eten op een kleine groep liefhebbers, die zich letterlijk laten uitbuiten om hun hobby, voedsel maken, te bedrijven. Ik schrijf uitbuiten, omdat uit studies blijkt dat landbouw alleen te bedrijven is als de niet uit te betalen kosten (rente eigen vermogen, gezinsarbeid etc.) niet in de balans worden verwerkt. Rente eigen vermogen zou volgens mij wel uitgekeerd moeten worden omdat het dan ten laste van de bedrijfsvoering komt en via 'rente kapitaal' belast wordt en dat gebeurd so wie so vermogen x 1,2 % is belasting op vermogen. Maak dan eerst die >4% die Zalm de spaarder toedicht (hij betaalt maar 1,5 of minder). Via deze rente vergoeding wordt de winst aanzienlijk lager en de 66 % van de rente op vermogen is inkomen zonder belasting druk.

  • gjcamps

    Agratax helemaal mee eens, we willen wel steeds grotere bedrijven, meer land, grotere traktor, meer koeien en quotum. Dit hoeft de overheid of belastingbetaler toch niet te gaan financieren. Als je het bij de bank niet rond krijgt zegt dat toch genoeg. Als opvolger kun je dan beter een alternatief zoeken of emigreren. Het is ook unfair ten opzichte van andere lastige sectoren zoals hotels, horeca, automobiel sector

  • boeren

    Het komt er dus gewoon op neer dat geen bedrijf meer over te nemen is.
    Niet best, als dat werkelijk zo is. Dan is Nederland ten dode opgeschreven.

  • Broer

    In verhouding tot andere sectoren is de grondgebonden landbouw erg kapitaalsintensief, zonder het bijbehorende rendement. Als we er van uit mogen gaan dat de grondovername in een opvolgingssituatie niet prijsbepalend- en be-invloedend is op de prijsvorming op de vrije markt, dan is het reeel dat de overheid financieel bijspringt om de overname mogelijk te maken, tenminste als het de overheid en de samenleving het waard vind om het gezinsbedrijf te behouden.

  • Ferm

    @Broer, dat het gezinsbedrijf tegenwoordig flink uit de kluiten gewassen is, is een feit. Dat men dacht niet meer rond te kunnen komen van 80 koeien per gezin en vervolgens ging opschalen waardoor meer externe arbeid en/of automatisering nodig is, grotere stallen waarmede door dit alles de kritieke kostprijs opgelopen is en er zo'n kapitaal mee gemoeid is dat een zelfstandige overname niet meer mogelijk is, dan kan de sector alleen maar de hand in eigen boezem steken. De sector heeft zelf hiermee het gezinsbedrijf verkwanselt, om dan nu zielig je hand te willen ophouden bij de overheid is tevens een klap in het gezicht van de gezinsbedrijven die door deze daden-/bewijsdrang hun bestaansrecht in de verdrukking zagen/zien komen. Krokodillentranen vindt ik het en een zielige vertoning.

  • gjcamps

    @Broer volgens mij kon een gewone 'burger' of niet eerstgeborene in een familie vroeger ook niet zomaar boer worden. Allen met geschonken familiekapitaal lukt het. Dit is nu niet anders. De overheid hoeft dit niet te regelen, de marktprijs voor grond wordt vooral door de overheid opgedreven. Stop het opkopen voor natuur of andere zaken en de prijs wordt stabiel.

  • koestal

    grond is tegenwoordig erg belangrijk voor de bank bij bedrijfsovername,maar welke banken willen jonge boeren nog financieren ?

  • minasblunders1

    Paysanne, de boeren die hebben opgeschaald zoals dat zo mooi heet, hebben dit gedaan op grond van de grondprijsstijging. Zij hebben bv. ooit hun grond gekocht voor 10.000 euro. Die grond is inmiddels 50.000 euro waard. De overwaarde van de grond is steeds gebruikt om nieuwe financieringen aan te gaan. De 'topondernemers' konden steeds dit geld belastingvrij gebruiken om investeringen te doen die wel aftrekbaar waren. Zij konden dus steeds een nieuwe zak geld halen bij de bank, tegen een lage rente. Het enige dat ze in de gaten hadden moeten houden was dat hun bedrijf niet onder water kwam te staan. Wordt vervolgd..............

  • minasblunders1

    Het aangekochte quotum was een leuke aftrekpost, maar ja, die vervalt per 1 april. Omdat men deze aftrekposten niet kan missen, gaat men nu massaal over op het bouwen van een (veel te dure) stal. Daarmee zet menigeen het bedrijf onder water. Nu zijn we op het punt aangeland dat men zö zwaar gefinancierd is, dat de grens bereikt is. Nu moet er worden afgelost en dat valt menigeen zwaar. Het gat tussen onbeperkt bijfinancieren en verplicht aflossen is veel te groot. Én dan gaat men piepen. Dat zijn de 'topondernemers' immers niet gewend. Ze komen er nu hardhandig achter dat de melkveehouderij een zwaar verliesgevende sector is met deze hoge grondprijzen. Wordt vervolgd..............

  • minasblunders1

    De grap is dat de vooral die LTO-boeren nu gaan zeuren over een overheid die bij moet springen. Waren het niet diezelfde LTO-boeren die op vergaderingen stevig hebben gepleit voor vrije marktwerking? De melkprijs was immers voor deze lieden volstrekt onbelangrijk; de eerste tak (de stijging van de grondprijs) leverde veel meer op. Het is dus volstrekt idioot dat de 'topondernemers' nu kennelijk niet ondernemer genoeg zijn om hun eigen boontjes te doppen, ze zijn nl. al jarenlang volledig gesubsidieerd door de belastingbetaler.

  • John*

    rentabiliteit is op de grotere bedrijven geen probleem. het is alleen de kunst voor de jonge ondernemer om aan voldoende zekerheden te komen.

  • Mozes

    @minasblunders, waar heb jij jou kennis van bedrijfseconomie vandaan? Uit de Koran of uit het Groot Sprookjesboek van Duizend en één Nachten?
    Ik hoor jou nergens praten over het betalen van rente. Tot midden jaren negentig hadden wij een rente tegen de 8%. In de jaren tachtig 10 tot 12%. Zelfs als je de grond kocht voor anderhalfve gulden per meter was de rentelast hoger dan het rendement van de grond.
    De beperkende factor in het kopen van grond is nooit zekerheidsstelling tegenover financiers maar de betalingscapaciteit voor rente en aflossing. Oftewel: SALDO

  • Fermer

    @broer #10, proberen geld bij de overheid los te peuteren over de rug van het familiebedrijf, waar ben je nu mee bezig ? Jouw club LTO voorziet een afname in aantal melkveebedrijven van 50% in 10 jaar, met daarbij een productiestijging tot ong. 15 miljard liter melk per jaar, dus een 2.000.000 liter melk per bedrijf, en dan geld vragen voor deze melkindustrie ?
    Daarbij, wanneer de overblijvers al problemen hebben hun eigen bedrijf in familiekring normaal over te nemen, hoe moeten ze dan ooit ook nog de helft van hun 'collega's' uitkopen ?
    @Mozes, ik denk dat de enige beperkende factor voor een lening momenteel de aanwezigheid van onderpand is, het saldo in de melkveehouderij voor de toekomst is 'vrij onzeker'.

  • agratax2

    Gelukkig is het overname probleem niet alleen een Nederlnds probleem. Over de hele wereld is dit probleem aan de orde, nadat de grondprijs is gestegen boven het rendementsniveau. Geet het enkele jaren goed in de landbouw, zie je overal de grondprijs stijgen en de machines groter en luxer worden. Zo in bovenstaande reactie opgemerkt 'Dankzij de duurdere grond en daarmee samen hangend leenvermogen'. Zolang we niet over overname behoeven te praten en niet over rente uitkering over het kapitaal praten, is dit geen enkel vuiltje aan de lucht. Waarom moeten jonge boeren overname subsidie als ze het bedrijf van hun ouders overnemen? Is dat omdat het overnemen van bankleningen en een lening van pa en moe voor het eigendom een te zware belasting is? De ouders moeten ook een fatsoenlijk leven kunnen leiden, zou ik denken. Of is leven lijden beter uitgedrukt?
    Voor mij is er maar een conclusie 'Landbouw is niet rendabel en kan alleen bedreven worden met prijssubsidie van de boer aan de consument.

  • minasblunders1

    Tja Mozes, ik heb ze allebei gelezen de Koran en Duizend en Eén Nachten, maar kon daar niet zoveel uithalen, net zomin als uit jouw reactie. Het gaat niet om saldo, maar om liquiditeit. Zodra jouw bedrijf onder water komt te staan, draait dit 180 graden om. Met andere woorden: men gaat van de situatie dat het geld vanzelf over de plinten heen klotste, naar een situatie van een ernstig, onoverkomelijk liquiditeitstekort. Aan de bedrijfseconomische cijfers wordt veel te veel waarde toegekend; er zijn bedrijven met een bedrijfseconomisch kostenplaatje van boven de 40 cent, die fluitend en zonder problemen doorboeren en daarnaast bedrijven met een bedrijfseconomisch kostenplaatje van onder de 30 cent, die op korte termijn in een situatie komen dat zij moeten liquideren.

  • minasblunders1

    Ägratax, zodra een bedrijf onder water komt te staan, kunnen ouders geen geld meer meenemen. Het bedrijf IS al te zwaar gefinancierd, dus krijgt de opvolger geen geld van de bank om NOG zwaarder te financieren. Dan krijg je die bedrijven die in de verkoop staan waarvan men zegt: 'de opvolger haakte af'. Daar zullen er steeds meer van komen. De Deense toestanden zijn begonnen!!

  • farmerbn

    'Bedrijf onder water' betekend volgens minasblunders waarschijnlijk : Het maximale leenbedrag is bereikt ipv de schuld is groter dan de vrije waarde. Want er zullen niet veel melkveebedrijven met eigen land zijn die echt onder water staan.

  • minasblunders1

    Farmerbn, het maximale leenbedrag is niet alleen bereikt, maar inmiddels ver overschreden. Dan komen we weer op die bedrijfseconomische balans; daar houdt die stal z'n waarde wel, maar in de praktijk kun je die stal niet meer verkopen. De stal heeft geen enkele executiewaarde. Zo'n bedrijf is dus wel degelijk overgefinancierd en staat dus onder water.

  • Rip

    Het probleem is nu niet of bedrijven onder water staan, maar hoe kunnen ze worden overgedragen aan de opvolger. Dat daar wat hulp van de regering bij komt is niet verkeerd. Het gaat zoals ik begrijp dan om een achtergestelde lening. Daar is niks mee, nu de banken zich langzamerhand wat terug trekken. En waarom zou je een bolleboos, die studeert wel een lening mogen geven en een startende ondernemer niet? Naast boeren mogen om mij ook alle andere jonge zelfstandigen een lening krijgen. Dan heeft een ieder ook dezelfde kansen.

  • minasblunders1

    Rip, waarom moet de belastingbetaler opdraaien voor iemand die willens en wetens zijn bedrijf onder water zet (door een peperdure stal te bouwen) enkel en alleen om geen belasting te hoeven betalen?

    Waarom moet de belastingbetaler er voor opdraaien om een zwaar verliesgevend bedrijf in de benen te houden?

    Waarom moeten belastingbetalers meebetalen aan megastallen die ze niet eens willen hebben?

    Heeft de belastingbetaler de afgelopen 15 á 20 jaar al niet genoeg bijgedragen aan de ontwikkeling van deze bedrijven?

  • minasblunders1

    Al die jaren dat deze bedrijven hebben kunnen profiteren van de gigantische belastingvoordelen (voortvloeiend uit gratis en onbelast verkregen vermogen) hebben zij alleen maar in de gaten hoeven houden dat hun bedrijf niet onder water kwam te staan, want dan draait alles in korte tijd om; dan kan in extreme gevallen de liquiditeit wel meer dan 20 cent per liter melk achteruit gaan. Een echte 'topondernemer' had dit moeten zien aankomen.

  • alco1

    Het lijkt er wel op dat in deze discussie het leenstelsel en de Hedwigepolder door elkaar gehaald worden. Ha Ha

  • Broer

    Ik heb gereageerd op een stelling van vergaderboer en meen nog steeds dat er argumenten zijn om de jonge boer te helpen bij de bedrijfsovername.
    Natuurlijk tegen bepaalde voorwaarden, zo er ook genoeg argumenten zijn om het niet te doen.

  • John*

    het geïnvesteerd vermogen per bedrijf wordt steeds hoger. enkele jaren maatschap zijn onvoldoende om voldoende eigen vermogen te kweken voor een volledige bedrijfsovername. Als er geen maatregelen getroffen is het straks alleen nog mogelijk voor multinationals om bedrijven over te nemen wat me niet echt wenselijk lijkt.

  • Ferm

    @Broer, misschien is crowdfunding een idee, kan de sector gelijk zien of de samenleving het waard vindt om het gezinsbedrijf te behouden in deze hoedanigheid.

  • Rip

    Naast de landbouw is ook het MKB bedrijf in Nederland één van de belangrijkste economische steunpilaren. Als ik lees dat multinationals praktisch geen belasting betalen en in veel mindere mate zorgen voor werkgelegenheid in Nederland vind ik het goed dat jonge boeren worden gesteund bij de overname van het bedrijf. Vooral met een stelsel van achtergestelde leningen. Die worden immers terugbetaald, zodat de maatschappij er geen schade van ondervindt. Een lening is geen subsidie.

  • Fermer

    @Rip, verwacht geen steun van de overheid. Het MKB en de landbouwbedrijven zijn van oudsher familiebedrijven, en die worden voortgezet zolang het maar enigzins mogelijk is. Daar maakt de politiek misbruik van. Dus om enige steun te verkrijgen zul je met eigen mensen in de politiek dienen te gaan. Je ziet het duidelijk met vrijhandelsverdragen en handelsmissies, de landbouw en de kleine werkgevers worden zo aan de kant gezet om de multinationals ruim baan te verlenen en hun grondstofvoorziening en hun afzetmogelijkheden onbeperkt mogelijk te maken. Zie ook de soap mbt. de handelsoorlog met Rusland, de landbouw moet de kosten zelf volledig dragen, terwijl de EU in naam van de gehele bevolking een blokkade veroorzaakte.

  • Mozes

    Steun voor bedrijfsovername leidt tot hogere grondprijzen. De jonge boer zal met steun net zoveel moeten financieren dan zonder steun.

  • agratax2

    Laten we proberen een oplossing te zoeken voor het overname probleem. We kunnen denken aan BV of NV vorming waarbij de erfgenamen geen geld maar aandelen uit boedel krijgen overeen komend met hun erfdeel. Hier zal de fiscus zijn deel van opeisen. Hoe lossen we deze uitdaging op? Beleggers aantrekken? Hiermee is het familie bedrijf ten einde en is de opvolger niet zeker van zijn arbeidsplaats en zal hij nauwelijks nog mee kunnen delen in toekomastige waarde stijging.

  • agratax2

    Onze economie is van Arbeidsintensief over gegaan op Kapitaalintensief. Dit betekent dat er in mijn optiek steeds meer laag opgeleide mensen buiten de arbeidsboot vallen. Maar erger kapitaal krijgt steeds meer macht in de wereld. Wie kapitaal heeft of er over kan beschikken zal kunnen investeren in de moderne vooruitgang en de revenuen hiervan opstrijken. De kans is groot dat er steeds grotere landbouwbedrijven ontstaan in handen van Grootkapitaal. Helaas hier horen de meeste boeren niet bij en als ze er al bij horen, zal de fiscus bij de eerste de beste vererving hier een enorm gat in slaan met alle gevolgen van dien. Alle tot nu door het grootkapitaal gebruikt middelen om hun geld vrij te waren voor fiscale invloed, gelden voor euro's en niet voor grond of gebouwen. Deze vallen er pas onder als ze met het over de wereld 'reizende' kapitaal zijn gefinancierd.

  • koestal

    Hier in de buurt waren kleine melkveebedrijven te koop,waar geen opvolger is uit de familie.Ze worden nu opgevolgd door een jongen uit de buurt die veel belangstelling heeft voor het bedrijf.Deze jongens krijgen het bedrijf in handen met een lening van de bank ,die voor de bank acceptabel is.De bank bepaalt uiteindelijk de overnameprijs .Dit zal nog veel meer gebeuren.De gestopte boeren geeft dit toch een zekere voldoening dat het bedrijf voortgezet wordt.

Laad alle reacties (33)

Of registreer je om te kunnen reageren.