Redactieblog

3639 x bekeken 32 reacties

Zuivelindustrie aan zet

De winstmogelijkheden van de melkveehouderij zorgen ervoor dat er altijd iets duur wordt, grond of rechten.

Het blijft toch een rare toestand, een sector die meer beperkingen vraagt dan een staatssecretaris wil opleggen. U begrijpt het, het gaat weer over de melkveehouderij na beëindiging van de quotering. Vorige week stond ik er ook al bij stil en dat leverde heel wat reacties op. Een paar reacties van mensen die vinden dat de samenleving geen invloed op de sector zou moeten hebben, of dat er geen probleem is. Ik heb ook wel eens van zulke dromen, maar als ik opsta blijkt de werkelijkheid toch altijd weer minder mooi te zijn.

Maar het betrof toch vooral reacties over hoe je grondgebondenheid moet waarmaken. Moet het met een wet of met overleg en een convenant? De staatssecretaris wil dat laatste. Het probleem daarvan is dat individuele boeren niet aan zulke afspraken gebonden zijn, en er zijn altijd slechteriken. Maar een wet is ook niet alles. Als je grondgebondenheid bij wet regelt, zit je vlakbij dierrechten, en die wilden we niet. Een nadeel van dierrechten is dat die binnen de kortste keren een waarde vertegenwoordigen. Dan zijn we terug bij af. De verdeling van de rechten is daarbij ook nog eens een lastig hoofdstuk. Los daarvan, dierrechten leiden tot een tendens de melkproductie per koe te maximaliseren. Dat is niet zo goed voor de koe, dus niet voor de sector. Het alternatief, wettelijke grondgebondenheid, leidt tot hoge grondprijzen en, afhankelijk van de details, weer tot maximalisatie van de melkproductie.

De kern van het probleem is dat de melkveehouderij té profijtelijk is, en die winst slaat ergens neer. Op korte termijn in hogere inkomens, op iets langere termijn in uitbreidingsactiviteiten, in een hoge grondprijs, of in waarde van rechten, zoals tot voor kort in de quotumprijs. Precies daarom is een vrijwillig convenant zo moeilijk houdbaar. Iemand met eurotekens in de ogen kan zich er ongestraft aan onttrekken.

Ik heb al eens eerder aangegeven dat de zuivelindustrie de enige partij is die in dit verband iets kan afdwingen. Als FrieslandCampina, DOC, Cono en A-Ware afspreken hun melkinname te reguleren en te koppelen aan grondgebondenheid, dan slaat de ‘overwinst’ bij die bedrijven en coöperaties neer. Het leveringsrecht krijgt dan waarde, maar dat is niet verhandelbaar. De zuivelbedrijven kunnen de winst terugsluizen naar hun leden of toevoegen aan hun eigen vermogen.
Hoewel de Mededingingsautoriteit op de loer zal liggen, zie ik niet in waarom de zuivelindustrie geen inkoopeisen zou mogen stellen. En die zuivelindustrie heeft belang bij een sector die acceptabel is voor de samenleving. De zuivelbazen dromen vast ook wel eens van een wereld zonder overheid of samenleving, maar zij worden wel weer op tijd wakker.

Laatste reacties

  • rmw

    Erg simpele gedachte lijkt me, ipv. melk importeren wat de coop's nu doen, gaan boeren dan hun melk exporteren! Over de grens zitten ze echt niet stil. Want al dat mvo geneuzel speelt over de grens totaal niet!, Het wordt ons ook wijsgemaakt door mensen die daar zelf veel belang bij hebben (!!!) En A-ware is een coöperatie en heeft ook al leden? Als de fabrieken hun bijgebouwde capaciteit benutten willen, en dat willen ze maar wat graag, dan weten ze zelf ook wel dat ze niet te veel babbels moeten hebben!! Onbenutte overcapaciteit dat is zeker een garantie voor een concurrerende melkprijs... Als er amper meer melk komt, hebben veel fabrieken een kostprijs probleem, wat zich vertaald in een matige melkprijs. Zo slecht betalen ze in de landen om ons heen niet, de hele meerwaarde van NL zuivel is heel beperkt...

  • j.verstraten1

    Het probleem is Dirk, dat de NZO ( in samenspraak met lto) in eerste instantie het idee omarmt heeft wat heeft geleid tot het wetsvoorstel zoals Dijksma dit heeft voorgesteld, en nu bij nader inzien vind dat de politiek het maar moet regelen. Dat is de reden waarom men nu tegen het wetsvoorstel van Dijksma ingaat. En idd. dit gaat tot een geldstroom leiden die wéér de sector uitgaat. NZO heeft gewoon geen zin in ruzie met boeren, laat dat liever aan anderen over.

  • agratax2

    Dirk. Dierrechten zijn bepaald geen Grondgebondenheid. Wil ik als Akkerbouwer in melkvee gaan dan betekent dat bij Grondgebonden dat ik een X aantal x mijn ha's aan koeien mag stallen. bij Koe rechten moet ik ongeacht mijn ha's ook nog rechten kopen om koeien te MOGEN houden. Hier zit volgens mij een wezenlijk verschil. Bij rechten zetten we het totale aantal in Nederland vast en bij aantal per ha betekent meer ha 's voor koeien, meer koeien dus een daarwerkelijke uitbreidng van onze nationale productie.

  • alco1

    We kunnen bedenken wat we willen. Alles heeft ook nadelen.
    Kwaliteitseisen stellen is een must, maar daar omheen moet marktwerking zijn werk doen.
    Sturen is als bemoeien van ouders bij kinderruzies. De kinderen spelen alweer en ouders krijgen blijvende vetes

  • Fermer

    De problemen komen voort uit het feit dat de melkveehouderij 'te profijtelijk' is. Wat zijn dan de problemen?

  • abtje

    @Emmerei Het probleem is dat je 24/7 werkt en daar wat aan over dreigt te houden. Dat kan natuurlijk niet.

  • daan1908

    Beste Dirk , U heeft al betere artikelen geschreven . En heus we leven niet op een eiland , ik kan een heel eind meegaan met wat rmw #1 bedoeld .

  • abtje

    @rmw Het grote probleem in Nederland is is dat de Fc met 80 % te groot is en daardoor haar basis principe, de boeren, kan verwaarlozen.

  • Mozes

    De problemen @emmerei, zijn dat boeren daardoor meer koeien willen houden dan er ruimte is in Nederland. Dit leidt vervolgens tot grote economische en maatschappelijke problemen. Het kan er ook toe leiden dat wij de afzet in de bovenkant van de markt kwijtraken en met de afzet in de bulk terecht komen. Dat heeft tot gevolg dat wij bij dezelfde wereldmarktprijs enkele centen per liter minder beuren.

  • Fermer

    Bedankt voor de uitleg @Mozes. Ik begrijp het alsvolgt : het probleem is dat de Nederlandse melkveehouder z'n Mercedes zat is, nu een Hummer wil om door de P C Hoofdstraat te flanneren, maar dit door de uitlaatgassen maatschappelijk niet zo gewaardeerd wordt. Ook zul je als boer nog enige euro's meer aan brandstof kwijt zijn, maar ja ...

  • boerke brabant

    @emmerei, helaas, je begrijpt het verkeerd

  • alco1

    Onze maatschappelijke en economische problemen zijn op de wereldmarkt niet relevant. En er kan net zo goed gezegd worden dat juist door meer 'bulk' een bepaald segment kan scoren. Alleen dat laat de consument niet overal zien in zijn koopgedrag. Ogenschijnlijk is het zoals we nu gangbaar produceren voor veel van onze consumenten goed genoeg.

  • minasblunders1

    Emmerei snapt het wel degelijk!!

  • boeren

    Emmerei heeft echt wel gelijk heb het wel 2 keer moeten lezen maar dat maakt niet uit. In Nederland is gewoon geen ruimte meer voor koeien dan zal je de Varkens er uit moeten gooien maar dat kan je niet maken.
    Iedereen LTO, FC en consorten ik denk dat die in 2010 nooit zou hebben gedacht waar de Nederlandse melkveesector mee te maken krijgt en gaat krijgen volgend jaar. Groter en groter het kon maar niet op en als je hier op de site kijkt van Boerderij van 60 naar 400+ koeien dat is gewoon belachelijk en als Boerderij dat ook nog laat zien, ik snap het blijkbaar dan niet. Kortom ik denk dat er een grote sanering zal komen (ik hoop van niet.)

  • MarcelR

    Ik begrijp nog steeds het probleem niet.
    Als ik mijn mest kan plaatsen op mijn grond of af kan zetten op andere grond, dan is er volgens mij geen mestprobleem.
    Heb je meer mest dan moet je minder vee houden.

  • boeren

    @MarcelR en juist dat is nu het probleem die gene die intensief is zal nooit willen dat ze koeien moeten verkopen. Omdat die gene die rustig groeit in grond en koeien, ja die hadden maar meer koeien moeten houden.

  • farmerbn

    In Frankrijk snappen de boeren het wel. Er is melk die veel toegevoegde waarde geeft en melk die weinig toegevoegde waarde geeft. Als er teveel grote groeiers komen, krijgen de melkfabrieken teveel melk en gaat er teveel melk naar de laag toegevoegde waarde producten. De gemiddelde melkprijs zakt dan en dat vinden de boeren die niet erg gegroeid zijn niet goed want zij betalen dan de groei van de ander. Dus de melkfabrieken halen straks evenveel melk op als nu tenzij er in de markt mogelijkheden zijn om extra te melken . Die extra melk wordt eerlijk onder de boeren verdeelt.

  • Fermer

    @farmerbn, zo zou het in Frankrijk moeten gaan, echter Frankrijk is geen eiland. De producten met toegevoegde waarde worden ook elders in Europa gemaakt, en het staat de afnemers vrij die overal te kopen. Meer concurentie geeft prijsdruk, en zeker in Frankrijk willen de grote supers goedkoop inkopen. Met of zonder teveel melk, de melkprijs zal dus ook in Frankrijk onder grote druk komen, en die is Europees gezien al één van de laagsten. Eens kijken hoe blij die Franse boeren dan zijn , met een vast, verplicht te leveren volume.

  • info58

    @boeren
    Opschaling is iets van alle tijd en zal nooit veranderen. Dat wij op een wat grotere groeisprong inzetten als gemiddeld is door gebruik te maken van de mogelijkheden die de NB wet ons geeft. Het is zelfs zo dat als wij koeien kopen van een stoppende Nederlandse veehouder, komen er in Nederland geen koeien erbij dus alle commotie is lawaai over de bühne.
    De mogelijkheden zijn voor ons en jullie gelijk, het is ieders eigen keuze.
    .

  • info58

    Vervolg
    Wat de ommezwaai van de NZO en LTO tov 19 december 2013 betreft het volgende.
    Met een rekenvoorbeeld wordt aangegeven hoe het aantal koeien uitwerkt op basis grondgebondenheid. Hoe dommer kun je als belangenbehartiger zijn met zulke voorbeelden.
    Als je uit wilt breiden kan dat alleen met grond. Als je grond op afstand koopt, verbouw je daar al snel mais op, gevolg geen derogatie dus plaatsingsruimte minder en meer verwerking (mag je wel fosfaat kunstmest strooien). Vergeet ook niet snel een NB vergunning aan te vragen want de NH3 factor is fors verhoogt, gevolg een hogere NH3 productie, we moeten 10 miljoen kg reduceren, alle interim uitbreiders moeten nog wat hebben en de 5,6 miljoen kg ontwikkelingsruimte is op voorhand al weg. Lang leve de PAS.
    Als er op langere termijn NH3 beschikbaar is ben je afhankelijk van de provinciale stikstofbank die bestuurd wordt door ambtenaren.
    De interim uitbreiders hebben bewust of onbewust ervoor gezorgd dat er nu gerepareerd moet worden maar of dat allemaal terecht is en in overeenstemming met de wetgeving vraag ik mij ernstig af

  • agratax2

    Als boer kunnen we allerlei mooie (technische) oplossingen bedenken. Zolang echter de burgers (de politieke meerderheid) zijn zinnen zet op 'Koeien in de weide, minimale bemesting van het land met mest, geen intensieve veehoudeirj meer in Nwederland', zal de uitbreidingsdrang van de boeren door de acceptatie van de burger mogelijk gemaakt moeten worden. Blijft de burger / politiek onder aanvoering van het dierlievende sentiment leiding gevend in Nederland zal de groeiende melkveehouder over land moeten beschikken om zijn benodigde voer te maken, zijn geproduceerde mest kwijt te raken en zijn vee te kunnen weiden. De burger is echt niet gevoelig voor het economische argument dat wij boeren steeds aanvoeren; 'Landbouw is van essentieel belang voor onze economie en bevordert de werkgelegenheid'.

  • Sjaak

    @info58
    U hebt helemaal gelijk, het is ieders eigen keuze!

    U hebt ervoor gekozen om te investeren op basis van de Nb-vergunning. Hoe U die grootte van 480 koeien en 200 stuks jongvee voor elkaar hebt gekregen nabij het Boetelerveld, is waarschijnlijk al een hele prestatie!

    Echter, de Nb-vegunning is slechts één randvoorwaarde waaraan een gezonde bedrijfsopzet moet voldoen. U hebt ervoor gekozen omdat uit te baten, zonder dat U zekerheid hebt over de andere randvoorwaarden, zoals mestafzet, maatschappelijke acceptatie etc. etc....
    Nogmaals, niks mis mee, maar dat is Uw keuze en ook Uw risico!

    Het is niet geheel ondenkbaar, dat door de nieuwe melkveewet, een bedrijfsopzet zoals die van U niet zal gaan renderen. Dat risico zit er in....
    Toch hoeft dat niet persé nadelig te zijn voor de gehele sector. Een dergelijk bedrijf wordt dan ontmanteld en in stukken verkocht...
    De NH3 rechten en gronden kunnen verkocht worden aan collega's, die daarmee aan de randvoorwaarden kunnen voldoen.
    In dit geval is er slechts één 'gedupeerde' en de sector scoort winst!

    Nogmaals, het is Uw keuze....
    Ook zou U aan alle randvoorwaarden kunnen gaan voldoen om deze bedrijfsopzet te doen slagen. Hopelijk weet U hoe...

  • alco1

    Ik heb totaal geen probleem met de 'burgers'om me heen. Een goede uitleg werkt zeer goed. Vreemd daarbij is vaak dat ik statements van LTO en melkfabriek moet weerleggen. Dat vindt ik zorgelijk.

  • Fermer

    @agratax1, de Nederlandse burger heeft op nog wel meer 'vreemde' zaken hun zinnen gezet, zoals -liever een kantoorbaan dan lichamelijke arbeid, -niet meer dan 36 uur per week, -vrij googelen in de baas z'n tijd, -op z'n tijd een jointje erbij, -alle kinderen op tenminste HBO-niveau, -veel rechten, weinig plichten, -geen verantwoordelijkheid want dat geeft 'stress', -veel sociale opvang, mocht het toch tegenzitten, enz. Economische argumenten spelen bij de gemiddelde Nederlandse burger bijna nooit een rol. Het zijn de feiten, en je moet het ermee doen.

  • abtje

    @Alco1 Dat bewijst alleen maar dat LTO en de melkfabriek andere belangen hebben dan jij (wij).

  • abtje

    @Emmerei Is het in Frankrijk dan zoveel anders met de burger?
    Het grootste verschil is volgens mij dat de Nederlanders meer naar zichzelf kijken en de Fransen nog het fatsoen hebben om te roepen dat zij het allemaal goed moeten hebben. Correct me if I'm wrong.

  • alco1

    @Abtje. Ze hebben toch wel de zelfde belangen als wij, alleen spreken zij de anti's vaak naar de mond om geen 'oproer' te creëren. Maar dat werk juist averechts. Als je een topje geeft van de vinger, willen ze meer.

  • abtje

    Alco1 Hoe kan je een oproer creeren als je een eerlijk verhaal vertelt?
    Als jij je buren voorliegt en ze komen erachter, ja, dan vertrouwen ze je nooit meer en ben je voor altijd de gebeten hond.
    Maar als jij ze eerlijk en oprecht jouw verhaal vertelt, ja, dan kunnen de anti's bleren wat ze willen. Jouw buren zijn dan geen voedingsbodem meer voor die gasten.
    Zo simpel werkt het toch?

  • Vibank

    Zo zou het moeten werken
    Maar feit is recht of krom ik heb het eerder gezegd
    Het doet er niet toe
    Kun je iets afdwingen of niet
    Vb klm vs airfrance
    Het antwoord weten we allemaal

  • Ferm

    @abtje, wat @ Emmerei in #24 aangeeft, gaat ook wel op voor de Franse burger, maar die lijkt toch meer realiteitszin te hebben, nog wel in ieder geval. Er wordt hier ook meer werk gecreëerd, in plaats van werkeloos thuis zitten. De sociale lasten zijn hoger dan in Nederland.
    Verder moeten ze hard werken willen ze hun hypotheek kunnen betalen, hier moeten ze veel meer eigen geld al hebben willen ze bij de bank een lening krijgen. Verder zit er geen bubbel in de huizen-en grondmarkt. Maar je hebt zeker gelijk dat de Fransen meer voor z'n allen zijn/gaan in dat opzicht.

  • koestal

    De zuivelindustrie heeft het alleen maar druk met medicijngebruik en andere regeltjesdrift

  • minasblunders1

    'De kern van het probleem is dat de melkveehouderij te profijtelijk is'. Is de melkveehouderij wel zo profijtelijk??

Laad alle reacties (28)

Of registreer je om te kunnen reageren.