1146 x bekeken 6 reacties

Minder boeren maakt landbouw politiek onbelangrijk

De landbouw mag zich dan wel op grote politieke belangstelling verheugen, maar door het afnemend aantal boeren wordt de sector als kiezersgroep steeds minder interessant. Hoe lang blijven subsidies en andere steunmaatregelen nog overeind?

Rechtse regeringen zijn beter voor het boereninkomen dan kabinetten met een links karakter. Tot die conclusie komen onderzoekers Jeroen Klomp (Wageningen UR) en Jakob de Haan (Rijksuniversiteit Groningen) in een boeiende analyse van de hoogte van de landbouwsteun in meer dan zeventig democratieën in de periode 1975-2009. Zij tonen aan dat liberalen en conservatieven doorgaans de hoogste overheidssteun aan de sector verlenen, zowel in geïndustrialiseerde als in ontwikkelingslanden.

Helemaal nieuw is die conclusie niet. De afgelopen jaren zijn meer onderzoeken gepubliceerd met soortgelijke conclusies. Bovendien lijkt het een open deur: partijen die veel gewicht toekennen aan milieu en dierenwelzijn zijn doorgaans niet genegen de portemonnee te trekken voor de landbouw. Toch is dat niet eerder zo concreet gemaakt als nu. Gemiddeld is het aandeel overheidssteun in boereninkomens onder rechtse regeringen zo’n 3 procentpunt hoger, stellen Klomp en De Haan. En in verkiezingstijd kan dat oplopen tot 9 procentpunt.

In hoeverre deze algemene conclusie ook op Nederland van toepassing is, laten de onderzoekers in het midden. Niettemin leert een blik op de recente geschiedenis dat de Haagse werkelijkheid niet altijd strookt met dit beeld. De enige regeringspartij die continu heeft vastgehouden aan flinke inkomensondersteuning voor boeren is het CDA. Wat betreft de VVD mag het juist wel wat minder met al die subsidies en in de jaren dat de liberalen zonder de christendemocraten regeerden, hebben zij daar ook naar gehandeld; het huidige kabinet is daar misschien nog wel het beste voorbeeld van.

Indirect geven Klomp en De Haan daar een verklaring voor. Zij stellen dat in geïndustrialiseerde landen zoals Nederland het aantal boeren relatief klein is en dat steun aan de sector dus ook slechts aan een beperkte groep ten goede komt. Wie zich dan realiseert dat het aantal boeren in een rap tempo afneemt, moet concluderen dat het voor politieke partijen op zoek naar electoraal succes (en welke partij is dat niet?) steeds minder opportuun wordt om geld te reserveren voor de landbouw. Waarom een groep bevoordelen die de verkiezingsuitslag nauwelijks kan beïnvloeden?

Dat leidt tot een interessante en voor sommigen wellicht beangstigende gedachte. Doorgaans krijgt de agrarische sector onder liberaal-conservatieve regeringen – al dan niet met subsidies - de ruimte zich te ontwikkelen, wat in de regel schaalvergroting in de hand werkt. Maar dat leidt op de niet eens zo lange termijn tevens tot een verdere afname van het aantal boeren en dus ook het politieke belang van de sector. Met andere woorden: juist door te kiezen voor de meest boervriendelijke partijen daalt op de lange termijn de kans op instandhouding van inkomensondersteuning.

Laatste reacties

  • schoenmakers1

    dit riekt naar discriminatie

  • alco1

    De zin: De landbouw mag zich op grote politieke belangstelling verheugen, kun je beter veranderen in, : De landbouw heeft te maken met een grote bemoeizucht.

  • drientje

    De landbouw aanzich is weliswaar klein, maar kent wel een grote periferie.
    Ze toch denken dat deze zich ook hard zouden maken voor de landbouw, maar je hoort en ziet ze niet.

  • @meelmuisje

    Hoe lang steunmaatregelen voor boeren nog overeind blijven? Zolang de schappen vol blijven is er niets aan het handje, toch?........................... Toch?

  • veldzicht

    Al die boeren die vorige keer op de VVD hebben gestemd hadden beter bij
    het CDA kunnen blijven,dan was de pvda maar de grootste geworden,en wat dan nog,nu heeft cda niets te vertellen en zijn we daar beter van?Het cda is onderhand de enigste partij die nog voor de boeren opkomt ,
    die linkse kliek weet alleen maar onwetende geiten wollensokken gezwets
    te produceren.

  • j.verstraten1

    ik bestrijd de aanname dat schaalvergroting door rechtse regeringen gestimuleerd word. Dat gold misschien in de jaren '70-'80 van de vorige eeuw middels subsidies maar daar had de socialist Mansholt wel de kiem voor gelegd. Nee, integendeel, juist door het afschaffen van subsidies en het opleggen van eisen worden boeren gestimuleerd te stoppen en de overblijvers aangejaad om middels schaalvergroting te overleven.

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.