Redactieblog

644 x bekeken

Coöperatieve revitalisering

Het valt me op dat coöperaties verschillende fasen doorlopen in hun ontwikkeling. Soms is 'het' opeens voorbij. Of er gaat een louterende schokgolf door de organisatie.

Voor wie het zo wil zien: Nederland gonst van de coöperatieve initiatieven. De verantwoordelijke burger staat op. Stedelingen en plattelandsbewoners betreden het domein dat voorheen aan overheid en grote instituties toebehoorde. Met minder regels, minder overhead, en met passie voor het doel. Zo zoekt ook het enorme leger van zelfstandig ondernemers naar samenwerking. Ze ondernemen vanuit netwerken, knopen expertisegebieden aaneen en bedienen gezamenlijk grote klanten. Allemaal initiatieven in de pioniersfase.

De volgende fase is die van de professionalisering. Het enthousiasme is onverminderd maar het is 'serious business' geworden. Investeren in kwaliteit van management en bestuurders, in reglementen en procedures, is van groot belang. De informatie-afstand van de leden neemt toe, maar men ziet dat wat gebeurt goed is.

De derde fase is die van institutionalisering. Wat klein begon, is inmiddels groot gegroeid. Leden hebben weinig beeld meer bij wat er dagelijks op het hoofdkantoor en elders binnen de onderneming voltrekt. De coöperatie, of eigenlijk meestal de bv in eigendom van de coöperatie, is belangrijk geworden. De managers heten inmiddels 'executives' en bestuurders zijn toezichthouders geworden. Eigenlijk gaat alles zo goed dat leden haast niet meer nodig zijn. De relaties zijn 'zakelijk' geworden.

En dan opeens blijkt achterstallig onderhoud in de coöperatie. De vierde fase is afbrokkeling óf revitalisering. Afbrokkeling gebeurt 'vanzelf' bijvoorbeeld middels een gefaseerde beursgang (ForFarmers), handel buiten de veiling om (Greenery & FloraHolland), incidenten met werknemers (een boete van 700 miljoen), of een grote crash (Cebeco). Wie weet stappen kleinschalige initiatieven in de leegte: een nieuwe pioniersfase.

Koers wijzigen en revitalisering van de coöperatie is het alternatief. Als organisatie je her-verbinden aan je missie. Afscheid nemen van oude krachten, vanuit een positieve visie de focus terugbrengen op de leden, en dan samen bouwen. Een grote opgave voor veel coöperaties. Elke fase z'n eigen uitdagingen.

Of registreer je om te kunnen reageren.