Boerenblog

1078 x bekeken laatste update:4 nov 2013

Mosterdgas (1)

Een natuurkundeleraar zou in zijn kelderbox in een flat in Ede mosterdgas hebben gehad. Ik denk daarover na, terwijl ik vanuit onze stal kijk naar de kaal blijvende berg aan de overkant van het dal.

Jaren geleden verbaasde het me al dat het land naast de boerderij aan de overkant van het dal verboden is voor onbevoegden, ook voor omwonenden zelf. Aan de wegen erlangs staan niet mis te verstane waarschuwingsborden. Ik vroeg me ook af waarom er zoveel dode bomen stonden, die inmiddels zijn weggehaald. Als ik iemand vroeg waarom je daar niet mag komen en wat er heeft gestaan, kreeg ik een ontwijkend antwoord.

Nieuwe stad
Tot ik bevriend raakte met een voormalige boerin die ernaast woonde. Ik vroeg haar waarom het land, dat direct achter haar huis begint, voor iedereen verboden is. Tot mijn grote verbazing vertelde ze me dat precies een eeuw geleden op die plek een compleet nieuwe stad werd gebouwd. Zeker 2.000 tot 4.000 mensen werkten er, er stond een eigen kerk en zelfs een eigen ziekenhuis. Ook was er een eigen fabriek met laboratorium, net als een eigen stroomvoorziening. Alle gebouwen waren opgetrokken uit baksteen, en dat in deze omgeving waar alleen vakwerk- en breuksteenhuizen stonden. Dan sta je wel even te kijken. Vooral als je hoort dat er zelfs een bibliotheek was en een casino, 'Gasthaus Marfante', aan de weg naar ons dorp. Veel arbeiders waren ondergebracht in de naastliggende dorpen, onder andere in ons huis, weet ik nu. Nou ja zeg!

Verwoest
Ik kon het niet geloven en vroeg verder. 'Heb je dan nooit iets gehoord?' vroeg de vrouw me. Nee dus. Ze vertelde me dat van de stad niets meer terug te vinden is, omdat er op 29 mei 1920 na een lange droogte drie grote explosies zijn geweest die de hele stad hebben verwoest. Tientallen kilometers verderop sprongen de ramen en deuren, de chaos was groot. Brokken van de geëxplodeerde gebouwen werden in een straal van 2 kilometer weggeslingerd. Geen wonder dat ons huis zo beschadigd is, zei ik haar. Ik dacht dat het kwam door de slag bij Losheimergraben in de Tweede Wereldoorlog, waardoor ons dorp bijna geheel werd verwoest. Maar er is veel meer aan de hand.

Granaten en gas
De omwonenden hebben er tot de jaren negentig van de vorige eeuw nooit over nagedacht waarom op sommige plekken daar boven Op Kehr nooit iets wilde groeien, zelfs geen grassprietje.  Zeventig jaar lang speelde de jeugd gewoon tussen de brokken puin en vernielde bunkers. Ook de koeien die tussen de vernielde gebouwen liepen, werden gewoon gemolken. De melk werd gewoon afgehaald en verwerkt door de melkfabriek. Boeren staken de Burgbrennen, het voorjaarsvuur waarover ik eerder schreef, aan door middel van 'brandende stenen', ofwel de brandstofbrokken die overal nog lagen na de explosies. Net als Henk een paar keer is gebeurd tijdens het ploegen van het maisland achter onze stal, reden boeren met hun trekkers over de granaten die gewoon uit de bodem  staken.  De lonten ontbraken toch, dus er was niets aan de hand. Dat er gas in die granaten zou zitten, daaraan werd gewoon niet gedacht.

Tot in 1985 een 'eigenzinnige betweter' in de Eifel kwam wonen, die veel met de oudere dorpelingen sprak. Van hen hoorde hij over de kanarievogels. Zo noemde de bevolking een grote groep vrouwen, die tijdens de Eerste Wereldoorlog boven Op Kehr werkten. Wordt vervolgd ...

Foto

  • Mosterdgas (1)
  • Mosterdgas (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.