Redactieblog

848 x bekeken 25 reactieslaatste update:24 sep 2012

Vooruitgangsgeloof

Volgens de heer Dijkhuizen, de bovenbaas van ‘Wageningen’, moet de landbouw intensiveren om honger te vermijden en dient de wereld daarbij de efficiënte en hoogproductieve Nederlandse landbouw als voorbeeld te nemen. “Of intensieve landbouw, of honger” kopte Trouw. Zou het echt zo zijn?

De Nederlandse landbouw scoort inderdaad goed als het gaat om productie per hectare of om emissie per eenheid product. Daar staat tegenover dat de intensieve en sterk geconcentreerde productie forse milieuproblemen oplevert: te veel mineralen en bestrijdingsmiddelen in water en bodem en een te grote ammoniakemissie. Vanwege de enorme import van veevoer van overzee is de Nederlandse veehouderij moeilijk inpasbaar in de wereldwijde mineralenkringlopen, waar we naar toe moeten. Ook is de soortenrijkdom op onze maisakkers en raaigrasl maar pover. Het lijkt dus niet verstandig dat de hele wereld het Nederlandse landbouwmodel onverkort overneemt.
Wat het hongerprobleem betreft: de productie is veel groter dan nodig is voor het voeden van de mensheid. Een groot deel van de calorieën gaat echter verloren bij de productie van biobrandstoffen, door bederf, door weggooien en door de omzetting van plantaardige producten in dierlijke. Ook wordt het beschikbare voedsel erg scheef verdeeld: zo’n 900 miljoen mensen hebben te weinig te eten, maar een nog groter aantal eet (veel) te veel. Er zijn dus best aanknopingspunten om de honger terug te dringen zonder de productie enorm te intensiveren.
Dijkhuizen heeft hier weinig oog voor - zo accepteert hij op voorhand een forse groei van de vleesconsumptie - en legt sterk het accent op intensivering en innovatie. Daarachter zit naar mijn mening de gedachte dat ‘high-tech-landbouw’ op termijn alles kan oplossen en dat gedragsverandering dus niet nodig is.
Die gedachte is aanvechtbaar. Zo neemt het elektriciteitsverbruik alsmaar toe, ondanks dat apparaten veel zuiniger worden. De hoofdoorzaak van onduurzaamheid is niet gebrek aan efficiency, maar menselijke mateloosheid. Die zienswijze past echter niet in het heersende Wageningse vooruitgangsgeloof.

Laatste reacties

  • kok999

    Het publiek in de zaal bestaat uit eerste jaars studenten. Die horen van de bovenbaas dat ze in de toekomst goed kunnen verdienen door hightech landbouw in de rijke landen van Azie en Golfstaten te verkopen. De Duitsers dure bakken en Nederlanders duur voedsel.
    Dat is geen slechte optie als je anno 2012 landbouw gaat studeren.
    Als je naar Wageningen komt als eerste jaars student moet je ernstig bij jezelf te raden gaan of je dat doet om de honger in de wereld aan te gaan pakken. Als dat je motivatie is, dan weet je dat je een zeer lange weg voor je hebt liggen waarbij zelf binnen je studie meewarrig zal worden aangekeken.

    In de speech duidt Dijkhuizen aan dat als de wereld niet zo gaat boeren zoals Nederland er dan mogelijk honger wordt geleden. Ik vermoed dat dat hongerlijden met of zonder Nederlandse boerenkennis+Wageningen WUR door een enorme hoop andere factoren wordt bepaald. Maar dat komen deze studenten in de komende 3-4 jaar heus nog wel tegen. Zeker als ze dan een jaartje of meer daadwerkelijk in Afrika, Zuid Amerika of Azie rondlopen zoals dat gebruikelijk was (is ?) in Wageningen.

  • Reactie verwijderd door een beheerder

  • agratax2

    Bij intensieve landbouw is Emissie per ha. te hoog maar per eenheid product is de emissie het laagst. Dit betekent dat bij minder uitstoot / ha een lagere productie hoort, waardoor de uitstoot per eenheid product hoger wordt en daarmee in zijn totaliteit ook hoger of gelijk is dan bij een intensieve productie methode zoals in Nederland gebruikelijk. Waar moeten we voor kiezen weinig land gebruiken en minimale oogst risico 's of veel land gebruiken met bij behorend groter oogst risico en een totaal gelijke emissie (gunstigste uitgang) over de gehele productie gemeten.

  • HvdR

    Vreemd dat deze Inge niets van het verhaal van Aalt heeft begrepen. Want hij stelt duidelijk dat intensieve landbouw niet alleen het meest duurzaam, maar tevens het minst milieubelastend is. Als ze stelt dat de emissies te hoog zijn is dat een drogreden, want dat zegt op zich niets over de milieuschade, enkel dat normen worden overschreden. Misschien zijn die normen wel veel te laag?
    We moeten in geen geval terug naar biologische landbouw, als een soort nieuw natuurgeloof, want dat zet de klok sowieso 60 jaar terug. Wil Groenlinkse Inge dat?

  • De Mol

    Kenmerkend voor agratax1 en HvdR !
    Ze gaan alleen in op de verzonnen gunstige effecten en bagataliseren de nare schadelijke effecten van de reguliere intenstieve akkerbouw.

  • De Mol

    Wat heb je aan aangepaste normen als je straks door de 'moderne' Bestrijdingsmiddelen geen bij mee overhebt en Koeien in de wei geen gras meer kunnen eten omdat ze ander door het hoge nitraat gehalte alleen maar doodgeboren misvormde kalveren werpen ?

  • Mozes

    De lezing van Dijkhuizen wordt verkeert begrepen. Het is niet de bedoeling het Nederlandse model te kopiëren naar de rest van de wereld. Intensivering moet worden begrepen als het anticiperen op beperkende factoren zoals die zich elders in de wereld manifesteren. Als je bijvoorbeeld een gewas kunt kweken wat beter tegen droogte kan kun je in veel gebieden een hogere productie per ha halen. Ook zal de oogst minder risico lopen. Hetzelfde geldt voor gewassen die beter tegen zout kunnen.
    Op deze manier productie verhogen is te verkiezen boven het kappen van oerwoud.

  • HvdR

    Kenmerkend en geheel voorspelbaar voor De Mol en B bob om met leugens en loze beweringen de gangbare landbouw in diskrediet proberen te brengen.

  • Mozes

    De Mol, waarop is uw kennis van graslandbemesting en veehouderij gebaseerd?

  • kok999

    @Mozes, inderdaad wordt Dijkhuizen verkeerd begrepen. De zin; 'de rest van de wereld zo landbouw gaat bedrijven zoals in Nederland' komt volgens mij wel uit deze voordracht.
    Globaal honger bestrijden heeft in de allereerste plaats landbouwgrond nodig die goedkoper is dan 1000 dollar voor een hectare. Als het de Chinezen lukt om een doorbraak te forceren en in brak/zout water o.a. rijst gaan kweken ziet de wereld er ineens heel anders uit. Dan gaan de zeeuwen landbouw plegen zoals de chinezen het doen.
    Het kappen van oerwoud levert in Azie ongeveer 3000 dollar per kubieke meter tropisch hout. Daar is de landbouwdruk gering. De palmolieplantages worden door grootinvesteerders ontwikkeld. In Afrika stijgt de druk op oerwoud terwijl er tegelijkertijd enorme vlaktes goede landbouwgrond braak liggen (Zimbabwe) maar daarvoor bestaat ook een chineze oplossing.

    Mijn grootste bezwaar van Dijkhuizen's lezing is de verbinding die hij legt met hongerbestrijding. Dat is een totaal ander thema dan geld verdienen met agrarische kennis op technisch topniveau.

  • HvdR

    kok999, als je het wereldvoedselprobleem wilt oplossen lijkt me intensivering ipv extensivering een van de vele noodzakelijke voorwaarden. Zie niet wat jouw probleem daarmee is. Bij intensivering is er toch minder boskap nodig?

  • kok999

    @HvdR de intensivering zoals ik uit Dijkhuizens verhaal begrijp wordt gepresenteerd als een oplossing voor het creeren van voldoende voedsel van de (snel groeiende) wereldbevolking. Dat is een zeer Nederlands perspectief. We hebben in Nederland geen grootschalige erosie. Alleen al het verminderen van het onstaan van 'Badlands' leidt tot behoud van landbouwgrond. Dat heeft met intensivering op zijn Nederlands niks te maken.
    Boskap als noodzakelijheid voor de uitbreiding van landbouwgrond is wellicht een thema in de Amazone maar daar zijn stuwdammen, goudzoekerij mijnbouw en cocaine een veel grotere drijfveer voor ontbossing. In Zuid-Oost Azie maar ook in Afrika is de ontbossing voor landbouwgrond een weg waarvan slechts een hooguit twee generatie profiteren dan zijn die gronden al uitgeput en wordt het weer bittere armoede. Na 40 jaar hulp ten zuiden van de Sahel zie ik daar nauwelijks nog lichtpuntjes.

  • kok999

    Nou dat thema heeft me inderdaad te pakken
    laat ik het zo voorstellen;

    Advies van een 'bovenbaas';
    Bij brand in huis neem je water, daarmee kan je blussen.

    Als iemand dan denigrerend doet over het emmertje waarmee hij aankomt zetten dan blijft het nog wel waar dat water vuur kan blussen.

    Intensivering naar Nederlandse maatstaven zijn een aantal emmers. Landbouwgrond in Zimbabwe opnieuw in gebruik nemen kan 25% van dat continent voeden.

  • HvdR

    kok999, 'Landbouwgrond in Zimbabwe opnieuw in gebruik nemen kan 25% van dat continent voeden' is schromelijk overdreven als je geen westerse intensieve methoden toepast met bv noodzakelijke aandacht voor bemesten vd grond en verzorgen van je gewas zoals wij dat hier in NL kennen. NL heeft dus daar een voorbeeldfunctie in de weg naar duurzaamheid. Precies zoals Aalt het bedoelt.
    En hij werd gisteren ruimschoots bijgestaan door Louise Fresco met de Abel Herzberglezing: http://is.gd/Gf650k
    'Dijkhuizen pleitte voor grotere intensivering en grotere efficiëntie van de landbouw. Zijn argument was dat inefficiënt produceren meer land in beslag neemt, en dat Nederland juist een voorbeeld en een exporteur moet zijn. Er is geen andere oplossing om de groeiende bevolking te voeden die de wereld in 2050 te wachten staat en om tegemoet te komen aan de legitieme behoefte aan dierlijke eiwitten van een wereldwijde middenklasse. Dat betekent, heel simpel, een verdubbeling van de voedselproductie, naast een navenante groei in de vraag naar andere grondstoffen zoals katoen of jute (om maar even te zwijgen over biobrandstoffen). Het voorstel van Dijkhuizen was eenvoudig: de productie per hectare sterk verhogen en tegelijk de schadelijke effecten ervan op het milieu halveren. Dat is technisch goed te doen, en Nederland, zo was de boodschap, moet daarbij het voortouw nemen.'

  • kok999

    Zimbabwe is bijna 10 maal zo groot in vergelijking tot Nederland. Ik schat dat de Nederlandse agrarische productie 20 miljoen mensen kan voeden.

    Zodra je dat daar gaat doen op de 'Nederlandse manier' wordt dit als neo-kolonialisme geinterpreteerd. Als je het niet gaat doen op de Nederlandse intensieve manier kun je nog geen 10 miljoen mensen te eten geven van dat land.

    Noch de Chinezen noch de Zimbabwanen gaan de landbouw daar intensiveren.

    De uitspraak van Dijkhuizen kan je doen gaan denken aan een concreet voorbeeld zoals in Zimbabwe de landbouw te intensiveren. Dit is precies gelijk aan het advies om in Zimbabwe de democratie in te voeren of een groot aantal agrarische adviseurs te importeren uit US en Europa of de algehele scholing van de bevolking uit te breiden of te stoppen met het geloof in magie. Al deze adviezen vanf de zijlijn hebben totaal geen effect. Dat je als eerstejaars student een goede boterham kan gaan verdienen in een toekomstige agrarische hightech omgeving is voldoende.

    We kennen toch de gevallen van studenten b.v. uit Nigeria die in Wageningen visteelt studeren maar door corruptie in eigen land nooit een intensieve teelt op kunnen zetten om tienduizenden te voeden en daarom maar een huisbioscoop in de garage neerzetten met hun meegebrachte videobeamer. En we hebben deze voorbeelden in Wageningen al 20-40 jaar.

  • joannes

    Het probleem is dat wetenschap niet kan worden gedreven door missionaris ideeën en gedachtenlijnen. Laten we praktisch blijven en ons realiseren dat we voor landbouw en veeteelt omstandigheden hebben in Nederland die schaars zijn in de wereld en dat we misschien daarom het geluk hadden dat we met aandacht, onderzoek, kennis en vooral cultuur een relatief hoge productiviteit hebben. Mogelijk een voorbeeld om te weten wat mogelijk is in ideale omstandigheden maar in Rusland, Afrika, Vietnam, enz...... gelden andere omstandigheden waar je ook mee moet kunnen omgaan voordat je kan produceren. Dus Kok999 je voorbeelden en stellingen zijn volgens mij meer doorleefd dan die van HvdR en ook die van Aalt.

  • HvdR

    Niemand heeft het hier over het 1 op 1 transporteren van onze methoden naar bv Zimbabwe. Zimbabwe is bankroet vanwege het desastreuze beleid van Mugabe. Hij presteerde het om alle buitenlandse boeren met hun kennis het land uit te schoppen om het door z'n eigen *ongeletterde* bevolking te laten opknappen. We weten allemaal wat daarvan terecht is gekomen.
    De oplossing voor dat land is natuurlijk gelegen in het terughalen van buitenlandse boeren (neokolonialisme) met hun kennis zoals Dijkhuizen het schetst. De leider van dat land moet dat initialiseren.
    Daarnaast moeten er natuurlijk eerst tal van andere zaken zoals corruptie worden opgelost, beste Joannes, maar dat staat natuurlijk buiten kijf. Het verhaal van Aalt blijft overeind.
    En kok999, inderdaad de vraag moet van dat land zelf komen en eerst corruptie oplossen, we moeten dus niet ons op willen dringen want dat zal niet werken. Onderwijs daar is de sleutel, want dat geeft de noodzakelijke ommekeer in denktrant.

  • HvdR

    joannes, als je je laat triggeren door het woordje intensief raad ik je de Abel Herzberglezing aan van Louise Fresco: http://is.gd/Gf650k

    'Ontdoe woorden als biologisch en intensivering van hun zware lading en voer weer een debat over wat ze betekenen en waar ze passen', betoogt Louise Fresco, hoogleraar duurzame ontwikkeling.'

    Graag je inhoudelijke reactie over die lezing.

  • Bison

    Zou beter wezen voor het leefklimaat van mens,dier en plant op dit kleine bolletje genaamd 'Aarde' als de wereldbevolking zich aan de huidige populatie nummers zou houden.
    Het ongebreidelde voortplanten van de mens is not sustainable in the long run.
    Wie dat niet inziet is dommer dan een zak vol hamers.

  • Sjaak

    Vind het een goed artikel met terechte kritiek!

    Er is al veel kritiek geuit op de uitspraken van de bovenbaas van 'Wageningen',
    de heer Aalt Dijkhuizen, zoals ook blijkt uit de vele reakties op verschillende blogs op deze site.
    Ongetwijfeld zijn er meerdere waarheden, dan alleen die van Dhr. Dijkhuizen en raar genoeg ben ik er stellig van overtuigd, dat de heer Dijkhuizen die mening deelt. Niet voor niets gaat hij zijn visie evalueren in een commisie van wijzen... Ben benieuwd, welk voortschrijdend inzicht daaruit voortkomt...

    Echter, wat beweegt Aalt Dijkhuizen ertoe, om nu zo vol verve zijn mening over intensiveren te propageren...?
    Heeft dat niet iets te maken met de heersende Wageningse vooruitgangsgeloof en waar wordt dat door gevoed?
    Feit is, dat wetenschap en onderzoek betaald moeten worden, ook in Wageningen!
    Misschien dat een journalistiek onderzoekje naar de financiering en belanghebbenden van 'Wageningen' antwoord geeft op bovenstaande vragen...
    Ben benieuwd... Inge!

  • HvdR

    Bison, ik deel niet je mening dat de aarde overbevolkt dreigt te raken en dat het ten koste gaat van duurzaamheid. De feiten ontkrachten juist uw ongefundeerde stelling: http://www.groenerekenkamer.nl/overbevolking

  • Hans Brasil

    Intensief is niks mis mee, alleen moet het gebeuren daar, waar de grondstoffen verbouwd worden. En precies daar gaat WUR/NL de fout in.

  • HvdR

    Verbouwen we in NL dan geen grondstoffen, Hans Brasil?

  • Hans Brasil

    Nee, HvdR, jullie importeren grondstoffen, om die in NL om te zetten in vlees/zuivel, exporteren daarvan het grootste gedeelte, en de mest, die juist daar nodig is waar de grondstoffen verbouwd worden, is bij jullie verworden tot een milieuprobleem. In Brasil ligt de kostprijs van varkensvlees rond de 1 euro en daarom zou bijv een WUR, als ze werkelijk geïnteresseerd zijn om wat aan het mondiale voedsel vraagstuk te doen, haar geld in Brasil moeten investeren. Als ze dan zaken willen vergelijken, leg dan is de CO2 footprint van hollands en brasiliaans varkensvlees naast elkaar. Mocht je twijfels hebben over kwaliteit en veiligheid, ga dan is met die 180 miljoen Brasilianen praten. http://globotv.globo.com/rede-globo/globo-rural/v/mg-suinocultores-comemoram-a-reacao-do-preco-da-carne-de-porco/2149974/

  • Reactie verwijderd door een beheerder

Laad alle reacties (21)

Of registreer je om te kunnen reageren.