Redactieblog

625 x bekeken

Het gelijk van Maat

Het is maar de vraag of het pleidooi voor een graanvoorraad van de LTO-voorzitter zo dom was.

Albert Jan Maat stelde vorige week voor een graanvoorraad aan te leggen om de graanmarkt te stabiliseren. Hij kreeg iedereen over zich heen. Siemen van Berkum van het LEI wees op de grote uitvoeringsproblemen, daarbij doelend op de vele tegengestelde belangen. Hij wees er ook op dat het wel een heel raar moment was om een voorraad op te bouwen, er is juist nu een soort van schaarste. Het Comité van Graanhandelaren zag er ook niets in en wees op het prijsdrukkend effect dat zo'n voorraad heeft. En die prijsdruk was voor de baas van de akkerbouwers, Jaap Haanstra, zelfs aanleiding om zijn eigen LTO-voorzitter publiekelijk af te vallen.
Ze hebben allemaal gelijk en toch wil ik het voor Maat opnemen. Ik denk dat hij andere doelen had met zijn uitspraken. In de eerste plaats zijn zijn uitspraken sympathiek voor de burger: LTO geeft aan zich om de prijs van het brood te bekommeren. Dat is publicitair een verstandige zet, en het voorkomt dat er binnenkort discussies ontstaan over akkerbouwers die slapend miljonair worden. Ik heb trouwens het vorige weekend wel gezien dat het met dat slapen wel meevalt, het was hard werken in de hitte. En let wel: het bespelen van de publieke opinie is één van de taken van een LTO-voorzitter.
Het tweede doel gaat over de lange termijn. Volgens mij probeerde Maat aan te geven dat de markten voor landbouwproducten niet zonder overheidsbeleid kunnen. Zijn eigen akkerbouwers zijn in het verleden zelfs altijd de eersten geweest die dat riepen. Het ging Maat ongetwijfeld niet in de eerste plaats om beleid dat hoge prijzen kan beteugelen. Dat riep hij vooral voor de bühne van burgers en veehouders. Ik denk dat hij vooral pleitte voor beleid om lage prijzen bij te kunnen sturen. Daar is van alles voor te zeggen, want ik denk dat ook in de toekomst weer periodes met hele lage prijzen kunnen optreden. Dat is in de vorige eeuw reden geweest om markt- en prijsbeleid te voeren en de omstandigheden zijn niet veel veranderd. Er blijft een soort van vangnet nodig en het is de vraag of daar in de onderhandelingen over het landbouwbeleid tot 2020 voldoende oog voor is.

Hectaretoeslagen dempen geen prijsbewegingen, daar heb je andere instrumenten voor nodig. Gelukkig bestaan de oude instrumenten van invoerheffing, uit de markt nemen en uitvoersubsidies nog steeds. Ze kunnen worden ingezet als dat nodig is. Het is zaak die instrumenten in ere te houden. Maat probeerde dat duidelijk te maken. Als ik gelijk heb, heeft Haanstra LTO een slechte dienst bewezen. Hij verweet Maat gebrek aan kennis van de historie, over zijn eigen kennis van de geschiedenis zullen we het maar niet hebben.

Of registreer je om te kunnen reageren.