Redactieblog

1059 x bekeken 13 reacties

Het gelijk van Maat

Het is maar de vraag of het pleidooi voor een graanvoorraad van de LTO-voorzitter zo dom was.

Albert Jan Maat stelde vorige week voor een graanvoorraad aan te leggen om de graanmarkt te stabiliseren. Hij kreeg iedereen over zich heen. Siemen van Berkum van het LEI wees op de grote uitvoeringsproblemen, daarbij doelend op de vele tegengestelde belangen. Hij wees er ook op dat het wel een heel raar moment was om een voorraad op te bouwen, er is juist nu een soort van schaarste. Het Comité van Graanhandelaren zag er ook niets in en wees op het prijsdrukkend effect dat zo'n voorraad heeft. En die prijsdruk was voor de baas van de akkerbouwers, Haanstra, zelfs aanleiding om zijn eigen LTO-voorzitter in het publiek af te vallen.
Ze hebben allemaal gelijk en toch wil ik het voor Maat opnemen. Ik denk dat hij andere doelen had met zijn uitspraken. In de eerste plaats zijn zijn uitspraken sympathiek voor de burger: LTO geeft aan zich om de prijs van het brood te bekommeren. Dat is publicitair een verstandige zet, en het voorkomt dat er binnenkort discussies ontstaan over akkerbouwers die slapend miljonair worden. Ik heb trouwens het vorige weekend wel gezien dat het met dat slapen wel meevalt, het was hard werken in de hitte. En let wel: het bespelen van de publieke opinie is één van de taken van een LTO-voorzitter.
Het tweede doel gaat over de lange termijn. Volgens mij probeerde Maat aan te geven dat de markten voor landbouwproducten niet zonder overheidsbeleid kunnen. Zijn eigen akkerbouwers zijn in het verleden zelfs altijd de eersten geweest die dat riepen. Het ging Maat ongetwijfeld niet in de eerste plaats om beleid dat hoge prijzen kan beteugelen. Dat riep hij vooral voor de bühne van burgers en veehouders. Ik denk dat hij vooral pleitte voor beleid om lage prijzen bij te kunnen sturen. Daar is van alles voor te zeggen want ik denk dat er ook in de toekomst weer periodes met hele lage prijzen kunnen optreden. Dat is in de vorige eeuw reden geweest om markt- en prijsbeleid te voeren en de omstandigheden zijn niet veel veranderd. Er blijft een soort van vangnet nodig en het is de vraag of daar in de onderhandelingen over het landbouwbeleid tot 2020 voldoende oog voor is. Hectaretoeslagen dempen geen prijsbewegingen, daar heb je andere instrumenten voor nodig. Gelukkig bestaan de oude instrumenten van invoerheffing, uit de markt nemen, en uitvoersubsidies nog steeds. Ze kunnen worden ingezet als dat nodig is. Het is zaak die instrumenten in ere te houden. Maat probeerde dat duidelijk te maken. Als ik gelijk heb dan heeft Haanstra aan LTO een slechte dienst bewezen. Hij verweet Maat gebrek aan kennis van de historie, over zijn eigen kennis van de geschiedenis zullen we het maar niet hebben.

Laatste reacties

  • ikkethuis

    blijft staan, hij had dit beter kunnen zeggen bij lage prijzen en een overvloed aan graan. Dan is deze graanvoorraad tenminste uitvoerbaar. Als de prijs een keertje boven de kostprijs komt, mag een behartiger van deze belangen zoiets natuurlijk nooit zeggen.

  • politiek

    Het egaliseren dus van inkomens/uitgaven is iets wat Albert Jan Maat in gedachten had. Hij maakte zich zorgen dat een broodje 2 cent duurder werd voor de burger. Erg sympathieke en gerichte uitspraken inderdaad. Wellicht bedoelt Maat dit over de gehele linie wat inkomen betreft. Stel dat een akkerbouwer 100 ha eigendom heeft , die een waardestijging hebben van 30.000 euro per ha per jaar in de laatste 20 jaren dan hebben we het over 3.000.000 euro. ! . ( belastingvvrij) Waarom 20jaren ? , omdat dat de termijn is waarop men telkenmale ook zegt dat de opbrengsten graan niet gestegen zijn. Hopenlijk heeft Maat niet in gedachte om bij zijn voorstel , en + en , te denken voor de akkerbouwers want dan praat je dus over nog meer inkomsten. Tel je daar ook nog bij op de inkomsten van de ontvangen mest veehouderij dan hebben we het over , en + en + en. ofwel miljoenen euro,s inkomsten voor de akkerbouwers. ( er zijn ook akkerbouwers met b.v. 200 of 300 ha ! ) Wellicht is er een mogelijkheid om bij een akkerbouwer van b.v. 300 ha. te zorgen dat die waardestijgingen van 9.000.000 euro belast kunnen worden zodat Maat zijn graanbergje kan laten aanleggen.

  • schoenmakers1

    zou het niet normaal zijn dan ook de mogelijkheid te geven om op grond af te schrijven, hier wordt regelmatig gesteld dat de grond vergiftigd wordt door de mest en dus in de toekomst waardeloos is????????????

  • kok999

    Hmmm, in feite bestaat die voorraad eigenlijk al. Ze zit alleen in de potentiele akkers die op dit moment natuurgebieden heten (of Markerwaard). Wie weet, met een bevolking van 15 milliard mensen op deze planeet in 2050 ? Wellicht dat de volgende generatie deze gronden weer in productie neemt ??
    Zonder al teveel invloed van de bemesting uit deze tijden ? Het uit productie nemen en omzetten in natuur is niet een onomkeerbaar proces.

  • ikkethuis

    politiek, wat heb je aan een bedrijf wat enkele miljoenen meer waard is geworden, waar alleen droog brood mee is te verdienen maar je wenst er toch mee door te gaan?

  • joannes

    ikkthuis, het geeft de boeren dat welvaarts gevoel! En met zo´n welvaarts gevoel blijven ze trekkers kopen en uitbreidingsplannen ontwikkelen wat weer goed is voor de adviseurs en banken. Die hun verleiden tot meer schaal voordelen en daarmee meer risico te nemen tot dat er geen kopers meer zijn en de bedrijven onderwater raken en interen op eigen vermogen tot de bank het licht uitdoet en groot grondbezitter wordt. Of, diezelfde bank, via zijn vrinden de overheid promoot vooral natuurgebied te kopen wat nog even de schaarste illusie doet oplichten.

  • HvdR

    joannes, leg mij dat welvaartsgevoel eens uit als er geen winstgevende exploitatie is. Vergeet niet dat er bij schaalvergroting wel rente en (waarschijnlijk ook) aflossing betaald moet worden. Als daar geen ruimte voor is vanwege de slechte opbrengsten zal het snel bergafwaarts gaan met dat 'welvaartsgevoel'.
    Overigens slaat Dirk Strijker net als Maat hier de plank volledig mis, want reëel zijn de graanprijzen lager dan 30 jaar geleden, dus wat overblijft is het bespelen van de publieke tribune, terwijl de sector hier totaal niet mee geholpen is!
    Zelfs de veeboeren die de tarweprijzen als onderdeel van de veevoerprijzen zien zullen nu wat te zeuren hebben, maar op termijn als de graanprijzen structureel hoog blijven zullen ook zij hun producten tegen meerwaarde af kunnen zetten, omdat deze hogere grondstofprijs natuurlijk mondiaal is.

  • joannes

    HvdR wanneer de markt waarde van grond stijgt is de exploitatie minder belangrijk. Akkerbouwers kijken naar de exploitatie maar ook naar hun vermogen samen met hun adviseurs en banken. En wanneer een ha in 10 jaar tijd bv van 20.000 naar 50.000 € stijgt zal deze akkerbouwer en alle adviseurs er omheen genoegen nemen met een schraal of negatief exploitatie opbrengst. Het vermogen stijgt omdat de bedrijfs marktwaarde stijgt. Kortom de welstand van deze akkerbouwer is aanzienlijk gegroeid. Hij heeft misschien wel een beter rendement dan de gemiddelde aandeel houder in bv Shell of AHOLD. Wanneer echter het moment komt dat de exlpoitatie belangrijk wordt omdat de grondwaarde stabiliseert of gaat dalen krijg je helemaal gelijk. Dan is er een negatief welvaarts gevoel met een dubbel probleem. De grondwaarde en de exploitatie. Wanneer dan de grond gefinancieerd is met te hoge aannames wordt de exploitatie cruciaal. En zo kan ik ook weer die hoge prijs behoefte van de akkerbouwers begrijpen.

  • HvdR

    joannes, je gaat geheel voorbij aan het argument dat de rente en aflossing wel op te hoesten moet blijven. Als de waarde van je grond stijgt heb je natuurlijk meer zekerheden om nog weer een lening te krijgen. Maar de lasten ervan moeten wel betaald worden. Virtueel vermogen (grond dat in waarde stijgt) geeft inderdaad armslag, maar met een negatieve exploitatie zal het uiteindelijk een verloren zaak blijken. Wat heb je aan vermogen als je geen inkomen hebt? Dan teer je in en komt in een neerwaartse spiraal.
    Aan marktwaardestijging heb je alleen iets bij verkoop, niet tijdens het uitvoeren van je vak. En je bedrijf verkopen doe je maar 1 keer en dat is niet tijdens het boeren, maar erna.
    En dat het rendement zal stijgen is ook al onzin, want nog steeds is het zo dat je met het beleggen van je geld meer verdient dan het investeren in je bedrijf. Vroeger was het gemiddeld rendement op geïnvesteerd vermogen maar 3 %, en dat zal nu nog lager zijn aangezien er tegenwoordig wel erg veel vermogen in het bedrijf zit, wat toch in verhouding maar een zeer karig inkomen genereert. Nog steeds geldt het adagium dat een boer arm leeft en relatief rijk sterft.

  • jan10

    Zeg Joannes,als het zo makkelijk is koop je toch zeker zelf ook wel landbouwgrond???
    Je begrijpt zeker niet dat die grond ook nog naar een opvolger moet en daar een boterham op moet verdienen.
    Voor die 50.000 die jij noemt moet je ook even een graanprijs uitrekenen die daar bij past en zal je zien dat het zweet je uitbreekt.

  • joannes

    HvdR ik begrijp wat je schrijft en ben het daar ook mee eens maar dat welstands gevoel waar ik overschrijf is of was er. En het heeft geholpen zaken te financieren. Nu wordt iedereen nerveus omdat de stijging gestopt is. En dit wordt in bijgevoegd jaarverslag al gemeld in 2011 gemeld: http://www.fagoed.nl/assets/files/ArtikelJanLuijt-spreads.pdf
    Met als een van de hoofd oorzaken dat de overheid niet meer in de markt is. De overheid koopt een boer of akkerbouwer uit die zich met dat geld weer ergens anders inkoopt met zijn recent ontvangen cash. Wanneer die dynamiek stopt valt de markt stil.

  • joannes

    Jan10 ik weet dat het niet makkelijk is! Maar zoals je in bijgevoegde link ziet zit ik met die 50.000 € nog aan de lage kant! Dus dan vraag ik me af waarom worden die hoge prijzen betaald wanneer er geen rendement op gemaakt kan worden'? Waarschijn omdat men verwacht dat grondprijzen niet kunnen dalen. Dus toch het Welstands gevoel.
    http://www.boerderij.nl/Home/Grondmarkt/?gebied=2402

  • minasblunders1

    HvdR en Joannes, het is met name de melkveehouderij met eigendomsgrond die profiteert van de grondprijsstijging. Het is in deze tak mogelijk om een enorme schaalsprong te maken, de fiscus betaalt een flink stuk mee. Dus vooral quotumaankoop maar ook zie je niet voor niets nu al die enorme stallen verrijzen voor ná 2015. Anders is het belasting betalen! In de akkerbouw hebben vooral pootgoedtelers en bollentelers het profijt. Zij hebben ook plenty mogelijkheden om hun bedrijf te ontwikkelen door de belastingvrije grondwaarde om te zetten in fiscale aftrekposten. Voor de meer traditionel gewassen: consumptieaardappelen, graan, suikerbieten zie ik zo 1-2-3 geen mogelijkheden op gebied van schaalvoordelen. Deze mensen kunnen niet zoveel met die overwaarde van de grond.

Laad alle reacties (9)

Of registreer je om te kunnen reageren.