Commentaar

1997 x bekeken 3 reacties

Grondprijs en onderbuik

‘De grondprijs is onrealistisch hoog.’ Het is niet voor het eerst dat dit wordt gezegd. Maar nu de agrarisch topman van een van Nederlands grootste banken, Cor Bruns van ING, het uitspreekt, krijgt het toch een andere lading.

Deze zomer meldde het Kadaster al een kleine grondprijsdaling. Volgens Bruns hangt het vooral van de melkprijs af of een serieuze ‘correctie’ volgt.

Hoe ernstig prijsdalingen op de onroerendgoedmarkt kunnen uitpakken, is te zien in Denemarken en op de Nederlandse huizenmarkt. De Deense grondprijs zakte in korte tijd met eenderde, waardoor talloze bedrijven in financiële problemen kwamen. De Nederlandse huizenbubbel is bezig leeg te lopen, wat een belangrijke oorzaak is van de huidige economische stagnatie.

Niemand dwingt een boer om 85.000 euro voor een hectare neer te tellen, zegt Bruns. Volgens hem ‘regeert de onderbuik’, en is de grondgebonden landbouw 'verslaafd aan krediet'. Dat is wat te makkelijk gezegd. En er is geweldige behoefte aan landbouwgrond, mede door bijvoorbeeld mestbeleid. Niet voor niks stijgen ook huurprijzen sterk en is er wildgroei in grijze en zwarte pacht.

Boeren doen alles om aan grond te komen. Niemand dwingt ze, maar ze hebben ook weinig keus. Dat ze nu financieel te kwetsbaarder aan het worden zijn, is wel een duidelijk signaal. De Rabo gaf dat eerder ook al af. Voor ondernemers maar zeker ook de bank reden voor voorzichtigheid. Als de ondernemer een krediet-junk is, is de bank zijn dealer.

Laatste reacties

  • joannes

    Zo,Zo een krediet junk! Ik denk dat het proces niet altijd een rationele keuze is maar ook niet altijd een onderbuikgevoel. Zo´n ¨te dure koop¨ mogelijk met krediet is vaak gewoon de laatste kans om een ingegroeid probleem op te lossen. Je noemde het al, de mestproblemen, de te kleine schaal vandaag en de buurman komt te koop, een advies bij opvolging, de opvolging, het gebrek aan opvolging,.... enz allemaal ¨unieke¨redenen waarom voor die specifieke koop even de prijs dicht gerekend kan worden in de bedrijfsplannen. Maar wat we vergeten is, dat die prijzen dan gaan gelden als marktwaarden, en ze de basis zijn waarover de volgende transactie plaats vindt. Dus ondertussen, met alle transacties, rekent een ieder met de actuele laatste transactie waarde voor de bepaling van de marktwaarde voor zijn bedrijf. Velen boerenbedrijven worden zo meer waard zonder dat de exploitatie daar echt bij betrokken is. Dat verklaart ook waarom zoveel boeren nu problemen hebben met een in het korte verleden gezonde rentabiliteit. Wanneer deze bedrijven dan overgefinancieerd zijn, worden bij een kleine opbrengstprijs of volume daling de rentelasten te zwaar. En dat is wat er speelt in Denemarken en mogelijk nu in Nederland gaat broeien.

  • Sjaak

    En zo het geschiedde...Joannes!

    Met alle gevolgen van dien! Dit geldt overigens niet alleen voor investeringen in grond, maar ook voor andere produktiemiddelen, zoals quota en gebouwen....
    Voor de melkveehouderij betekent dit, dat de schuldenlast per liter sinds 1984 ongeveer verzesvoudigd is, wat gedragen wordt door minder schouders.
    Over vooruitgang en efficiency gesproken...;)
    Toch is er aan dat proces verdiend, veel verdiend! Echter niet door de boeren...
    Waarom vindt Cor Bruns nu, dat landbouwgrond te duur wordt betaald? En waarom krijgt deze uitspraak een andere lading nu hij dat vindt?
    Voelt hij de 'big bang' aankomen en probeert zo de 'zorgplichtfunctie' enigszins in ere te herstellen...? Of kan deze uitspraak daadwerkelijk het tij keren?
    De tijd zal het leren....

  • Bison

    Zijn de boeren in holland kompleet geschift geworden,...85.000 euro neer smakken voor een bundertje land waar je 3 koeien op kunt houden,..niet te geloven!!!
    Hoe in de wereld kan dat ooit rendabel gemaakt worden??

    rancher in Can

Of registreer je om te kunnen reageren.