Redactieblog

1192 x bekeken 7 reactieslaatste update:29 aug 2012

De hoge graanprijs

Akkerbouw-voorman Jaap Haanstra wil dat er een keuze wordt gemaakt: of de markt volledig vrijlaten en alle bijkomende consequenties accepteren, of een actief prijsbeleid gaan voeren, compleet met voorraadvorming, interventie en een prijsbodem.

Eerlijk gezegd dacht ik dat die keuze nu juist was gemaakt: de vrije markt. Het is wel merkwaardig dat de discussie nu weer wordt aangekaart, nog voordat het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid is ingevoerd, en wel op een moment dat de graanprijzen hoog zijn. Dat kan LTO toch niet vervelend vinden, als ik even voorbij ga aan de belangen van de veehouders die hoge grondstofprijzen moeten betalen. Tegen die achterban van LTO zou ik willen zeggen: zorg maar dat je eigen prijzen ook omhoog gaan.

Dat Haanstra wijst op voedselcrises in de arme landen als gevolg van de hoge graanprijs, lijkt mij nogal een gelegenheidsargument. Als je zo begaan bent met die hongerende mensen dan staat het je toch vrij om een lagere prijs te vragen? Dat zal niet gebeuren.

De werkelijke angst is natuurlijk dat de graanprijs ook weer zal dalen. En misschien lager dan ooit. Dat was nu precies ook het probleem in de jaren 50: sterk fluctuerende prijzen. Vandaar de strijd van Mansholt, niet voor een hoge, niet tegen een lage, maar juist voor een vaste graanprijs.

De geschiedenis herhaalt zich dus en de lessen van toen moeten kennelijk opnieuw worden geleerd. En dan is er nog iets merkwaardigs: als het werkelijk zo is dat de prijzen in de toekomst alleen maar verder omhoog zullen gaan als gevolg van de toenemende vraag naar voedsel – zoals allerlei hotemetoten voorspellen – dan zouden de veehouders daar ook van mee moeten profiteren. Ik geloof dan ook niets van die voorspellingen, die trouwens decennia geleden ook al werden gedaan, bijvoorbeeld in de discussie over de inpoldering van de Markerwaard.

En mocht het er ooit van komen dat de voedselprijzen structureel omhoog gaan, dan zullen de boeren daar niet van profiteren. Ik sta achter Haanstra als hij pleit voor een fatsoenlijke marktordening in de landbouw. Ik voer ook graag achterhoedegevechten, maar meestal worden die verloren.

Laatste reacties

  • John*

    inderdaad net zoals de varkens en de kippen ook de akkerbouw en melkveehouderij vrij! laat de markt maar zijn werk doen!

  • joannes

    Als of de Agro een industrie is als alle andere, en weersinvloeden niet een hoofdrol spelen in het uiteindelijke marktaanbod en de prijs. We vergeten het waarom en moeten waarschijnlijk opnieuw lessen leren. Maar wie even goed oplet weet gewoon dat het weer de laatste jaren de grootste factor is in de prijsvorming en... de beschikbare hoeveelheid. Toepassingen zijn uitgebreid met bio brandstoffen die het volume hebben vergroot maar die hebben ook een stabiele vraag genereerd. De voorraden zijn inmiddels naar laagste niveaus in 30 jaar gebracht en dus is de prijsgevoeligheid van bijna ongevoelig met veel voorraden naar hyper gevoelig in de huidige tijd. Dit jaar werden er ivm de aanplant superoogsten verwacht en daarom zijn de prijzen voor het jaar gedaald tot een minimum op 13 juni: http://data.cnbc.com/quotes/ZCZ2/tab/2 Het liep dus allemaal volgens verwachting tot de droogte in de US doorzette. Een vrije markt gaat dit niet oplossen want boeren die 2 of 3 jaar achter elkaar een tegenvaller hebben houden geen geld over voor nieuwe inplant. Dat maakt precies het verschil met varkens en kippen die zijn voor productie minder gevoelig van het weer en daar moet dus rekening mee worden gehouden als je over containerbegrippen als ¨vrije markt werking¨ gaat praten.

  • HvdR

    joannes, je vergeet dat in de akkerbouw men heel snel aan de vraag kan voldoen middels areaal uitbreiding. Als een bepaalde boer in land A dat door welke oorzaak niet kan zal een boer in land B dat wel kunnen. Op deze manier wordt er mondiaal heel snel op een toenemende vraag gereageerd, dus ook met graan. Dankzij de vrije markt spelen weersinvloeden juist geen rol van betekenis meer. De vrije markt gaat krapte hier met het aanbod van daar weldegelijk oplossen. Dat haalt je hele betoog dus onderuit. De relatief hoge graanprijs van nu is overigens netto nog steeds minder dan in de jaren 70. Dus de veeboer die afhankelijk is van de prijs van graan moet eigenlijk niet zeuren. Gun ook de akkerbouwer eens wat. En laat er maar wat meer dynamiek in de prijzen komen, dan wordt ondernemen weer een avontuur!

  • joannes

    HvdR ik gun akkerbouwers alles maar met volatiliteit in prijzen is de akkerbouwer ook niet gediend. Omdat prijzen allang niet meer regionaal worden bepaald maar internationaal kan een succesvolle of rampzalige oogst met de prijsverschillen allang niet meer goed maken wat locaal fout is gegaan. Wanneer men locaal een goede oogst heeft en het saldo mondiaal is slecht zal hij onterecht profiteren maar andersom ook. Een locaal slechte oogst kan niet goed gemaakt worden met een betere prijs wanneer de mondiale oogst goed is. En zo wordt de vrije markt een loterij. Dat was de situatie in de jaren 70 met minder onderlinge transporten over de wereld. De huidige hoge prijzen geven aan wat er kan gebeuren bij onverwachte extreme weerseffecten, en die signaleren, op zeker, voor volgend jaar een record inzaai voor de volgende oogst, wanneer er voldoende geld is voor aankoop van zaad en zaad voldoende. Wanneer er, bij een goede oogst, voor volgend jaar niet extra door wie dan ook in opslag genomen wordt gaat de prijs door de knieën. En dat nog los van alle honger risico´s in de derde wereld. Nee ik ben overtuigd, dat een buffer verdeeld over de wereld, mogelijk al op consumptie locaties, noodzakeliik is om de incidenten in ieder geval te dempen. Zelfs de individuele akkerbouwer is daar mee gediend om het lotterij effect te verminderen in een ¨vrije¨ markt.

  • ed12345

    Het schijnt dat de wereld vooraad mais einde dit jaar wereldwijd zelfs iets zal stijgen maar aangezien de wereldprijs voor mais en soya en granen hoofdzakelijk beheerst wordt op de respectieveljike USA beurzen is wat er in dat land gebeurt maatgevend voor de prijzen wereldwijd Als akkerbouwer moet ik toegeven dat er de laatste jaren door de grote schommelingen(hoofdzakelijkgedreven door beurs speculanten) wel wat verdient wordt

  • joannes

    Ed het is veel te gemakkelijk de beurs speculanten, kopers en verkopers op een beurs, de schuld te geven van de prijsstijgingen. Alsof de boodschapper ook de dader is! Dat is niet waar en ik zal proberen uit te leggen waarom. De termijn markt, waar deze prijzen en prijs historie vandaan komt, is een publieke openbare markt waar dagelijk de prijs gemaakt/gezet wordt voor kopers en verkopers voor leveringen in kwaliteits en kwantiteits gedefinieerde hoeveelheden. Omdat er dagelijks een prijs gemaakt wordt, is deze afhankelijk van het aanbod en de vraag van dat moment en op die dag. De motivatie om te verkopen door de producent,de akkerbouwer, wordt door zijn eigen verwachting voor die dag en de toekomst, zoals hij hem ziet, gegeven. Het zelfde geld voor de koper, vaak een grote verwerker die prijs zekerheid zoekt, die voor een bepaalde prijs het risico wil lopen dat het product hetzij goedkoper wordt hetzij duurder. De historie geeft aan dat de prijs altijd een eigen wil heeft en niemand echt weet wat die gaat doen. Nu, zoals ik in #2 aangeef voor corn, blijkt dat voor corn 13 juni ´12 ongeveer een laagste prijs, in een dalende trend, is genoteerd, waarna deze scherp is gaan stijgen. Zie vervolg

  • joannes

    Vervolg #6 Die laagste prijs is gezet omdat akkerbouwers,verkopers, een record oogst verwachtte, op dat moment, en alvast een deel wilde verkopen voordat, zoals op dat moment de verwachting was, de prijs verder zou dalen. Toen het weer omsloeg veranderde de verkopers en de kopers hun verwachtingen voor de prijzen onder invloed van de weersverwachting en dat ging als volgt: De verkopers staakten hun verkopen waardoor de prijs steeg. De kopers werden geintresseerder om te kopen ivm de weersverwachting en de prijs steeg..... tot er weer verkopers bereid waren te verkopen. De kopers, die moeten kopen, en prijzen insluiten, omdat ze anders teveel onzekerheid voor hun bedrijf creëren. Daar kwam mogelijk nog bij; dat een aantal akkerbouwers, ivm met de inmiddels lage yield verwachting en risico, eerder verkochte hoeveelheden duur terug moesten kopen, omdat ze hun leververplichtingen niet na zouden kunnen komen. Kortom wanneer akkerbouwers speculanten de schuld geven bedoelen ze vaak hun eigen collega´s.

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.