Redactieblog

1182 x bekeken 2 reacties

Coöperatieve leegloop uit Zweden

Onlangs was ik in Zweden. Ik was bij hun 'Coöperatiedag' uitgenodigd voor een presentatie over internationalisering van coöperaties.

In de tien jaar sinds hun vorige coöperatiedag zijn er daar veel coöperaties verdwenen. Deels door consolidatie uit nood, deels door internationalisering. Het wordt de komende jaren ook voor Nederland spannender: welke sectoren houden we coöperatief gezien binnen landsgrenzen?

Eens even de balans opmaken: in 2001 fuseerde het Zweedse Arla met het Deense Arla Foods. Men creëerde één coöperatie onder Deense wetgeving en vestigde daar ook het hoofdkantoor. In 2004 ging de noodlijdende eiercoöperatie Kronägg op in het Deense Danæg. In 2006 verkocht vleescoöperatie Swedish Meats zichzelf aan de Finse beursgenoteerde coöperatie HKScan middels een aandelenruil. De Zweden zijn nog steeds 12 procent aandeelhouder. In 2008 kwam voercoöperatie Svensk Foder via een omweg langs sectorgenoot Lantmännen definitief in handen van de Deense aanvoercoöperatie DLG. Ook in 2008 fuseerden de rundveefokkerij-organisaties hun business Svensk Avel met het Deense Dansire tot de coöperatie Viking Genetics, waarbij in 2010 het Finse Faba ook aansloot. Drie landelijke coöperatieve eigenaarorganisaties verzorgen nu nog de verkoop en distributie. Eind 2010 kwamen de Zweedse pootaardappelactiviteiten vanuit Lantmännen in handen van 'ons' Agrico. Intussen ging het met Arla Foods goed en met de kleinere zusters dus slecht. In 2011 legde zuivelcoöperatie Milko de handen in de schoot en bracht de boel in bij Arla. Een half jaar later, in januari van dit jaar, verkocht Skånemejerier zichzelf aan familiebedrijf Lactalis.

Hetgeen nog echt 'lokaal' resteert in Zweden is de grote aanvoer- en foodcoöperatie Lantmännen (Europese agricoop 17) en bosbouwcoöperatie Södra (30), enkele zuivelcoöperaties in het Noorden en wat kleinere houtcoöperaties. Voor de rest haakte men elders aan. En de race is nog niet ten einde.

Markten worden steeds internationaler. Het is eten of gegeten worden. Hoe ga je - ook internationaal- coöperatief samenwerken zó dat je Nederlandse eigenheid kunt bewaren? Ik zie kansen voor internationale netwerken rondom diverse Nederlandse coöperaties. Daar is nog wel een ander denken voor nodig.

Laatste reacties

  • agratax2

    Vraag AVEBE hoe je over de grens kunt gaan werken en toch co-op kunt blijven. Waarom moet internationalisering betekenen einde co-op? Buitenlandse filialen kunnen toch in een co-op jasje worden gestoken en op dezelfde wijze werken als de moeder co-op? Of past deze vorm de heren directeuren niet omdat ze zich hierdoor moeilijker kunnen meten met de directeuren van multinationals en dus ook minder makkelijk hun riante salarissen waar kunnen maken?

  • denker123

    Agratax 1,de buitenlandse filialen van Friesland Campina werken in het buitenland als particuliere vennootschappen om een net iets hogere melkprijs te betalen als de prijszettende Cooperatie van het betreffende land.Als in het buitenland ook voor de Cooperatieve opzet gekozen zou worden,moet natuurlijk ook voor de veel hogere melkprijs uitbetaalt worden die Friesland Campina in Nederland betaalt. Maar dan zal de melkprijs in Nederland lager worden omdat nu de grootste winst in het buitenland gehaalt wordt.

Of registreer je om te kunnen reageren.