Redactieblog

1769 x bekeken 19 reacties

Boer denkt natuurlijk aan winst (1)

“Winst lijkt wel een vies woord”, foetert Hanna. Ze doelt op een onderzoek, waarop Jesús Rosales Carreón in Groningen promoveerde.

Daarin wordt het maken van winst als doel van de boer veroordeeld.

Niet alleen door Carreón, maar ook door onze nationale zwartkijker professor Jan Douwe van der Ploeg. Die klaagde direct dat jonge boeren steeds vaker ondernemer worden. Dat komt door wetenschappers en beleidsmakers, die eenzijdige voorlichting geven over wat rendabel is.

Hanna springt bijna uit haar vel als ze dit leest. “Dat zo’n Jan Douwe van der Ploeg dat durft te zeggen. Hij heeft zelf zijn hele leven gehamerd op eenzijdige landbouw van kleine bedrijven, het liefst met meerdere takken. Of liever takjes, want het mag vooral niet groot worden. Dat hebben zijn volgelingen geweten. Ze zijn in armoede gestopt, of hopen op Sieta van Keimpema, die de tijdgeest ook niet verstaat. Van der Ploeg weet niet wat hij heeft aangericht met zijn stellingname. Boeren geloofden in hem. Dit geloof voerde hen richting afgrond.”

Professor Van der Ploeg kan inderdaad maar beter zwijgen. Toen de baas van zijn Universiteit Wageningen bij de opening van het Studiejaar ware dingen zei over de wereldvoedselvoorziening, protesteerde Van der Ploeg meteen. Als een verliezer, die niet tegen zijn verlies kan. Terwijl Aalt Dijkhuizen met feiten kwam, waar Van der Ploeg een puntje aan kan zuigen. Die repeteert een oude plaat. Maar ja, sommigen luisteren graag naar nostalgie. Het begin van het einde.

Dat is de studie van Carreón niet. Die wil richting duurzaamheid en vindt dat de boeren daar nog te weinig aandacht aan besteden. Dat komt omdat men te veel op winst is gefixeerd. Een redenering, die toch wat rammelt.

Want het één sluit het ander niet uit. Sterker nog, het één is nodig voor het ander. De boer van de toekomst zal zich dat ook zeker realiseren.

“Ik blijf bezwaar maken tegen de stelling dat een jonge boer geen ondernemer mag zijn”, herhaalt Hanna, “Sterker nog, hij moet het zijn.”

Volgende week meer hierover.

Laatste reacties

  • Mozes

    Jesus Rosales Carreon loopt in zijn duurzaamheids doelstelling tegen het probleem aan waar ik al vaker op gewezen heb: het koopgedrag van de consument is gericht op fysieke kwaliteit tegen de laagste prijs. Zijn oplossing is dat de boer maar moet accepteren dat de hogere kosten van duurzaamheid niet in de markt betaalt worden. De boer moet zichzelf economisch kapot maken voor de hypocrisie van de consument,supermarkt en politiek. We hebben blijkbaar nog een lange weg te gaan voordat voor iedereen duidelijk is dat duurzaam voedsel produceren een verantwoordelijkheid van de HELE samenleving is.

  • joannes

    Wat boeren zich niet realiseren is, dat ze met zovele zijn. Daarbij komt dat hun product over vele km getransporteerd kan worden en daarmee beconcurreren ze elkaar over de gehele wereld. Noem één product dat ambachtelijk of industrieel geproduceerd wordt buiten de agrarische wereld dat zoveel concurrentie heeft? Daarbij komt dat ze inmiddels grondstoffen voor de verwerkings industrie of distributeurs produceren die in kapitaalkracht en handels kracht vaak vele male sterker zijn, en aan de inkoopkant bestaan ook al dit soort bedrijven die als een supermarkt voor een boer acteren en zelf de prijzen bepalen. De boeren echter hebben vaak staatssteun voor ivm door het weer tegenvallende oogsten en zijn daardoor bereid voor marginale winsten het (familie) kapitaal te riskeren. De survivers hebben jaren met jaarlijks marginale verbeteringen hun produktie cijfers kunnen verbeteren in kwaliteit en productievolume geholpen door multinationals in innovatie en industrialisatie. Duurzaamheid is daarbij een relatief nieuw fenomeen omdat het eigelijk terugschakelen op de beproefde overlevingsstrategieën is: minder medicijnen, minder verzorging, meer ruimte, enz, enz, De nog vele boeren houden geen rekening met de verzadiging van de Westerse Klanten die meer orginaliteit en transparantie verwachten voor hun voedsel ipv massa.

  • agratax2

    joannes. Voedsel wordt niet duurzamer van transport over grote afstand, want dit vereist extra beperkt voorradige input (brandstof) en geeft extra vervuiling door CO2 en andere gassen. Ik voorzie een terug loop van de bodemvruchtbaarheid op termijn als we doorgaan met steeds meer uit de bodem halen op de huidige zgn. duurzame wijze van bemesten en het gebruik van alle oogstresten op termijn. Deze reste (stro, loof etc.) zorgen nu nog voor aanvoer van organisch materiaal in de bodem, als dit weg valt, zal de bodem snel verworden tot een DOOD medium dat alleen dient om de wortels houvast te bieden en wat door zijn levenloze structuur moeilijk te bewerken zal zijn. De gemiddelde woestijn is door zijn structuur met veel moeite en kosten (brandstof) om te toveren in een acceptabel zaaibed en heeft geen enkel water bergend vermogen. Dit laatste zal ook gelden voor onze gronden als ze humus arm of humus loos worden. Hier komt de strijd tussen alles oogsten (bio based economy) en een duurzaam gebruik van de bodem om gezonde landbouw te bedrijven. Als ik onze geschiedkundigen mag geloven, waren onze zandverstuivingen (Veluwe, Drenthe) eens vruchtbare akkers, maar door te intensief gebruik uitgemergeld, net als grote delen van de woestijn in Irak en Iran eens de graanschuur van het Midden Oosten (Twee stromen land) nu één dorre vlakte op enkele stroom gebieden van rivieren na. Hier worden nog steeds de 'oer' tarwe rassen gevonden nodig voor het in kruisen van resistentie.

  • joannes

    Agritax1 ik verdedig niet dat voedsel duurzamer wordt van transport over grote afstand! Ik verdedig dat de ¨Westerse¨ klanten meer orginaliteit en transparantie willen en dat noemen we duurzaam. In de boerenpraktijk betekent dit eigenlijk terug in de strategieën van massa produktie die jaren lang gevoerd zijn en die vooral ook dankzij grote transport afstanden steeds het verzadigings punt, onrendabel produceren ivm onvoldoende vraag, hebben uitgesteld. Hoe kunnen we anders zoveel produceren in bv Nederland waar meer dan 50% geëxporteerd wordt en nu al in poedervorm naar bv Azië. Orgineel was agriculture lokaal! Waarom starten er Stadstuinderijen in Rotterdam en Groningen? ... mogelijk naar US voorbeeld waar dit ook al een aantal jaren in opgang is samen met lokale bio markten.

  • Mozes

    Joannes, maakt u zichzelf niets wijs. De consument wil alleen fysieke kwaliteit tegen de laagste prijs. Duurzaamheid en dierwelzijn vindt hij belangrijk zolang hij dit er gratis bij krijgt.

  • joannes

    Agritax1 dat de boeren zijn uitgebuit is niet toevallig. Het is een beleid! http://nl.wikipedia.org/wiki/Mercantilisme zie bij Oorsprong vooral de opmerking van ¨Niehans (1990), blz. 19¨ bij notes 9.

  • joannes

    Mozes, ik maak mezelf niets wijs, ik zeg niet dat je voor ¨duurzaam¨ meer betaald zal krijgen. Wat ik zeg is dat boeren met hun werk en inmiddels verre export adressen zichzelf op een verkeerde strategie aan het uitroken zijn. De ¨westerse klant¨ wil terug naar orginaliteit en transparantie die de meeste boeren niet kunnen leveren omdat ze voor moderne productie technieken hebben gekozen met: verzorging, dieet, medicijnen, genen, huisvesting,schaalgrootte,enz..... Maar die Westerse Consument is gewend aan de massaproductie prijzen die alleen mogelijk zijn bij grote schaal en vooral veel export. Het is een schijnbaar onoplosbaar conflict. Het lijkt alleen maar oplosbaar met diverse prijzen in de Supermarkt maar dan zie je dat de klant voor het prijsvoordeel kiest. Daarom zijn die Wakker Dier akties ook zo onrechtvaardig om zij niet op de consument en zijn keuzes gericht zijn, maar op de producenten die er hun eten mee verdienen. Met uitroken bedoel ik: blijven produceren voor zeer lage en soms negatieve marges!

  • fpklessens

    Een echte ondernemer wordt geen boer meer

  • B bob

    Je wordt als boer geboren Fp. en je kan altijd nog Biologisch gaan boeren op een kaasboerderij . daar is nog wel veel geld te verdienen omdat je veel nevenactiviteiten kan opzetten en de afzet van de kleinschalige productie in eigen hand gehouden kan worden.

  • jan1966

    Boeren is een leuke hobby voor het geld moet je geen boer worden.
    Biologisch gaan boeren op een kaasboerderij en dan de hele dag types als B bob te woord moeten staan, nee bedankt.....................................

  • Reactie verwijderd door een beheerder

  • leo,s vriend

    Bob, Het aantal kaasboerderijen en zelfzuivelaars neemt al jaren af omdat er geen droog brood te verdienen is voor de meesten.

  • Mozes

    B Bob, in reactie # 9 erken je dat met voedsel produceren geen droog brood te verdienen is, alleen met de activiteiten er om heen.

  • kok999

    De samenvatting van de Dissertatie is in het nederlands en de moeite waard.Op het internet te lezen, DOEN !. Hier probeert de jonge doctor uit te leggen hoe de boer zijn/haar denken structureerd en tot conclusies komt. Opvallend is dat hij daarbij een onderscheid maakt tussen het trekken van conclusies en maken van beslissingen tussen de jonge en oude boer. Maar dat wist de Boerderij al lang Opa is altijd al het sluitstuk geweest.Merk wel op dat de keuze van zijn engelse jargon PPP people profit planet een te grote nadruk op profit legt wat dan hierboven in de column wellicht overhaastig als negatief wordt beoordeeld.

  • joannes

    Kok999, bedankt , interessant! Ik vrees dat men in Wageningen de samenvatting bij Publieke Opinie zal ontkennen met als argument: we moeten beter uitleggen waarom we intensief ¨moeten¨ produceren!

  • Mozes

    Kok999, waar vind ik die samenvatting? Ik vind alleen de hele dissertatie.

  • natuurboer

    Eer je een boer ondernemer kunt noemen mag er eerst wel eens naar het begrip ondenemer gekeken worden. Volgens de wettelijke richtlijnen van de Kamer van Koophandel is er nogal een verschil met het ondernemer zijn van een boer en een ondernemer buiten de landbouw. Ik noem er een paar. Volgens de KvK is iedere ondernemer als producent verplicht om binnen 14 dagen een factuur naar de afnemer te sturen voor geleverde goederen of diensten. Die werkwijze geeft een ondernemer buiten de landbouw de gelegenheid om als producent te bepalen voor welke prijs er geleverd wordt. Dat komt in de landbouw niet voor. Er is bijvoorbeeld geen melkveehouder in Nederland te vinden die voor de geleverde melk een factuur naar de zuivelfabriek stuurt. In tegenstelling tot ondernemers buiten de landbouw werkt dat in de landbouw dus andersom. Daar is het de afnener die een factuur naar de producent stuurt voor de geleverde goederen of diensten. En daarmee wordt een boer tevens de mogelijkheid ontnomen om zelf te bepalen voor welke prijs er geleverd wordt. De afnemer bepaald dan de prijs en niet de producent. Nog iets. Leg ook maar eens uit waarom boeren als ondernemer geen BTWnummer bij de belastingdienst hebben. Ondernemers buiten de landbouw zijn wel verplicht om een BTWnummer bij de belastingdienst te hebben. Ik vraag me dan ook af of het terecht is dat boeren de status van ondernemer moeten hebben.

  • andrecanada

    halo ik snap dit allemaal ff niet
    en kan er niet bij met de lente acord
    we moeten allemaal de echte kosten betalen om te kijken of we goed kunne concureren met het buiten land
    hallo hallo hallo zijn jullie allemaal zo zo blind
    de diesel en de stroom is veele malen goedkoper in canada dan nederland we betalen nog geen dollar a liter aan diesel rode dan wel
    en als ik dat omreken is het zon 76 cent
    maar ze willen meer geld uit de boeren leven heben gooi maar meer belasting er op eerst dat is ook niet eerlijk tegen over de rest v d wereld
    kijk met twee ogen naar twee kanten regering ipv te pikken op de boeren
    als de belasting of de brandstoffen naar beneden gaat gaat ook de elletricitijd rekening naar beneden
    en zo en zo en zo en de transportskosten
    sorry dat ik een beetje bbbbbbbbbbbbb word maar ik voel voor de nederlandse boeren en die doen het heel goed vergeleken met de rest v d wereld echt wel

  • kok999

    @Mozes de pdf geeft de totale dissertatie in het engels maar op de zoekfunctie in Adobe reader (of control F toets) 'SAMENVATTING' spring je naar die pagina's

Laad alle reacties (15)

Of registreer je om te kunnen reageren.