114 x bekeken 2 reacties

Oude wijn in nieuwe zakken: toekomst CDA ligt in 't midden

Het CDA is aan vernieuwing toe. Dat is geen loze kreet, maar bittere noodzaak voor de partij in crisis. Volgens het Strategisch Beraad onder leiding van Aart-Jan de Geus moet het politieke midden weer worden opgezocht. Het is niet de eerste keer dat die conclusie wordt getrokken.

De vraag is al lang niet meer óf een koerswijziging nodig is. Na de verkiezingsnederlaag van bijna anderhalf jaar geleden was het voor iedereen duidelijk dat het CDA de bakens moet verzetten om te voorkomen dat het schip zal zinken. Over die nieuwe richting is met het uitlekken van conceptstukken van het Strategisch Beraad (SB) deze week meer duidelijkheid gekomen. Kort gezegd: het CDA moet de rechtse wateren verlaten om terug naar het midden te navigeren.

Onder leiding van oud-minister Aart-Jan de Geus hebben de 22 leden van het SB zich de afgelopen maanden gebogen over de vraag hoe het CDA er weer bovenop kan komen. Eenvoudig is dat niet. Daar waar de partij tot juni 2010 nog over 41 Tweede Kamerzetels beschikte, zijn dat er nu 21. En volgens de jongste peilingen dreigt bij nieuwe verkiezingen wederom een halvering. Alle reden dus voor scherpe keuzes en maatregelen, meent het Beraad.

Volgens het SB is het daarvoor noodzakelijk dat de partij meer afstand neemt van het huidige kabinet. Zo moet een beperking van de hypotheekrente-aftrek bespreekbaar zijn en mag de multiculturele samenleving niet langer als mislukt worden bestempeld; beide kwesties liggen zéér gevoelig bij partners VVD en PVV. Daarnaast, zo betogen De Geus de zijnen, en dat is mogelijk van invloed op het landbouwbeleid, is er meer aandacht voor duurzaamheid nodig. Sommige media spreken daarom over ‘een ruk naar links’.

Het eindrapport van de Raad wordt komende week gepubliceerd. De conclusies kunnen nog wel eens verstrekkende gevolgen hebben voor partij en kabinet. Want als het CDA inderdaad afstand gaat nemen van het kabinetsbeleid, komt dat de stabiliteit van de toch al niet heel stevige coalitie niet ten goede. Bovendien kan een koerswijziging voor intern verzet zorgen; verschillende bronnen hebben tegen de Volkskrant verklaard dat binnen de rechtse geledingen van de partij stemmen opgaan voor een afsplitsing. “Het is een teer proces”, zei De Geus onlangs.

Het is niet de eerste keer dat het CDA zich gedwongen ziet tot herbezinning. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 1994 verloor de partij ook al eens 20 zetels, destijds nog niet eerder vertoond. Onder aanvoering van voormalig EU-landbouwcommissaris Frans Andriessen is vervolgens onderzocht welke strategische keuzes gemaakt moesten worden om weer aansluiting bij de kiezer te vinden. Dat proces resulteerde in het rapport ‘Nieuwe wegen, vaste waarden’, een agenda voor een periode tot aan het begin van de 21e eeuw.

Wie die visie naast de huidige lijn van de partij legt, kan niet anders dan concluderen dat het CDA zich daar onder Jan Peter Balkenende en vooral Maxime Verhagen weinig van heeft aangetrokken. Zo houdt Andriessen een gepassioneerd pleidooi voor Europese integratie en dringt hij aan op een aanscherping van milieuregels; bepaald geen speerpunten van de partij nu. Onder veiligheid werd door Andriessen niet zozeer cameratoezicht of strenger straffen verstaan, maar een versterking van de sociale samenhang in steden en wijken.

Dat de partij in weerwil van dit rapport het politieke midden heeft verlaten en langzaam naar rechts is opgeschoven, is natuurlijk wel te verklaren. De samenleving is harder geworden en veel kiezers hebben geen boodschap meer aan een genuanceerd verhaal. Maar naar de opeenvolgende verkiezingsnederlagen te oordelen is dat niet het recept voor electoraal succes gebleken.

Net als Andriessen voor hem concludeert De Geus nu dat het CDA geen rechtse beweging is. Wil de partij haar bestaansrecht willen behouden is het zaak zo dicht mogelijk bij zichzelf te blijven, zonder overigens oogkleppen op te zetten. Dat is niet gemakkelijk in deze volatiele samenleving, maar wel onontkoombaar. Want als de trend van verkiezingsuitslagen zich doorzet, is dit hoe dan ook de laatste keer dat het CDA zich op haar toekomst hoeft te bezinnen.

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Als het CDA weer een grote partij wil worden, zal het moeten luisteren naar de stemmers. Sinterklaas is nog altijd veel populairder dan de ouder die zegt dat er geen geld voor is. De situatie is echter uitzichtsloos omdat het grootste gros van alle stemmers niet begrijpt dat er geld verdient moet worden om ook daadwerkelijk sociaal te kunnen zijn.

  • no-profile-image

    vernieuwing en verjonging wat mensen betreft dat heeft het CDA nodig, de ouderen van het CDA zijn vastgeroest, en hebben nog steeds de mening die tegenwoordig niet meer gedeelt kan worden met de huidige bevolking, en daar zijn een paar partijen op tijd mee begonnen ,zie de peilingen

Of registreer je om te kunnen reageren.