274 x bekeken

Niemand wil betalen voor nieuw gemaal Lauwersoog

Al tien jaar wordt er gesproken over een nieuw zeegemaal bij het Lauwersoog, maar keer op keer is de aanleg ervan uitgesteld. Reden: geen geld.

Nu delen van Groningen en Friesland onder water staan en burgers en boeren moeten worden geëvacueerd, zwelt de roep opnieuw aan. LTO, de betrokken waterschappen en de provincie Friesland vinden het de hoogste tijd om eindelijk spijkers met koppen te slaan. Maar wie gaat dat betalen?

In 2007 besloot Friesland de realisatie van het gemaal te vervroegen van 2030 naar 2015. De waterschappen Fryslân en Noorderzijlvest steunden deze plannen, waarvan de kosten op zo’n 150 miljoen euro werden geraamd. Geen van deze partijen bleek echter bereid de kosten hiervan op zich te nemen en dus werd Den Haag lief aangekeken. Maar ook het Rijk was niet voornemens de portemonnee te trekken – zeker niet nadat was besloten dat het Lauwersoog geen bijdrage hoeft te leveren aan natuurdoelen – waardoor het plan uiteindelijk de koelkast in ging.

Daar is het nu dus uit. Volgens LTO bewijst de huidige situatie dat er niet langer kan worden gewacht. ”Het is duidelijk dat tussenoplossingen onvoldoende zijn”, zegt voorzitter Geart Kooistra van LTO Noord Fryslân. ”De actualiteit noopt ons naar de toekomst te kijken. We hebben te kampen met klimaatverandering, met een toename van meer neerslag, en dus zal je iets aan de waterafvoer van Friesland en ook Groningen moeten doen. Bovendien zijn er nu eenmaal verwachtingen gewekt.”

Met die laatste opmerking doelt Kooistra doelt op het coalitie-akkoord, dat het nieuwe Friese college van Gedeputeerde Staten vorig jaar sloot. Daarin staat letterlijk dat het nieuwe gemaal in 2015 gerealiseerd moet zijn. Een duidelijke belofte, maar de provincie heeft nagelaten daar ook geld voor te reserveren. Want, zo vermeldt het akkoord, ’wij gaan ervan uit dat Rijk en waterschappen daarvan de kosten op zich nemen’.

Volgens gedeputeerde Tineke Schokker (CDA) is dat niet vreemd. ”Het is heel gebruikelijk dat waterschappen voor gemalen betalen, dat behoort tot hun takenpakket”, zegt zij. ”En hoewel er nu nog geen formeel verzoek ligt aan het Rijk om ook mee te betalen, ben ik nog niet van dat idee afgestapt. Ik weet dat de huidige staatssecretaris van landbouw, Henk Bleker, als gedeputeerde in Groningen destijds een voorstander was een bijdrage van het kabinet.”

Maar in Den Haag is het op dat vlak nog stil. Staatssecretaris Joop Atsma (Infrastructuur en Milieu) is er niet van overtuigd dat een nieuw gemaal nodig is. ”Liever kiezen wij voor het vergroten van de spuicapaciteit van het IJsselmeer”, zegt hij. ”Daar heeft het Rijk net 200 miljoen voor uitgetrokken.” Net als Schokker benadrukt hij dat de aanleg van gemalen een zaak is voor waterschappen. ”Wij geven daar nu niet de hoogste prioriteit aan.”

Geen geld uit Leeuwarden, en geen geld uit Den Haag. Het gemaal moet dus, zoals het er nu naar uitziet, volledig door de waterschappen worden betaald. Maar die hebben al eerder aangegeven niet voor de volle 100 procent voor de kosten te willen opdraaien. Het Wetterskip Fryslan wil nu niet reageren op de uitspraken van Atsma en Schokker, maar bestuurder Aaltje Rispens pleitte in mei voor een Rijksbijdrage. ”Wil een gemaal meer zijn dan een pomp, dan is landelijke steun nodig”, zei zij destijds.

Hoe nu verder? De waterschappen zijn bezig met een nieuwe doorrekening van de kosten; dat moet binnen drie maanden tot conclusies leiden. Dan zal er, met het hoge water van deze dagen in het achterhoofd, opnieuw worden onderhandeld over de financiering en de planning. Of dat tot resultaat gaat leiden, moet nog blijken. Maar de voortekenen zijn niet gunstig.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.