120 x bekeken

GLB, natuur en veehouderij in 2012 hoog op Blekers agenda

Talloze onderwerpen vechten de komende twaalf maanden om Blekers aandacht. Het afgelopen jaar heeft de staatssecretaris veel in gang gezet, nu is het tijd om te oogsten. Of valt het kabinet en krijgt hij een andere functie?

Een nieuw jaar, een schone lei. Die stelling is misschien van toepassing op gewone stervelingen, maar voor bewindslieden gelden geheel andere regels: de agenda van Henk Bleker stond namelijk al vol met afspraken toen de oliebollen nog moesten worden gebakken. Voor de staatssecretaris van landbouw worden het twaalf spannende maanden. In het maken van beloften, zo nodig tegen de heersende opinie in, bleek hij het afgelopen anderhalf jaar uiterst bedreven. Nu is de tijd aangebroken om die in te lossen.

In hoofdletters, onderstreept en met drie uitroeptekens staat elke maand de Landbouwraad vermeld. De plannen van eurocommissaris Dacian Ciolos voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid na 2013 zijn in Den Haag niet met gejuich ontvangen. Weliswaar steunt Bleker de noodzaak tot vergroening van de bedrijfstoeslagen, maar de manier waarop is volgens hem ineffectief. Minstens zo ergerniswekkend vindt hij de korting op het budget van de eerste pijler: Nederland moet 8 procent inleveren.

Dat betekent lobbywerk, elke maand weer in Brussel of Luxemburg, en tijdens alle andere formele en informele contacten met Ciolos en de 26 overige landbouwministers. Omdat bijna geen enkele lidstaat gelukkig is met de plannen zoals die er nu liggen, is dat geen eenvoudig karwei. Want over alternatieven lopen de meningen ver uiteen en staan verschillende machtsblokken lijnrecht tegenover elkaar. Bleker heeft gezegd de korting onacceptabel te vinden; of hij in het Europese wespennest een betere deal kan sluiten, zal moeten blijken.

Een andere prangende kwestie is het natuurbeleid. Al sinds Blekers aantreden liggen ontwikkelingen in het buitengebied nagenoeg stil, omdat er onenigheid bestaat tussen Rijk en provincies over wie wat betaalt. Na een jaar van stevig onderhandelen werd afgelopen najaar eindelijk een akkoord bereikt, maar dat is inmiddels door Noord-Brabant, Friesland, Groningen en Drenthe afgewezen. Flevoland overweegt hetzelfde te doen, met name vanwege de opstelling van Bleker over het Oostvaarderswold. De komende weken praten de partijen verder over een uitweg uit deze slepende impasse.

Als dat lukt, komt er mogelijk ook binnen een halfjaar een oplossing voor veel van de duizenden bedrijven nabij Natura 2000-gebieden, die nu op slot staan. Bleker hoopt namelijk dat vanaf de zomer de eerste provincies kunnen gaan werken met zijn zogenoemde Programmatische Aanpak Stikstof. Het idee daarachter is dat een beperking van de stikstof op de ene plaats ruimte creëert voor een hogere uitstoot elders. Wetenschappers zijn echter kritisch, hoogleraar agrarisch recht Willem Buil noemt het zelfs 'een betrekkelijk kansloze operatie'.

En dan zijn er nog tal van andere onderwerpen, groot en klein, die allemaal vechten om Blekers aandacht. In het najaar verschijnt een rapport van de Gezondheidsraad over de effecten van de veehouderij op de volksgezondheid, waarna moet worden bezien of het nodig is bedrijfsontwikkeling verder te beperken. Het mestbeleid dient nader te worden ingevuld, alsook de normen voor het toedienen van antibiotica, en er komt een nieuwe natuurwet. Politiek gevoelig is bovendien het Westerscheldedossier. Zal het Bleker lukken zijn alternatief voor de ontpoldering door te zetten, of gaat hijzelf kopje onder?

Maar of de staatssecretaris aan deze - en nog eens duizend-en-één onderwerpen - toekomt, hangt wel af van de levensduur van dit kabinet. Want of de politieke samenwerking tussen VVD, CDA en PVV het einde van het jaar haalt, is volgens velen twijfelachtig. Onlangs werd bekend dat het kabinet bovenop de al aangekondigde 18 miljard euro nog veel meer moet bezuinigen. Daarmee komen tot heilige huisjes verklaarde kwesties als de hypotheekrente-aftrek en de zorg opeens op tafel te liggen. Anderzijds, geen van de partijen heeft er belang bij op korte termijn het kabinet op te blazen. De VVD heeft de premier, de PVV komt dan de eerste jaren niet aan de macht en het CDA wordt bij nieuwe verkiezingen gehalveerd.

Voor Bleker zou bij een kabinetsval mogelijk wél een interessante periode aanbreken. Nu Maxime Verhagen heeft aangekondigd lijsttrekker noch partijleider te willen worden, ligt de weg naar boven voor de staatssecretaris open. Voor zijn agenda zal het weinig uitmaken: die blijft dan overvol.

Of registreer je om te kunnen reageren.