90 x bekeken

Strijdlustige Barroso vecht tegen toenemende euroscepcis

De kritiek op Brussel zwelt aan nu de torenhoge leningen aan het Europese noodfonds weinig effect lijken te hebben. Eurosceptici hebben de wind in de zeilen. Maar Commissievoorzitter Barroso vecht terug.

José Manuel Barroso staat bepaald niet bekend om zijn bevlogenheid en ferme uitspraken. Maar in deze tijd van economische crisis en toenemende euroscepcis achtte de Portugese voorzitter van de Europese Commissie woensdag plotseling de tijd rijp om op de barricaden te gaan staan. Tijdens zijn jaarlijkse rede in het Europarlement kwam hij in scherpe bewoordingen op voor wat hij ziet als het gezamenlijk Europese belang. Het leverde hem zowel gejuich als boegeroep op.

Barroso richtte zijn pijlen vooral op de criticasters van de miljardensteun aan Griekenland. Veel lidstaten hebben grote problemen met de onlangs voorgestelde verhoging van het noodfonds EFSF en vragen zich af of het niet allemaal wat minder kan. Nee, vindt Barroso, dat kan niet. ”Ik geloof echt dat we vandaag voor een historisch keerpunt staan”, zei hij. ”Kiezen we niet voor verdere integratie dan dreigt fragmentatie. Het is een kwestie van politieke wil, een vuurproef voor onze generatie.”

De commissievoorzitter verbindt daarmee het lot van Griekenland aan dat van de EU als geheel. Maar om het project Europa in de benen te houden is meer nodig dan alleen geld uitlenen aan Athene. Volgens Barroso is het van belang dat de macht van Brussel ten opzichte van de lidstaten wordt versterkt ten einde populistische regeringen de wind uit de zeilen te nemen.

”De crisis is niet veroorzaakt door de Europese instituties, maar door lidstaten die hun bekrompen nationale belangen behartigen. We mogen de EU niet in gevaar laten brengen door onze generatie politieke leiders. Dat intergouvernementalisme kan de ondergang betekenen van het verenigde Europa.”

Dat het de strijdbare Barroso menens is, blijkt uit de voorstellen die hij op zijn uitspraken liet volgen. De Commissievoorzitter gaf aan dat het vetorecht van lidstaten moet verdwijnen, deed zes voorstellen voor het harmoniseren van het economisch beleid en pleitte voor de oprichting van een Europese begrotingsautoriteit. Ook stelde hij de omstreden bankentaks voor, een belasting op financiële transacties. ”Alle economische sectoren van industrie tot landbouw leveren een bijdrage aan de samenleving. Waarom zouden banken dat niet hoeven te doen?”

Het Europees Parlement reageerde overwegend positief op de rede van Barroso, maar de kans dat hij al zijn plannen krijgt gerealiseerd is bijzonder klein. Zo hebben Duitsland en Frankrijk al eerder verklaard fel gekant te zijn tegen het idee de verantwoordelijkheid voor het economisch- en begrotingsbeleid in Brussel te leggen. Nederland steunt de Commissie op dit punt wel. Voor het plan om het vetorecht te schrappen, is een wijziging van het Europees Verdrag noodzakelijk; ook dat gaat dus niet zonder slag of stoot. De bankentaks lijkt eveneens een droomwens.

Barroso weet dat natuurlijk zelf ook. Waar het hem woensdag om ging was het afgeven van een krachtig signaal: de EU is niet van plan zich willoos door eurosceptici naar de slachtbank te laten leiden. Dat is in elk geval alvast gelukt.

Of registreer je om te kunnen reageren.