102 x bekeken

Belofte gehouden, nog wel.
Landbouw blijft buiten schot

Het kabinet investeert een beetje in economie en bezuinigt flink op ecologie. Daarmee worden beloften ingelost. Toch zijn er nog veel onzekerheden.

De Amerikaanse ex-president Reagan maakte zich niet druk om het begrotingstekort, want dat was volgens hem groot genoeg om voor zichzelf te zorgen. Voor zijn eigen gemoedsrust is het te hopen dat premier Mark Rutte eenzelfde laconieke houding kan aannemen. In zijn eerste Miljoenennota is sprake van een tekort van 4,2 procent. Fors meer dan waar hij eerder op had gerekend en ook boven de grens die Brussel hanteert.

Maar de wereld verkeert in economisch zwaar weer. Geen land kan ontsnappen aan de schuldencrisis, die met de dag groter wordt. De vraag is of dit kabinet, ondanks de straffe tegenwind, de gedane beloftes kan waarmaken. Want Rutte & co zouden het allemaal anders gaan doen. Vooral bedrijven, en niet in de laatste plaats de land- en tuinbouw, mochten zich verheugen op meer steun en minder regels.

Voor het eerst is er dit jaar sprake van een gezamenlijke begroting Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (ELI). Alle kritiek vooraf op de fusie van de oude departementen van EZ en LNV ten spijt maakt het stuk een coherente indruk. Niet langer is er sprake van die soms kunstmatige opdeling van wetten en regels die beide terreinen omvatten. Zo bevindt de Stimuleringsregeling Duurzame Energie Plus (SDE+), een oud EZ-instrument waar ook veel boeren en tuinders van gebruikmaken, zich nu in het hart van de begroting.

En dan de inhoud. Wat opvalt is dat het kabinet, ondanks de bezuinigingen, een aantal regelingen voor de agrarische sector grotendeels in stand houdt. Zo blijven de uitgaven voor de landbouwvrijstelling, het accijnsvoordeel op rode diesel en de tuinbouwregelingen MEI en IRE (in tegenstelling tot eerdere berichten) op hetzelfde niveau als dit jaar. Daarnaast komt er meer geld voor de speur- en ontwikkelingsregeling en de SDE+ wordt beter toegesneden op de praktijk.

Tegelijkertijd dalen de totale uitgaven van het ministerie met zo’n 600 miljoen euro, wat de vraag doet rijzen waar de rekening wordt neergelegd. Zoals bekend wil staatssecretaris Bleker flink bezuinigingen op natuur; zijn compromisloze houding in de onderhandelingen met de provincies hierover bewijst dat het hem menens is. Daarnaast wordt geld bespaard door het inkrimpen van de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) en Dienst Landelijk Gebied (DLG). Ten slotte hevelt ELI de kosten deels over naar Brussel, zoals bij de steun voor duurzame stallen.

De oppositie verwijt het kabinet gebrek aan visie, maar dat is onterecht. Het kabinet heeft wél een visie, alleen spreekt die veel fracties niet aan: stimuleren van het bedrijfsleven door meer steun en minder inspecties. Veelzeggend is Blekers aankondiging van een nieuwe nota over de toekomst van de veehouderij: daar waar deze voorheen Nota Dierenwelzijn heette, spreken we straks over de Nota Dierbeleid.

Het kabinet probeert inderdaad zijn beloften na te komen. Of dat lukt, zal blijken. Er zijn twee onzekere factoren: Europa en de schuldencrisis. Met de afronding van de onderhandelingen over het EU-landbouwbeleid en het Vijfde Actieprogramma Nitraat kan het speelveld nog wijzigen. En accepteert Brussel ons nieuwe natuurbeleid? Bovendien verergert de schuldencrisis elke dag waardoor de bezuinigingen van vandaag onvoldoende kunnen zijn voor morgen. Van de positieve kant bezien: voor wie de filosofie van Reagan aanhangt, wordt het dan alleen maar gemakkelijker.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.