Redactieblog

161 x bekeken

Rechter buigt zich over beschikbaarheid arbeid

Ruim zes uur duurde de rechtszaak van zestien tuinders uit Noord-Brabant die bezwaar hebben aangetekend tegen beslissingen van het UWV over het verlenen van tewerkstellingsvergunningen (TWV’s). Sommige tuinders kregen in reactie op hun verzoek geen TWV’s voor Roemenen en Bulgaren, anderen kregen slechts een deel van de aangevraagde vergunningen of soms helemaal geen TWV’s.

Het UWV van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft in maart aangekondigd minder TWV’s te zullen verlenen, omdat de situatie op de arbeidsmarkt is veranderd, legt advocaat Sandra van Heukelom van het ministerie uit. ”Er is meer prioriteitgenietend arbeid (PGA), waardoor er minder vergunningen hoeven worden verstrekt voor Roemenen en Bulgaren.”
Over de vraag of er inderdaad meer aanbod van werknemers in Nederland en andere Europese landen, met uitzondering van Bulgarije en Roemenië is, was de rechter niet direct overtuigd. Het UWV kon geen harde cijfers overhandigen, maar baseert zich op enquêtes bij onder andere arbeidsbureaus.

Volgens advocaat Caroline Staudt, die de tuinders verdedigde, is er niet meer PGA beschikbaar. Bij alle zestien zaken hadden de tuinders het verplichte stappenplan voor het verwerven van personeel doorlopen. Uit haar pleidooi blijkt dat sommige tuinders meer dan tien uitzendbureaus hebben benaderd om voldoende personeel te krijgen. ”Maar het leverde niets op. Soms werd er wel arbeid aangeboden, maar bleek het onbetaalbaar door een bemiddelingsbijdrage van 1.000 euro per persoon. Ook kwam het voor dat mensen een of twee dagen kwamen werken en daarna niet meer.” Ook zoeken de ondernemers vakkundig personeel. ”Als de aardbeien niet goed geplukt worden en er teveel beschadigingen aan de aardbeien ontstaan, kan een hele partij afgekeurd worden. Daarom willen de tuinders met goed personeel werken. Het maakt hen niet uit of ze uit Roemenië of Polen komen, als ze maar goed werk leveren”, zegt Staudt.

Het UWV heeft de indruk dat het de tuinders vooral gaat om goedkope arbeidskrachten en dat ze daarom ook niet met mensen via het arbeidsbureau willen werken, omdat dit veel duurder is. ”Veel tuinders krijgen wel mensen aangeboden via het UWV of via de bemiddelingswebsite voor seizoensarbeid. Maar veel tuinders reageren niet op de sollicitanten, waardoor deze ook afhaken”, zegt advocaat Jean Paul Heinrich van het UWV. Staudt weerlegde het centenargument. ”Als het om het geld zou gaan, zouden de tuinders niet voor 97 procent met geprioriteerde arbeid werken en ook niet alle beschikbare arbeid aannemen. Dat doen ze wel.” De raadsvrouw van de tuinders voegt er wel aan toe dat arbeid via het uitzendbureau ongeveer 1,6 tot 1,7 keer duurder is dan medewerkers die rechtstreeks ingehuurd worden. ”Als alle medewerkers via het uitzendbureau moeten komen, worden de aardbeien wel erg duur.”

Een ander argument voor het verlenen van TWV’s is het vertrouwensbeginsel. ”Tuinders krijgen al tien jaar onder bepaalde voorwaarden TWV’s. Ondernemers gingen er vanuit dat het dit jaar weer zou kunnen. Daar zijn de bedrijven op ingericht.”

Diverse tuinders kregen slechts een deel van de aangevraagde TWV’s. ”Daaruit blijkt dat het UWV ook oordeelt dat er geen regulier personeel beschikbaar is. Anders zouden ze bij het naleven van de regels niet oordelen dat deze ondernemers toch TWV’s nodig hebben”, zegt Staudt. ”Bovendien heeft het UWV vaak geen motivatie voor het al dan niet toekennen van een beschikking.” Advocaat Sandra van Heukelom van het UWV bestrijdt dit. ”De TWV’s zijn verstrekt in het kader van maatwerk. Hiermee kunnen de bedrijven een aantal ervaren krachten inzetten die de nieuwe arbeidskrachten kunnen opleiden en begeleiden. Daarnaast geeft het de tuinders meer ruimte om op zoek te gaan naar PGA.” Het UWV concludeert dat deze werkwijze effectief is, omdat ze van de meeste tuinders die bezwaar hebben gemaakt geen nieuwe aanvragen ontvangen heeft voor nieuwe TWV’s. ”We gaan er vanuit dat ze de arbeidsplaatsen hebben ingevuld met Prioriteitgenietende Arbeid”, aldus Heinrich. Aanwezige tuinders zijn het hier niet mee eens. Sommigen hebben hun bouwplan aangepast omdat het gewas niet geoogst dreigde te kunnen worden. ”Ik teel nu mais in plaats van bloemkool”, aldus een van de tuinders. Anderen vroegen geen nieuwe TWV’s aan in afwachting van het proces. De schade voor de ondernemers loopt snel in de tienduizenden euro’s tot zelfs 130.000 euro voor grote bedrijven waar de oogst verloren is gedaan.

De tuinders hebben het gevoel dat ze in sommige gevallen gedwongen werden om toezeggingen te doen over inspanningen voor het verkrijgen van arbeid voor komende jaren. ”Als ze de toezegging niet deden, kregen ze geen TWV’s. terwijl ze die met spoed nodig hebben. Dit vind ik een vorm van machtsvertoon van een overheidsinstelling die niet kan”, vindt Staudt.

Het UWV van het ministerie van Sociale Zaken vindt het niet nodig dat een rechter gaat oordelen over het toestaan van TWV’s. ”De tuinders willen dat u een generiek oordeel over de TWV’s gaat geven. Dat is niet nodig. Het UWV heeft goede argumenten om de TWV’s al dan niet te verlenen”, vindt advocaat Van Heukelom. ”Bovendien is er voldoende aanbod van arbeid. Het mag niet zo zijn dat tuinders TWV’s krijgen omdat ze geen gebruik willen maken van het PGA.” Bij vrijwel alle afwijzingen van TWV’s hanteert UWV dezelfde argumenten: er is voldoende PGA beschikbaar én hebben de meeste tuinders zich onvoldoende ingezet om prioriteitgenietend arbeid te werven. ”Een kostenafweging mag geen argument zijn om niet volgens de beleidslijn te werken. Hoge kosten voor arbeid in tijden dat er veel vraag is naar arbeid, is een ondernemersrisico”, aldus de advocaat van UWV.

De rechter doet binnen een week uitspraak.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.