109 x bekeken

Minder geld voor meer doelen in nieuw GLB

De strijd kan beginnen. In de nacht van woensdag op donderdag presenteerde voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso zijn voorstellen voor de nieuwe meerjarenbegroting (2014-2020) van Brussel.



Een lichte stijging van 925 naar 1083 miljard heeft in verschillende lidstaten, waaronder Nederland, al tot woedende reacties geleid. Staatssecretaris Ben Knapen (Europese Zaken) liet donderdag weten geenszins met deze verhoging akkoord te kunnen gaan.

Aan het budget voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) zal het waarschijnlijk niet liggen; dat wordt bevroren op het niveau van 2013. In de daaropvolgende zeven jaar heeft eurocommissaris Dacian Ciolos bijna 372 miljard euro tot zijn beschikking. Daarvan is 282 miljard gereserveerd voor de eerste pijler en krap 90 miljard voor de tweede. Daarnaast is er nog ruim 15 miljard vrijgekomen doordat enkele beleidsonderdelen ondergebracht worden bij andere posten op de begroting en wordt er geld gereserveerd voor onder meer het omgaan met crises.

Verrassend is deze nominale bevriezing niet. Zelfs een agrarische grootmacht als Frankrijk had zich er al bij neergelegd dat een verhoging of zelfs maar de doorberekening van de inflatie niet tot de mogelijkheden behoorde. Wel opvallend is de gedetailleerdheid van het budgetvoorstel, dat al een flink voorschot neemt op de in oktober te verschijnen visie van Ciolos op het nieuwe GLB.

Zo heeft de Commissie bepaald dat 30 procent van de inkomenstoeslagen (pijler één) gekoppeld moeten worden aan vergroeningsmaatregelen, die verder gaan dan de huidige cross compliancevoorwaarden. Bovendien zijn toeslagrechten straks voorbehouden aan actieve boeren en komt er een plafond voor de grootste ontvangers. Over het plattelandsbeleid is Ciolos minder precies; daarover is alleen opgenomen dat er beter moet worden gekeken naar de resultaten ervan.

Een belangrijk element is verder de herverdeling van het budget over de lidstaten. Veel landen in Oost-Europa krijgen nu nog een aanzienlijk kleiner deel van de taart dan het Westen. De Commissie wil meer evenwicht. Daarom wordt het betalingsniveau in lidstaten onder de 90 procent van het EU-gemiddelde langzaam opgetrokken. Een compensatieregeling voor landen die door deze maatregel geld moeten inleveren, heeft het uiteindelijke voorstel niet gehaald.

Wat betekent dit voor Nederlandse boeren? Ten eerste zullen zij straks geconfronteerd worden met meer eisen aan de uitbetaling van toeslagrechten. De Commissie spreekt over een verplichte vergroening, hoewel nog onbekend is hoe dit zal worden ingevuld. Daarnaast zullen zij als gevolg van de herverdeling gezamenlijk minder inkomenstoeslagen ontvangen. Niet zonder reden noemt LTO de plannen daarom ‘pijnlijk’ en pleit voor ‘een goed overgangsbeleid’.

Maar zover is het nog lang niet. De kritiek vanuit de lidstaten op de budgetvoorstellen is niet mals en zal Barroso ongetwijfeld tot aanpassingen nopen. Tegelijkertijd moet Ciolos zijn nog te presenteren vertaling naar concreet beleid verdedigen tegenover 27 landbouwbewindslieden met stuk voor stuk heel verschillende wensenlijstjes. En in beide zaken is dan ook het Europees Parlement nog een factor van belang. Het plan dat nu op tafel ligt, stelt duidelijke piketpalen; hoe het veld daar tussen erbij ligt, moet de komende maanden blijken.

Of registreer je om te kunnen reageren.