90 x bekeken

Schultz van Haegen geeft regie ruimtelijk beleid uit handen

Het roer gaat om, zegt minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) over het ruimtelijk beleid. Ze wil kortere procedures en meer vrijheid voor gemeenten en provincies, maar dat brengt wel risico’s met zich mee.

Besturen is schrappen, lijkt het adagium van het kabinet Rutte. Want geschrapt wordt er: gedwongen door kleine budgetten en gedreven door grote ambities zetten alle bewindslieden flink het mes in regels en procedures. Na spraakmakende plannen voor de cultuursector, zorg en het natuurbeleid deed minister Melanie Schultz van Haegen (VVD, Infrastructuur en Milieu) deze week ook een duit in het zakje. Zij neemt de ruimtelijke ordening van Nederland flink op de schop.

Zo blijven er van de 39 nationale beschermingsregimes nog maar 13 over. Onder meer de Nationale Landschappen, snelwegpanorama’s en Rijksbufferzones gaan verdwijnen. Tegelijkertijd geeft zij provincies en gemeenten meer mogelijkheden om hun eigen koers te varen. Schultz van Haegen hoopt hiermee een einde te kunnen maken aan wat zij ’bestuurlijke drukte’ noemt. ”Het roer moet om”, aldus de minister.

Voor boeren en tuinders lijkt dat goed nieuws. In de toekomstbespiegelingen van het departement wordt de duur van vergunningstrajecten gehalveerd en dalen de plankosten met 10 procent. Jaarlijks moet dat het bedrijfsleveren 650 miljoen euro aan besparingen opleveren. Bovendien kan er straks worden gebouwd in gebieden waar dat nu niet is toegestaan, bijvoorbeeld aan de
randen van het Groene Hart.

Maar Schultz van Haegen schrapt niet alleen, zij bouwt ook. De komende jaren worden nieuwe snelwegen aangelegd en bestaande verbreed om goed lopende economische regio’s bereikbaar te houden. Het zijn met name de zogeheten mainports, brainports en greenports die hiervan zullen profiteren. De minister noemt de aanleg van de Nieuwe Westelijke Oeververbinding tussen Rotterdams en het Westland één van de belangrijkste investeringen. Hoeveel geld daarvoor beschikbaar komt, wil zij evenwel nog niet zeggen.

2040

Voor al deze plannen wordt het jaar 2040 als richtsnoer gebruikt. Over dertig jaar moet Nederland tot de toptien van meest concurrerende landen ter wereld horen, is de internationale bereikbaarheid van stedelijke regio’s optimaal en woont iedereen in een gezonde en veilige omgeving. Een stevige ambitie dus, waarbij een stevig maatregelenpakket hoort.

Maar de plannen van Schultz van Haegen zijn niet alleen stevig, zij betekenen ook een breuk met het huidige beleid. Door het schrappen van plannen en delegeren van taken geeft zij de regie over de ruimtelijke ordening voor een groot deel uit handen. Haar voorgangster Jacqueline Cramer (PvdA) hield juist graag de touwtjes strak in handen. Onder de noemer Mooi Nederland introduceerde zij een meer centrale leiding over de inrichting van het land. De snelwegpanorama’s komen uit haar koker.

De vraag is welke vorm van beleid het beste werkt. Dat de afgelopen jaren een woud van regels is ontstaan met complexe en dure vergunningprocedures staat buiten kijf; de agrarische sector loopt er vaak tegen te hoop. Het is daarom goed dat Schultz die trend wil keren. Moet Den Haag zich werkelijk bezighouden met het uitzicht van automobilisten?

Anderzijds is enige regie onontbeerlijk. Nederland is klein, welvarend en dichtbevolkt met als gevolg dat de druk op de ruimte enorm is. Zonder landelijke sturing is de kans levensgroot dat een nieuw kabinet in 2040 moet concluderen dat de visie van Schultz van Haegen verder buiten bereik is dan toen deze werd geschreven. Bovendien wordt het er voor ondernemers niet overzichtelijker op als alle provincies en gemeenten hun eigen ruimtelijk beleid gaan voeren.

Of de minister plannen en beloften kan waarmaken, zal dus nog moeten blijken. En dan is de kans dat een nieuwe regering het roer opnieuw helemaal omgooit ook nog eens levensgroot.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.